फ्रान्समा महँगी र इन्धन मूल्यवृद्धिविरुद्धको प्रदर्शन हिंसात्मक बनेपछि राजधानी पेरिससहित प्रमुख सहरमा रात्रिकालीन कर्फ्यु लागू गरिएको छ। अक्टोबर १९, २०२६ देखि लागू भएको यस कर्फ्युबीच २ हजार ५ सयभन्दा बढी प्रदर्शनकारी पक्राउ परेका छन् भने करोडौँ युरो बराबरको भौतिक क्षति भएको छ।
देशभर भएका हिंसात्मक घटनामा करिब १ हजार प्रहरी घाइते भएका छन्, जसमध्ये ७ जनाको अवस्था गम्भीर रहेको अक्टोबर १९, २०२६ सम्मको तथ्याङ्कले देखाउँछ। प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले प्रहार गरेको अश्रुग्यास र ग्रिनेट लागेर एक प्रदर्शनकारीको हात छिन्नभिन्न भएको जनाइएको छ।
मुख्य सहरमा कर्फ्यु र प्रतिबन्ध
पेरिस प्रहरीका अनुसार, अक्टोबर १९, २०२६ देखि प्लेस दे ला रिपब्लिक र लेस हालेस किनमेल क्षेत्रमा स्थानीय समय अनुसार राति ११ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु जारी गरिएको छ। सहरका विभिन्न भागमा बिना अनुमति भेला हुन प्रतिबन्ध लगाइएको छ।
दक्षिणी सहर लियोनमा राति ९ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म कर्फ्यु लगाइएको छ। उत्तरी फ्रान्सका लिल, वाटिग्निज, डुआइ र डेनिनका केही भागहरूमा राति ८ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म दुई दिनका लागि कर्फ्यु लागू गरिएको छ। निसमा नाबालिगहरूका लागि राति ९ बजेदेखि कर्फ्यु लगाइएको छ। मार्सेमा सबै ठूला जमघटहरू अक्टोबर १९, २०२६ मा दिउँसोदेखि बेलुका ८ बजेसम्मका लागि प्रतिबन्धित गरिएको थियो।
आन्दोलनको पृष्ठभूमि र आर्थिक असर
गत महिना विद्यार्थीहरूले विद्यालयको अवस्था सुधारको माग गर्दै आन्दोलन सुरु गरेका थिए। अक्टोबर १७, २०२६ मा येलो भेस्ट आन्दोलन र ट्रेड युनियनहरू पनि विद्यार्थी आन्दोलनमा जोडिएपछि प्रदर्शन अझ व्यापक र हिंसात्मक बनेको हो। यस प्रदर्शनमा करिब ५,५०,००० मानिस सहभागी भएका थिए भने आयोजकहरूले यो संख्या ८,००,००० रहेको दाबी गरेका छन्।
फ्रान्समा मार्चयता डिजेलको मूल्य करिब ४० प्रतिशत र पेट्रोलको मूल्य २५ प्रतिशतले बढेको छ। सन् २०२१ यता खाद्यवस्तुको मूल्य पनि २५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। जीवनयापनको बढ्दो लागत र सार्वजनिक सेवाको खस्कँदो गुणस्तरका कारण फ्रान्समा व्यापक असन्तुष्टि बढेको छ। फ्रान्सको चेम्बर अफ कमर्स एन्ड इन्डस्ट्री (सीसीआई) का अध्यक्ष एलेन डि क्रेसेन्जोका अनुसार, सप्ताहन्तको हिंसाबाट २ हजारभन्दा बढी पसल तथा व्यवसाय प्रत्यक्ष प्रभावित भएका छन्। यसबाट सयौँ मिलियन युरो बराबरको भौतिक क्षति भएको अनुमान गरिएको छ।
सरकारको प्रतिक्रिया र आगामी कदम
फ्रान्सका गृहमन्त्री लोरियान्ट न्युनेजले अक्टोबर १८, २०२६ मा प्रहरीले केही सहरमा नियन्त्रण गुमाएको स्वीकार गरेका छन्। राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले गृहमन्त्री न्युनेजले दिएको राजीनामा अस्वीकार गर्दै सुरक्षा निकायको नेतृत्व निरन्तर कायम राख्नुपर्ने बताएका छन्। उनले हिंसा नियन्त्रणका लागि नयाँ रणनीति अपनाउन निर्देशन पनि दिएका छन्।
प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले अक्टोबर १९, २०२६ मा संकटकाल घोषणा हुनसक्ने सम्भावनालाई नकार्दै क्षेत्रीय अधिकारीहरूलाई आवश्यकताअनुसार आंशिक तथा स्थानीय कर्फ्यु लगाउन आग्रह गरेका छन्। उनले सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिमा क्षति पुर्याउने व्यक्तिहरूबाटै क्षतिपूर्ति भराउने गरी कानुन ल्याइने स्पष्ट पारेका छन्।
युरोपेली सङ्घले फ्रान्समा भइरहेको हिंसाको निन्दा गर्दै शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको अधिकारको रक्षा हुनुपर्ने बताएको छ। जर्मनी र बेलायतले पनि हिंसाप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। यसैबीच, इटाली, बेल्जियम, स्पेन र पोर्चुगलमा पनि जीवनयापन तथा आवासको बढ्दो लागतविरुद्ध प्रदर्शन भइरहेका छन्। आगामी शनिबार, अक्टोबर २४, २०२६ मा येलो भेस्ट आन्दोलनले पुनः प्रदर्शन गर्ने घोषणा गरेको छ।
यसअघि: फ्रान्समा अक्टोबर १७ को हिंसात्मक प्रदर्शनपछि राजनीतिक दलबीच आरोप–प्रत्यारोप
