भारतको भन्सार नीतिले नेपाली खानेतेल निर्यातमा डेढ खर्बको धक्का
भारत सरकारले खानेतेलको आयातमा लाग्दै आएको भन्सार महसुलमा ठूलो परिमाणमा कटौती गरेपछि नेपालबाट भारततर्फ हुने प्रशोधित खानेतेलको अर्बौं रुपैयाँ बराबरको निर्यातमा गम्भीर धक्का पुग्ने भएको छ।
तेस्रो मुलुकबाट कच्चा तेल आयात गरी नेपालभित्र प्रशोधन गरेर भारत निर्यात गर्दै आएका स्वदेशी रिफाइनरी उद्योगहरूले विगत लामो समयदेखि उपभोग गर्दै आएको भन्सार महसुल अन्तरको प्रतिस्पर्धात्मक लाभ एक्कासी साँघुरिएको छ। यसले समग्र औद्योगिक क्षेत्रलाई गम्भीर समस्यामा धकेलेको छ।
भारतको यो नीतिगत फेरबदलले नेपालको डेढ खर्ब रुपैयाँ बराबरको निर्यात क्षमतामा प्रत्यक्ष असर पार्ने अनुमान छ। यसले नेपाली प्रशोधन उद्योगको लागत बढाउनेछ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उनीहरूको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता घटाउनेछ।
यसअघि, नेपालले भारतलाई सहुलियतपूर्ण भन्सार दरमा खानेतेल निर्यात गर्दै आएको थियो। भारतले आफ्नो आन्तरिक उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्न र उपभोक्ता मूल्य घटाउन भन्दै भन्सार दरमा यो हेरफेर गरेको हो। यसले नेपाली उद्योगहरूलाई प्रत्यक्ष मारमा पारेको छ।
यस विषयमा सरकारी निकाय र उद्योगीहरूले तत्काल छलफल गरी आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने देखिएको छ। अन्यथा, यसले समग्र व्यापार घाटालाई थप बढाउनेछ।
