चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामै नेपालको निर्यात ६१.७२ प्रतिशतले बढेको छ। यस अवधिमा ३८ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ बराबरका वस्तु निर्यात भएको छ, जुन गत वर्षको साउनको तुलनामा १४ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँले बढी हो।
यता आयात पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। साउनमा १ खर्ब ८७ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ बराबरका वस्तु आयात भएको छ, जुन गत वर्षको सोही महिनाको तुलनामा ४४ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँले बढी हो।
निर्यातमा उल्लेख्य वृद्धि भए पनि आयातको ठूलो आकारले व्यापार घाटा घट्न सकेन। पहिलो महिनामा व्यापार घाटा १ खर्ब ४८ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २४.८८ प्रतिशतले बढी हो।
तथ्यांकको सकारात्मक पक्ष निर्यातको वृद्धिदर आयातको भन्दा निकै उच्च हुनु हो। साउनमा निर्यात ६१.७२ प्रतिशतले बढ्दा आयात ३१.०४ प्रतिशतले मात्र बढेको छ। यसले पछिल्लो एक वर्षमा निर्यात व्यापारले केही गति लिएको देखाउँछ।
साउनको तथ्यांकअनुसार नेपालले १ रुपैयाँ बराबरको वस्तु निर्यात गर्दा करिब ४ रुपैयाँ ८४ पैसाको वस्तु आयात गरेको देखिन्छ। गत वर्षको पहिलो महिनामा यो अनुपात करिब ५ रुपैयाँ ९८ पैसा थियो। यस आधारमा हेर्दा आयातको तुलनामा निर्यातको अवस्था केही सुधारिएको छ।
पहिलो महिनामा कुल वैदेशिक व्यापार २ खर्ब २६ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। कुल व्यापारमा आयातको हिस्सा ८२.८९ प्रतिशत छ भने निर्यातको हिस्सा १७.११ प्रतिशत पुगेको छ। गत वर्षको साउनमा निर्यातको हिस्सा १४.३३ प्रतिशत थियो।
निर्यातमा ६१.७२ प्रतिशतको वृद्धि र आयात–निर्यात अनुपातमा आएको सुधार बाह्य व्यापारका लागि सकारात्मक संकेत हो। तर, निर्यातको वृद्धिले मात्र व्यापार घाटा घटाउन पर्याप्त छैन। सरकारका लागि अबको चुनौती निर्यात वृद्धिलाई निरन्तरता दिँदै नेपाली उत्पादनको प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता बढाउनु र आयातमा रहेको अत्यधिक निर्भरता घटाउनु हो।
