नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक २६.१६ अंकले घटेको छ। यस दिन ६ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ। यो गिरावटले लगानीकर्ताहरूमाझ केही चिन्ताको वातावरण सिर्जना गरेको छ, जसले बजारको अस्थिरतालाई थप उजागर गरेको छ। यसअघिका दिनहरूमा देखिएको सकारात्मक गतिलाई यस दिनको करेक्सनले केही हदसम्म रोकेको छ।
नेप्से परिसूचक २८७५.४३ अंकमा झर्यो, सबै उप-समूहमा गिरावट
- नेप्से परिसूचक २६.१६ अंकले घटेर २८७५.४३ अंकमा बन्द भएको छ। यो गिरावटले बजारको समग्र भावनामाथि नकारात्मक प्रभाव पारेको छ।
- सबै उप-समूहहरूको सूचक नकारात्मक रहेका छन्, जसले बजारका विभिन्न क्षेत्रहरूमा फैलिएको बिक्री चापलाई सङ्केत गर्दछ। यसले कुनै एक विशेष क्षेत्रमा मात्र नभई समग्र बजारमा दबाब रहेको देखाउँछ।
- कुल २१६ कम्पनीको शेयर कारोबार भएको छ, जसमध्ये अधिकांशले गिरावटको सामना गरेका छन्। यो सङ्ख्याले बजारमा सक्रिय रहेका कम्पनीहरूको ठूलो हिस्सा प्रभावित भएको देखाउँछ।
- यस दिन कुल ६ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ, जुन लगानीकर्ताहरूको सक्रियतालाई दर्शाउँछ, यद्यपि यो कारोबारको ठूलो हिस्सा बिक्रीका लागि भएको देखिन्छ।
- सबैभन्दा बढी कारोबार गर्ने कम्पनीहरूमा नेपाल टेलिकम, శివమ్ सिमेन्ट र अरुण भ्याली हाइड्रोपावर रहेका छन्, जसको कारोबारले बजारको ठूलो हिस्सा ओगटेको छ।
बजारको अस्थिरतामा केही करेक्सन, तर सकारात्मक दिशा कायम
बिहीबार नेप्से परिसूचक ६४.६९ अंकले बढेको थियो। यस दिनको गिरावटले बजारमा केही करेक्सन आएको विश्लेषकहरू बताउँछन्। यद्यपि, समग्र बजारको अवस्था सकारात्मक नै रहेको उनीहरूको भनाइ छ। नेपालको शेयर बजार, जुन विगत केही समयदेखि उच्च वृद्धि दरमा थियो, यस्तो सानो करेक्सनलाई सामान्य मानिन्छ। यो करेक्सनले बजारलाई थप टिकाउ र स्वस्थ बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यस दिनको कारोबार रकमले बजारमा लगानीकर्ताहरूको चासो अझै रहेको देखाउँछ। ६ अर्बभन्दा बढीको कारोबार हुनुले ठूला लगानीकर्ताहरूको सक्रियता बढेको संकेत गर्छ। यद्यपि, यो सक्रियता खरिदभन्दा बढी बिक्रीमा केन्द्रित रहेको देखिन्छ, जसले गर्दा परिसूचकमा गिरावट आएको हो। नेपालको पूँजी बजारमा ठूला लगानीकर्ताहरूको भूमिका महत्वपूर्ण रहन्छ, र उनीहरूको चालले बजारको दिशालाई धेरै हदसम्म प्रभावित गर्दछ।
साना लगानीकर्तामा चिन्ता, अनुभवीका लागि अवसर
शेयर बजारमा आएको यो गिरावटले साना लगानीकर्ताहरूलाई केही चिन्तित तुल्याउन सक्छ। बजारको उतारचढावले उनीहरूको लगानीमा जोखिम बढाउन सक्छ। नेपालमा धेरैजसो साना लगानीकर्ताहरूले आफ्नो जीवनभरको बचत शेयर बजारमा लगानी गरेका हुन्छन्, र यस्तो गिरावटले उनीहरूको आर्थिक भविष्यमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ। उनीहरू प्रायः छोटो अवधिको नाफाको खोजीमा रहने भएकाले बजारको सानो उतारचढावले पनि उनीहरूलाई बढी प्रभावित पार्छ। यद्यपि, अनुभवी लगानीकर्ताहरूका लागि यो गिरावट खरिदको अवसर पनि बन्न सक्छ। उनीहरूले बजारको गहिराई र कम्पनीहरूको वास्तविक मूल्यको आधारमा लगानी गर्ने भएकाले यस्तो समयमा सस्तो मूल्यमा राम्रा कम्पनीहरूको शेयर खरिद गर्न सक्छन्।
विश्लेषकको भनाइ: ‘स्वस्थ करेक्सनले बजारलाई थप बलियो बनाउँछ’
एक प्रमुख शेयर दलालका अनुसार, ‘बजारमा यस्तो सानो करेक्सन आउनु सामान्य हो। यसले बजारलाई थप स्वस्थ बनाउन मद्दत गर्छ। आगामी दिनमा बजारले पुनः सकारात्मक गति लिने अपेक्षा छ।’ यो भनाइले धेरै लगानीकर्ताहरूलाई आश्वस्त पार्ने प्रयास गरेको छ। नेपालको शेयर बजार, जुन विगतका केही वर्षहरूमा तीव्र गतिमा बढेको थियो, अब एक प्रकारको स्थिरता खोजिरहेको छ। यस्तो करेक्सनले बजारलाई अति मूल्याङ्कन (overvaluation) बाट बचाउन र दीर्घकालीन वृद्धिका लागि आधार तयार गर्न मद्दत गर्दछ। यो बजारको प्राकृतिक चक्रको एक भाग हो।
आगामी दिनमा नेप्सेको दिशा मौद्रिक नीति र ब्याजदरमा निर्भर
आगामी दिनमा नेप्सेको दिशा मौद्रिक नीति, ब्याजदर र कम्पनीहरूको वित्तीय नतिजाले निर्धारण गर्नेछ। लगानीकर्ताहरूले यस विषयमा नजिकबाट नियाल्नुपर्नेछ। नेपाल राष्ट्र बैंकले जारी गर्ने मौद्रिक नीतिले तरलता (liquidity) र ब्याजदरमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ, जसले शेयर बजारमा लगानीको आकर्षणलाई प्रभावित गर्दछ। यदि ब्याजदर बढ्यो भने, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा निक्षेप राख्नु शेयर बजारमा लगानी गर्नुभन्दा बढी आकर्षक हुन सक्छ। यसका अतिरिक्त, कम्पनीहरूको त्रैमासिक र वार्षिक वित्तीय नतिजाहरूले पनि लगानीकर्ताहरूको भावनालाई आकार दिनेछ। राम्रो नाफा कमाउने कम्पनीहरूको शेयरमा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढ्नेछ, जसले ती कम्पनीहरूको शेयर मूल्यलाई माथि लैजान्छ।
लगानीकर्ताका लागि केही सुझाव
यस्तो अस्थिर बजारमा लगानीकर्ताहरूले संयम अपनाउनु पर्नेछ। दीर्घकालीन लगानीको दृष्टिकोण राख्नु र कम्पनीहरूको आधारभूत पक्ष (fundamentals) मा ध्यान दिनु महत्वपूर्ण छ। नेपालको शेयर बजारमा लगानी गर्दा, लगानीकर्ताहरूले विशेषगरी वित्तीय क्षेत्र, ऊर्जा क्षेत्र र उत्पादन क्षेत्रका बलियो कम्पनीहरूमा ध्यान दिन सक्छन्। बजारको सानो करेक्सनलाई अवसरको रूपमा लिँदै, राम्रा कम्पनीहरूको शेयर सस्तो मूल्यमा खरिद गर्न सकिन्छ। यद्यपि, हतासमा निर्णय लिने वा हल्लाको भरमा लगानी गर्ने बानीबाट बच्नुपर्छ। नेपालमा धेरैजसो लगानीकर्ताहरूले सूचनाको अभाव वा गलत सूचनाका कारण गुमाउने गरेका छन्।
आगामी साताहरूमा बजारको सम्भावित चाल
आगामी साताहरूमा नेप्सेको दिशा धेरै हदसम्म यसको हालको मनोवैज्ञानिक समर्थन स्तर (psychological support level) २८५० अंकको आसपास कसरी प्रतिक्रिया गर्छ भन्नेमा भर पर्नेछ। यदि यो स्तरमा बलियो समर्थन प्राप्त भयो भने, बजारले पुनः उकालो लाग्ने सम्भावना छ। यसका लागि, बजारमा सकारात्मक समाचारको प्रवाह, जस्तै कि सरकारको आर्थिक नीतिमा सुधार वा ठूला परियोजनाहरूको घोषणा, आवश्यक पर्नेछ। यदि २८५० अंकको स्तर तोडियो भने, बजार थप करेक्सनको सामना गर्न सक्छ, जसले लगानीकर्ताहरूमा थप निराशा ल्याउन सक्छ। यस बीचमा, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था र नेपालको आन्तरिक राजनीतिक स्थिरताले पनि बजारमा प्रभाव पार्न सक्छ।