यस साता धितोपत्र बजारमा सूचीकृत कम्पनीहरूको कुल बजार पुँजीकरण २९.३८ अर्ब रुपैयाँले घटेको छ। यस साता नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ। गत साताको तुलनामा यस साता नेप्से परिसूचक ३६.२२ अंकले घटेर २०६९.८७ को विन्दुमा आइपुगेको छ। यस साता कुल २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ। यो गिरावटले नेपाली सेयर बजारमा लगानी गर्ने हजारौं लगानीकर्ताहरूको सम्पत्तिमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ। नेपालको अर्थतन्त्रमा सेयर बजारको भूमिका महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ, र यसको अस्थिरताले समग्र आर्थिक गतिविधिमा समेत प्रभाव पार्ने सम्भावना रहन्छ। यस साताको कारोबारले बजारमा व्याप्त निराशा र अनिश्चिततालाई थप उजागर गरेको छ।
सेयर बजारको साप्ताहिक यात्रा: गिरावट र कारोबारमा सुस्ती
- साताको अन्तिम दिन बिहीबार नेप्से परिसूचक २.२१ अंकले बढेर २०६९.८७ को विन्दुमा पुगेको छ।
- साताभर कुल २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ, जुन गत साताको तुलनामा कम हो।
- यस साता कुल ६ करोड ५८ लाख भन्दा बढी कित्ता सेयर ५ लाख २ हजार ६ सय ७९ कारोबार मार्फत किनबेच भएका छन्।
- गत साताको तुलनामा यस साता नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले घटेको छ।
- कुल बजार पुँजीकरणमा ८५ अर्ब रुपैयाँको गिरावट आएको छ।
- सबैभन्दा बढी गिरावट माइक्रोफाइनान्स उपसमूहमा १२.४१ प्रतिशतले भएको छ।
यस साता धितोपत्र बजारमा कारोबार रकममा गिरावट आएको छ। साताभर कुल २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ। गत साता यो कारोबार ३३ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ थियो। साताको अन्तिम दिन बिहीबार भने बजारमा सामान्य सुधार देखिएको थियो। यस दिन २.२१ अंकको वृद्धिले नेप्से परिसूचक २०६९.८७ को विन्दुमा पुगेको थियो। यद्यपि, साताभरको समग्र प्रदर्शन भने नकारात्मक नै रह्यो। यो कारोबारको कमीले बजारमा लगानीकर्ताहरूको सक्रियता घटेको र नयाँ लगानीको प्रवाह सुस्त रहेको संकेत गर्दछ। नेपालमा सेयर बजारको विकास पछिल्लो दुई दशकमा तीव्र गतिमा भएको छ, तर यसको अस्थिरताले सानो र मध्यम वर्गका लगानीकर्ताहरूलाई बढी प्रभावित पार्ने गरेको छ।
यस साता कुल ६ करोड ५८ लाख भन्दा बढी कित्ता सेयर ५ लाख २ हजार ६ सय ७९ कारोबार मार्फत किनबेच भएका छन्। यस साता नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ। यससँगै लगानीकर्ताले करिब ८५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको बजार पुँजीकरण गुमाएका छन्। गत साताको तुलनामा यस साता नेप्से परिसूचक ३६.२२ अंकले घटेको छ। यो गिरावटले समग्र लगानीकर्ताहरूको पोर्टफोलियोमा ठूलो असर पुर्याएको छ, जसले गर्दा धेरैले आफ्नो लगानीको मूल्यमा कमी आएको महसुस गरेका छन्। नेपालको सेयर बजारमा सूचीकृत कम्पनीहरूको संख्या बढ्दै गए पनि बजारको समग्र दिशा भने प्रायः बाह्य आर्थिक र राजनीतिक कारकहरूमा निर्भर रहने गरेको छ।
सबै क्षेत्रमा गिरावट, माइक्रोफाइनान्स सबैभन्दा बढी प्रभावित
यस साता १३ वटा उपसमूहमध्ये सबै उपसमूहको सूचक ओरालो लागेको छ। सबैभन्दा बढी गिरावट माइक्रोफाइनान्स उपसमूहमा १२.४१ प्रतिशतले भएको छ। यसबाहेक विकास बैंक उपसमूहमा ५.३१ प्रतिशत, जलविद्युत उपसमूहमा ४.२९ प्रतिशत, निर्जीवन बिमा उपसमूहमा ३.५९ प्रतिशत, उत्पादन तथा प्रशोधन उपसमूहमा ३.२८ प्रतिशत, लघुवित्त उपसमूहमा ३.२८ प्रतिशत, वाणिज्य बैंक उपसमूहमा २.७३ प्रतिशत, होटल तथा पर्यटन उपसमूहमा २.५८ प्रतिशत, ट्रेडिङ उपसमूहमा २.३१ प्रतिशत, फाइनान्स उपसमूहमा २.२८ प्रतिशत, अन्य उपसमूहमा १.७८ प्रतिशत, लगानी उपसमूहमा १.७५ प्रतिशत र सामूहिक लगानी कोष उपसमूहमा ०.६३ प्रतिशतले गिरावट आएको छ। यो क्षेत्रगत गिरावटले समग्र बजारको कमजोर स्थितिलाई दर्शाउँछ। नेपालमा माइक्रोफाइनान्स कम्पनीहरूले ग्रामीण क्षेत्रमा वित्तीय पहुँच पुर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्, तर यस क्षेत्रमा आएको ठूलो गिरावटले ती कम्पनीहरूमा लगानी गर्ने लगानीकर्ताहरूलाई ठूलो चिन्तामा पारेको छ।
लगानीकर्ताको निराशा र आत्मविश्वासमा कमी
बजारमा लगातारको गिरावटले लगानीकर्ताहरू चिन्तित बनेका छन्। विशेषगरी साना लगानीकर्ताहरूले ठूलो नोक्सानी बेहोर्नु परेको छ। बजारको अस्थिरताले नयाँ लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न पनि समस्या भएको छ। यस साताको कारोबार तथ्यांकले पनि बजारमा लगानीकर्ताहरूको आत्मविश्वासमा कमी आएको संकेत गर्दछ। धेरैले आफ्नो बचतको ठूलो हिस्सा सेयर बजारमा लगानी गरेका हुन्छन्, र यसरी मूल्य घट्दा उनीहरूको आर्थिक योजनाहरू प्रभावित हुने गर्दछन्। नेपालमा सेयर बजारमा लगानी गर्ने प्रवृत्ति पछिल्लो समयमा बढेको छ, विशेषगरी युवा पुस्तामा यसप्रति आकर्षण देखिएको छ। तर, बजारको यो अनिश्चितताले उनीहरूको भविष्यको लगानी योजनामा समेत प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
बजारका जानकारहरूको चिन्ता: तरलता, ब्याजदर र अस्थिरता
नेपाल धितोपत्र बोर्डका पूर्वअध्यक्ष तथा अनुभवी लगानीकर्ता नन्दकिशोर पुनले बजारको वर्तमान अवस्था चिन्ताजनक रहेको बताएका छन्। उनले भने, “बजारमा तरलताको अभाव, उच्च ब्याजदर र राजनीतिक अस्थिरताले गर्दा लगानीकर्ताहरूको मनोबल गिरेको छ। यसलाई सुधार्नका लागि सरकार र नियमनकारी निकायले ठोस कदम चाल्नुपर्छ।” यस भनाइले बजारको समस्याको मूल कारणलाई औंल्याएको छ। नेपालमा तरलताको समस्या एक पुरानो र जटिल मुद्दा हो, जसले गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले लगानीका लागि पर्याप्त रकम जुटाउन कठिनाई भोग्नुपर्छ। त्यसैगरी, उच्च ब्याजदरले पनि सेयर बजारमा लगानी गर्नभन्दा बैंकमा निक्षेप राख्न बढी आकर्षक बनाउँछ। राजनीतिक अस्थिरताले पनि लगानीकर्ताहरूको विश्वासमा कमी ल्याउँछ, किनकि यसले नीतिगत स्थिरता र आर्थिक वृद्धिको सम्भावनालाई कमजोर पार्छ।
आगामी साताको बजार दिशा: मौद्रिक नीति समीक्षा र प्राविधिक संकेत
प्राविधिक विश्लेषणका अनुसार नेप्से परिसूचकले हालको विन्दुबाट माथि जानका लागि थप केही दिनको सकारात्मक कारोबार आवश्यक पर्ने देखिन्छ। यदि बजारले २०७० को विन्दुलाई पार गरेर माथि जान सक्यो भने थप सुधारको सम्भावना रहन्छ। अन्यथा, बजारले थप करेक्सनको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ। आगामी साताको मौद्रिक नीति समीक्षा र अन्य आर्थिक सूचकहरूले बजारको दिशा निर्धारणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछन्। नेपाल राष्ट्र बैंकले आगामी मौद्रिक नीति समीक्षामा ब्याजदर, तरलता व्यवस्थापन र सेयर बजारसँग सम्बन्धित नीतिहरूमा केही परिवर्तन गरेमा त्यसको प्रत्यक्ष असर बजारमा पर्नेछ। लगानीकर्ताहरूले पनि आगामी दिनमा आउने समाचार र सूचकहरूलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्, जसले उनीहरूको लगानीको निर्णयलाई प्रभावित गर्नेछ। बजारको यो अवस्थामा धैर्यता र सन्तुलित लगानी रणनीति अपनाउनु नै बुद्धिमानी हुनेछ।
