चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो १० महिनामा नेपालको बाह्य क्षेत्रले सबल प्रदर्शन गरेको छ। रेमिट्यान्स आप्रवाहमा उच्च वृद्धि, विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा विस्तार तथा चालु खाता र शोधनान्तर स्थितिमा आएको उल्लेख्य सुधारले यसलाई बल पुर्याएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबार सार्वजनिक गरेको चालू आर्थिक सर्वेक्षण प्रतिवेदन अनुसार, २०८३ जेठ मध्यसम्ममा कुल विदेशी मुद्रा सञ्चिति ३८.३ प्रतिशतले बढेर ३ खर्ब ७० अर्ब ४ करोड ५५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो २०८२ असार मध्यमा २ खर्ब ६७ अर्ब ७ करोड ६८ लाख रुपैयाँ थियो। अमेरिकी डलरमा यो सञ्चिति २४ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ४१ अर्ब ९० करोड पुगेको छ।
कुल विदेशी मुद्रा सञ्चितिमध्ये राष्ट्र बैंकसँग रहेको सञ्चिति ३६.६ प्रतिशतले बढेर ३ खर्ब २९ अर्ब ८ करोड ३८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। बैंक तथा वित्तीय संस्था (राष्ट्र बैंक बाहेक) सँग रहेको सञ्चिति ५४.४ प्रतिशतले बढेर ४० अर्ब ६ करोड १७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। कुल सञ्चितिमा भारतीय रुपैयाँको अंश २०.६ प्रतिशत छ।
आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को १० महिनाको आयातलाई आधार मान्दा, बैंकिङ क्षेत्रको विदेशी मुद्रा सञ्चितिले २२.६ महिनाको वस्तु आयात र १९.२ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त छ। मध्य-मे २०२६ सम्ममा सञ्चिति-जिडिपी, सञ्चिति-आयात र सञ्चिति-एम२ को अनुपात क्रमशः ६०.७ प्रतिशत, १५९.७ प्रतिशत र ४३.३ प्रतिशत रहेको छ।
रेमिट्यान्स आप्रवाहले बनायो कीर्तिमान
नेपालको बाह्य क्षेत्रको प्रमुख आधारस्तम्भ रेमिट्यान्स आप्रवाह समीक्षा अवधिमा ह्वात्तै बढेको छ। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो १० महिनामा नेपालले १ खर्ब ९१ अर्ब ६ करोड ९० लाख रुपैयाँ रेमिट्यान्स प्राप्त गर्यो। यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४१.२ प्रतिशतले बढी हो। अमेरिकी डलरमा रेमिट्यान्स आप्रवाह ३३ प्रतिशतले बढेर १३ अर्ब २६ करोड पुगेको छ।
खुद द्वितीयक आय (खुद हस्तान्तरण) समीक्षा अवधिमा २०९ अर्ब १८ करोड ६० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यस अवधिमा विदेश रोजगारीका लागि पहिलो पटक अनुमति लिने नेपाली कामदारको संख्या ३ लाख ३५ हजार ५१० र पुनः श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या ३ लाख २६ हजार ३६४ रहेको छ।
शोधनान्तर र चालु खातामा उल्लेख्य सुधार
शोधनान्तर स्थिति समीक्षा अवधिमा ८६ अर्ब ३ करोड ५६ लाख रुपैयाँले बचतमा रहेको छ। अमेरिकी डलरमा शोधनान्तर स्थिति ५ अर्ब ९८ करोड डलरले बचतमा रहेको छ। चालु खाता समीक्षा अवधिमा ७२ अर्ब ९ करोड २८ लाख रुपैयाँले बचतमा रहेको छ। अमेरिकी डलरमा चालु खाताको बचत ५ अर्ब ५ करोड डलर पुगेको छ।
समीक्षा अवधिमा खुद पुँजीगत हस्तान्तरण १४ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ रहेको छ। प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) (इक्विटी मात्र) प्रवाह समीक्षा अवधिमा १६ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।
