मधेस प्रदेशका सर्लाही र रौतहट जिल्लामा सीमा सुरक्षा तथा तस्करी नियन्त्रणको जिम्मेवारीमा खटिएका नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका केही कर्मचारीमाथि नै अवैध गतिविधिमा मिलेमतो गरेको गम्भीर आरोप लागेको छ। सर्लाहीमा घुमुवा प्रहरीको सेटिङमा तस्करी र जुवा सञ्चालन भइरहेको तथा रौतहटको गौर भन्सार क्षेत्रमा रातिको समयमा वैकल्पिक नाकाबाट सामान ओसारपसार हुने गरेको स्थानीय स्रोतले दाबी गरेको छ।
स्थानीयका अनुसार, सर्लाहीका बलरा, छतौना, मधुवनी, अर्नाहा, बहादुरपुर, सिमरा, फेनहारा, भाडसर, त्रिभुवननगर, पर्सा, संग्रामपुर र मलङ्गवा लगायतका सीमावर्ती नाकाबाट कपडा तथा किरानाजन्य सामानको अवैध ओसारपसार भइरहेको छ। बागमती र हरिवन क्षेत्रमा जुवाको अखडा सञ्चालन भइरहेको आरोप छ। दसैँ–तिहारजस्ता चाडपर्वको समयमा यस्ता अवैध गतिविधि अझ बढ्ने गरेको स्थानीयको भनाइ छ।
प्रहरी हवल्दारमाथि तस्करी र जुवाको आरोप
सर्लाहीमा कार्यरत प्रहरी हवल्दार धर्मेन्द्र पटेलको मिलेमतोमा तस्करी भइरहेको आरोप लागेको छ। उनले प्रहरीका उच्च अधिकारीको नाम जोडेर तस्करहरूसँग रकम लिने र अवैध सामानको ओसारपसारमा सहजीकरण गर्ने गरेको स्रोतको दाबी छ। यद्यपि, यो आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि भने भएको छैन।
यसैगरी, जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीले राजमार्ग क्षेत्रमा घुमुवा प्रहरीको जिम्मेवारी दिएका हवल्दार दिनेश यादवको मिलेमतोमा बागमती तथा हरिवन क्षेत्रमा जुवा सञ्चालन भइरहेको स्रोतको आरोप छ। जुवा सञ्चालन र तस्करी नियन्त्रण गर्ने जिम्मेवारीमा रहेका प्रहरी कर्मचारीमाथि नै यस्तो आरोप लागेपछि जिल्लाको सुरक्षा व्यवस्थापन र प्रहरीको आन्तरिक निगरानी प्रणालीमाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ।
रौतहटमा रातिको समयमा तस्करी, सर्वसाधारणलाई सास्ती
सर्लाहीसँगै सीमावर्ती जिल्ला रौतहटमा पनि नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका केही कर्मचारीको मिलेमतोमा तस्करी भइरहेको आरोप सार्वजनिक भएको छ। जिल्ला सदरमुकाम गौरस्थित गौर भन्सार क्षेत्रमा दिउँसो सामान जाँचका क्रममा सर्वसाधारण नागरिकले अनावश्यक सास्ती खेप्नुपरेको छ।
स्थानीय स्रोतका अनुसार, दिउँसो ड्युटीमा खटिएका सुरक्षाकर्मीले सर्वसाधारणमाथि कडाइ गर्ने र सामान ओसारपसारका क्रममा दुःख दिने गरेका छन्। तर, रातिको समयमा भन्सारको पूर्वतर्फ बेलबिछवा तथा पश्चिमतर्फ महादेवपट्टि नाकाका वैकल्पिक बाटो प्रयोग गरी सामान ओसारपसार हुने गरेको स्थानीयको दाबी छ। रौतहटको बङ्कुल, रामपुरखाप, जयनगर, औरैया र बेलबिछवा नाकाबाट पनि तस्करी भइरहेको स्रोतले जनाएको छ।
सशस्त्र प्रहरी कमान्डरको सरुवा नजिकिँदा तस्करी वृद्धि
सर्लाहीको पश्चिमी सीमावर्ती क्षेत्रमा तस्करी नियन्त्रणका लागि खटिएका सशस्त्र प्रहरी गुल्म तथा सीमा सुरक्षा पोस्ट (बीओपी) का कमान्डरहरूको सरुवा नजिकिँदै गर्दा तस्करी बढेको स्रोतको दाबी छ। विशेषगरी पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने मधुवनी बीओपीका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक माधव खत्रीको कमान्ड अवधि सकिन लागेकाले उक्त नाकाबाट कपडा तथा किरानाजन्य सामानको तस्करी बढेको आरोप छ।
गत भदौमा सर्लाहीको पश्चिमी क्षेत्रमा कार्यरत सशस्त्र प्रहरी गुल्मपति तथा बीओपी कमान्डरहरूलाई कारबाहीका लागि सशस्त्र प्रहरी बल, नम्बर २ छिन्नमस्ता बाहिनीमा तानिएको थियो। त्यसपछि मधेस प्रदेशका सशस्त्र प्रहरी प्रमुख डीआईजी विष्णुप्रसाद भट्टले आगामी दिनमा तस्करी हुन नदिने सर्तमा फेनहारा गुल्मका कमान्डर तथा बीओपी कमान्डरहरूलाई पुनः कार्यक्षेत्रमा फर्काएको स्रोतको दाबी छ। अहिले ती कमान्डरहरूको सरुवा नजिकिँदै गर्दा सर्लाहीका विभिन्न सीमावर्ती नाकामा तस्करी नियन्त्रण कमजोर बनेको स्रोतको आरोप छ।
एसपीको दाबी र छानबिनको आवश्यकता
यता, जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) रवीन्द्रनाथ पौडेलले जिल्लामा घुमुवा प्रहरी नरहेको दाबी गरेका छन्। उनले प्रहरी कर्मचारी तस्करी तथा जुवा सञ्चालनमा संलग्न रहेको आरोप सत्य ठहरिए कानुनअनुसार कारबाही गरिने स्पष्ट पारेका छन्।
एसपी पौडेलको भनाइ र स्रोतबाट सार्वजनिक भएका आरोपबीच देखिएको अन्तरलाई स्पष्ट पार्न सम्बन्धित प्रहरी कर्मचारीको जिम्मेवारी, कार्यक्षेत्र र सम्भावित संलग्नताबारे निष्पक्ष छानबिन आवश्यक देखिन्छ। आरोप लागेकै आधारमा कुनै कर्मचारी दोषी ठहरिने अवस्था नभएकाले प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान हुनुपर्ने स्थानीयको माग छ।
नेपाल–भारत खुला सीमाका कारण सीमावर्ती जिल्लामा सामानको आवतजावत तथा नागरिकको दैनिक गतिविधि नियमित रूपमा हुने गर्छ। यस्तो अवस्थामा वैध व्यापार र सर्वसाधारणको आवागमनलाई सहज बनाउँदै अवैध ओसारपसार नियन्त्रण गर्नु सुरक्षा निकायको प्रमुख जिम्मेवारी हो। यस प्रकारका आरोपले भन्सार राजस्व चुहावट बढ्नुका साथै कानुन कार्यान्वयन र सीमा सुरक्षामा समेत असर पार्न सक्छ।
