अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले भारतको नयाँदिल्लीमा ‘भारतविरोधी राष्ट्रवादको युग सकिएको’ भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालका अध्यक्ष कमल थापाले कडा आपत्ति जनाएका छन्। थापाले वाग्लेको टिप्पणी नेपाली राष्ट्रियतामाथिको ठाडो अवमूल्यन भएको भन्दै सरकारको स्पष्ट धारणा माग गरेका छन्।
थापाले जिम्मेवार पदमा रहेका व्यक्तिले यस्तो संवेदनशील विषयमा जवाफ दिनुपर्ने उल्लेख गर्दै सरकारले यस विषयमा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। यस अभिव्यक्तिले राष्ट्रिय सरोकारका मुद्दालाई कमजोर बनाउने थापाको तर्क छ।
वाग्लेको दिल्ली अभिव्यक्ति र थापाको प्रतिवाद
अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले अक्टोबर २३, २०२६ मा नयाँदिल्लीमा आयोजित ‘एनडीटीभी वर्ल्ड समिट २०२६’ मा बोल्दै नेपालमा भारतविरोधी भावनासँग जोडेर राष्ट्रवादलाई हेर्ने युग सकिएको बताएका थिए। उनले प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकार भारतसँग राम्रो सम्बन्ध चाहेको र प्रधानमन्त्री शाहले चाँडै भारत भ्रमण गर्ने पनि जानकारी दिएका थिए। वाग्लेले उक्त सम्मेलनमा ‘Proximity to Prosperity: The India-Nepal Opportunity’ शीर्षकको सत्रमा नेपाल-भारत सम्बन्ध र आर्थिक समृद्धिको अवसरबारे बोलेका थिए।
यस अभिव्यक्तिप्रति कमल थापाले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत आपत्ति जनाउँदै यो पूर्णतया गैरजिम्मेवारपूर्ण भएको बताएका छन्। थापाका अनुसार नेपालको राष्ट्रवाद कुनै मुलुक विशेषको विरोधमा नभई राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र जनताको हितको रक्षामा केन्द्रित छ। उनले सानो समूहका केही अपवादमूलक धारणालाई आधार बनाएर सिंगो मुलुकको राष्ट्रिय भावनालाई संकुचित रूपमा व्याख्या गर्नु पूर्वाग्रह भएको टिप्पणी गरेका छन्।
थापाले सीमा अतिक्रमण, डुबान र नाकाबन्दी जस्ता विषयमा आवाज उठाउनु भारतविरोध नभई राष्ट्रप्रतिको अविभाज्य निष्ठा भएको स्पष्ट पारेका छन्। उनले विदेशी मञ्चमा पुगेर राष्ट्रिय सरोकारका मुद्दालाई कमजोर बनाउने तर्क पूर्णतया गैरजिम्मेवार भएको बताएका छन्।
‘मुनरो डक्ट्रिन’ र राष्ट्रिय सरोकारमा प्रश्न
कमल थापाले अर्थमन्त्री वाग्लेको अभिव्यक्ति विगतमा उनले नै अघि सारेको ‘मुनरो डक्ट्रिन’ को प्रभाव त होइन भन्दै प्रश्नसमेत गरेका छन्। ‘मुनरो डक्ट्रिन’ एक अमेरिकी विदेश नीति सिद्धान्त हो जसले पश्चिमी गोलार्धमा युरोपेली उपनिवेशवाद वा हस्तक्षेपको विरोध गर्दछ। वाग्लेले यसअघि पनि ‘मुनरो डक्ट्रिन’ बारे दिएको अभिव्यक्तिले विवाद निम्त्याएको थियो।
यस विषयमा नेकपा (एमाले) का नेता गोकुल बास्कोटाले पनि अर्थमन्त्री वाग्लेको अभिव्यक्तिलाई ‘बौद्धिक ज्ञानको टाट पल्टाई’ को संज्ञा दिँदै आलोचना गरेका छन्। बास्कोटाले वाग्लेको भनाइलाई ‘आत्मसमर्पणवादी’ र ‘राष्ट्रिय हित विपरीत’ भएको आरोप लगाएका छन्।
सरकारको मौनता र आगामी भ्रमणको तयारी
अर्थमन्त्री वाग्लेको अभिव्यक्तिबारे नेपाल सरकारको आधिकारिक धारणा भने हालसम्म स्पष्ट भएको छैन। थापाले सरकारले यस विषयमा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
अर्थमन्त्री वाग्लेले प्रधानमन्त्री बालेन शाहले सन् २०२६ को अन्त्यसम्म भारत भ्रमण गर्ने सम्भावना रहेको बताएका छन्, तर भ्रमणको औपचारिक मिति र कार्यतालिका भने सार्वजनिक भएको छैन। यस भ्रमणमा नेपाल–भारत सम्बन्धका विभिन्न आयामबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यसअघि: अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेको दिल्लीबाट स्पष्ट सन्देश: ‘भारतलाई गाली गर्ने ओली युग समाप्त भयो’
