मधेश प्रदेश र तराई क्षेत्रमा पछिल्लो २४ घण्टामा भारी वर्षा भएको छ। यस वर्षाले विशेषगरी रौतहट, बारा र पर्सा जिल्लाहरूमा जनजीवन प्रभावित भएको छ। रौतहट जिल्लाको विभिन्न स्थानमा अहिलेसम्मकै उच्च २८९ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड गरिएको छ। यस्तै, बारा र पर्सा जिल्लामा पनि २०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा भएको छ, जसले गर्दा नदी तथा खोलाहरूमा पानीको बहाव बढेको छ।
पहाडी क्षेत्रबाट बगेर आएको पानीले तराईमा बाढीको जोखिम
मनसुन सक्रिय भएसँगै तराईका अधिकांश जिल्लामा लगातार वर्षा भइरहेको छ। यस पटकको वर्षाको मात्रा विगतका वर्षहरूको तुलनामा बढी रहेको छ। पहाडी क्षेत्रमा परेको भारी वर्षाको पानी खोला तथा नदीमार्फत तराईका समतल भूभागमा आइपुग्दा बाढीको जोखिम बढेको छ। विशेषगरी, तराईको भूबनोटका कारण पानीको निकासमा समस्या हुने भएकाले वर्षाको पानी जमेको छ। यसले गर्दा सडक, खेत र घरहरू डुबानमा परेका छन्। स्थानीय प्रशासनले सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ।
जनजीवन प्रभावित, बालीनालीमा क्षति
भारी वर्षाका कारण तराईका जिल्लाहरूमा जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको छ। यातायात अवरुद्ध भएको छ भने कतिपय स्थानमा विद्युत आपूर्तिमा पनि समस्या आएको छ। खेतमा लगाइएको मकै, धान र अन्य बालीहरू वर्षाले बगाएको छ वा डुबेको छ। किसानहरूले यस वर्षको खेतीमा ठूलो क्षति बेहोर्नुपर्ने देखिएको छ। विशेषगरी, रौतहट, बारा र पर्सा जिल्लामा क्षतिको प्रारम्भिक अनुमान अनुसार कृषि क्षेत्रमा करोडौंको नोक्सानी भएको छ। बाढीले घरहरू भत्काएको र कतिपय गाउँहरूमा आवतजावत गर्न समेत समस्या भएको छ। स्थानीयबासीहरूले सुरक्षित स्थानमा सर्न थालेका छन्।
नदी तथा खोलामा पानीको सतह बढ्यो
वर्षाले गर्दा स्थानीय नदी तथा खोलाहरूमा पानीको सतह खतराको तहभन्दा माथि पुगेको छ। कमला, बागमती, लालबकैया जस्ता ठूला नदीहरूमा पानीको बहाव बढेको छ। तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन भनिएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूले उद्धार र राहतका लागि तयारी थालेका छन्। मौसमविद्हरूले आगामी केही दिनसम्म वर्षाको क्रम जारी रहने सम्भावना रहेको बताएका छन्। तराई क्षेत्रमा बाढीपहिरोको जोखिम कायमै रहेकाले विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।
स्थानीय सरकारको तयारी र चुनौती
भारी वर्षाको सामना गर्न स्थानीय सरकारहरू तयारी अवस्थामा रहेको दाबी गरेका छन्। प्रकोप व्यवस्थापनका लागि आवश्यक सामग्री र जनशक्ति जुटाइएको उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, तराईको विशेष भौगोलिक अवस्था र द्रुत गतिमा बढ्दो बाढीले चुनौती थपेको छ। कतिपय स्थानमा सडकको पहुँच नहुँदा उद्धार कार्यमा ढिलाइ भएको छ। स्थानीयबासीहरूले वर्षाको पानी निकासका लागि दीर्घकालीन समाधानको माग गरेका छन्।
