त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा.डा. दीपक अर्याल, शिक्षाध्यक्ष प्रा.डा. खड्ग केसी र रजिस्ट्रार प्रा.डा. केदार रिजालले पदबाट राजीनामा दिएका छन्। उनीहरूले कुलपति एवं प्रधानमन्त्रीसमक्ष आफ्नो राजीनामा बुझाएका हुन्।
पदाधिकारीहरूको राजीनामा
शिक्षाध्यक्ष प्रा.डा. खड्ग केसीले दिएको जानकारीअनुसार, तीनै पदाधिकारीको राजीनामा शिक्षाध्यक्ष कार्यालयका उपप्रशासक गोविन्दबहादुर थापामार्फत प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा दर्ता गराइएको छ। सरकारको तर्फबाट राजीनामाको माग आएपछि तीनै जनाले संयुक्त रूपमा पद त्याग गर्ने निर्णय गरेको शिक्षाध्यक्ष केसीले बताए।
यो राजीनामाले त्रिभुवन विश्वविद्यालयको उच्च व्यवस्थापनमा एक महत्वपूर्ण परिवर्तनको संकेत दिएको छ। राजनीतिक नियुक्तिको आधारमा नियुक्त भएका पदाधिकारीहरूले सरकारको माग बमोजिम राजीनामा दिनुलाई विश्वविद्यालयको प्रशासनिक र राजनीतिको सम्बन्धमा एक नयाँ अध्यायको रूपमा हेरिएको छ।
पृष्ठभूमि
त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पदाधिकारीहरूको नियुक्ति प्रायः राजनीतिक नियुक्तिमा आधारित हुने गरेको छ। यस पटक उपकुलपति, शिक्षाध्यक्ष र रजिस्ट्रारको राजीनामाले विश्वविद्यालयको नेतृत्वमा राजनीतिक प्रभावको विषयलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। सरकारले विश्वविद्यालयको कार्यसम्पादन वा नीतिगत दिशामा असन्तुष्टि जनाउँदै पदाधिकारीहरूलाई राजीनामा गर्न निर्देशन दिएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
यसअघि पनि विभिन्न सरकारहरूले आफ्ना अनुकूलका पदाधिकारी नियुक्त गर्ने र सरकार परिवर्तन भएपछि वा राजनीतिक दबाब आएपछि उनीहरूलाई राजीनामा गराउने प्रचलन रहँदै आएको छ। यसले विश्वविद्यालयको स्वायत्तता र दीर्घकालीन योजना कार्यान्वयनमा चुनौती थप्ने गरेको छ।
नागरिकमा असर
विश्वविद्यालयका उच्च पदाधिकारीहरूको राजीनामाले पठनपाठन, परीक्षा प्रणाली, अनुसन्धान र विश्वविद्यालयको समग्र प्रशासनिक कार्यसम्पादनमा तत्काल प्रभाव पार्न सक्नेछ। नयाँ पदाधिकारीहरूको नियुक्ति प्रक्रिया सुरु नभएसम्म विश्वविद्यालयको दैनिक कामकाज प्रभावित हुन सक्छ। यसले विद्यार्थीहरूको शैक्षिक भविष्य र विश्वविद्यालयको गुणस्तरमाथि प्रश्नचिह्न खडा गर्न सक्नेछ।
आधिकारिक प्रतिक्रिया
यस विषयमा थप जानकारीका लागि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय वा त्रिभुवन विश्वविद्यालय प्रशासनसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास गर्दा आधिकारिक प्रतिक्रिया प्राप्त हुन सकेको छैन। यद्यपि, शिक्षाध्यक्ष प्रा.डा. केसीले सरकारको माग आएपछि राजीनामा दिएको बताएका छन्।
अब नयाँ उपकुलपति, शिक्षाध्यक्ष र रजिस्ट्रारको नियुक्ति प्रक्रिया कसरी अगाडि बढ्छ र यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भविष्यमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा हेर्न बाँकी छ।
