कञ्चनपुर जिल्लामा यस वर्ष चैते धानबालीको उत्पादनमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। पर्याप्त सिँचाइको अभावमा किसानहरूले खेती गर्न नसक्दा यस्तो अवस्था आएको हो।
किसानहरूका अनुसार, समयमै पानी नपाउँदा धानका बिरुवा सुकेका छन्। यसले गर्दा उनीहरूको वर्षभरिको मेहनत खेर गएको छ, जसले गर्दा उनीहरुको जीविकोपार्जनमा सिधा असर परेको छ।
- मुख्य कुराहरू:
- कञ्चनपुरमा यस वर्ष चैते धानबालीको उत्पादनमा भारी कमी।
- मुख्य कारण सिँचाइ सुविधाको अभाव।
- किसानहरूले ठूलो आर्थिक नोक्सानी बेहोर्नु परेको छ।
- सरकारी सिँचाइ आयोजनाहरू प्रभावकारी नभएको किसानको गुनासो।
- स्थानीय अर्थतन्त्र र खाद्य सुरक्षामा नकारात्मक असर।
कृषि ज्ञान केन्द्रको तथ्याङ्क अनुसार, गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष चैते धानको क्षेत्रफल र उत्पादन दुवै घटेको छ। धेरै किसानहरूले सिँचाइको अभावमा धान रोप्न नै सकेनन्।
विशेषगरी महाकाली सिँचाइ आयोजनाको तेस्रो चरणको काम सुस्त गतिमा अघि बढ्दा धेरै किसानहरू निराश भएका छन्। आयोजना समयमै सम्पन्न नहुँदा किसानहरूले वर्षौंदेखि सिँचाइको समस्या भोग्दै आएका छन्।
स्थानीय किसान रामबहादुर चौधरी भन्छन्, “हामीले वर्षौंदेखि सिँचाइको माग गर्दै आएका छौं, तर सरकारले हाम्रो कुरा सुन्दैन। पानी नभएपछि कसरी खेती गर्ने?” उनको आवाजमा पीडा प्रस्ट सुनिन्छ।
सिँचाइ अभावले गर्दा कतिपय किसानहरूले धान रोपेर पनि पानीको कमीले सुकाउन बाध्य भएका छन्। यसले उनीहरूको लगानी र श्रम दुवै खेर गएको छ।
कृषि विज्ञहरूका अनुसार, सिँचाइको उचित व्यवस्था नभएसम्म चैते धानको उत्पादन बढाउन सम्भव छैन। यसका लागि दीर्घकालीन योजना र कार्यान्वयनमा जोड दिनुपर्छ।
यसले गर्दा स्थानीय बजारमा धान र चामलको आपूर्तिमा समेत असर पर्ने देखिएको छ। खाद्य सुरक्षाको चिन्ता पनि बढेको छ।
सरोकारवाला निकायले किसानका समस्यालाई गम्भीरतापूर्वक लिई तत्काल सिँचाइको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने माग किसानहरूको छ। यस क्षेत्रका किसानहरूको जीवनयापन कृषिमा नै निर्भर छ।
