NM Khabar 28 May 2026
NM Khabar

हामीलाई पछ्याउनुहोस्

डिजिटल नेपाल: पहुँच बढ्दा पनि ग्रामीण क्षेत्रमा साक्षरता चुनौती

• आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ अनुसार नेपालमा इन्टरनेट ग्राहक घनत्व १४५.७% र डिजिटल टेलिभिजनको पहुँच ८२.०% घरधुरीमा पुगेको छ। • ग्रामीण क्षेत्रमा न्यून डिजिटल साक्षरता, सरकारी प्रणालीमा अन्तरआबद्धताको अभाव र स्वचालित सेवाको कमी प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। • सरकारी सेवा प्रवाहमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दो छ, जसमा राष्ट्रिय परिचयपत्र, नागरिक एप, ई–पासपोर्ट वितरण र विद्यालयमा आईटी ल्याब स्थापनाजस्ता कार्यहरू समावेश छन्।
Rohan Tamang
Rohan Tamang
28 May 2026, 10:02 am १ मिनेट पढाइ
आकार:
Share:

आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ ले सूचना प्रविधिको पहुँचले डिजिटल सेवा प्रवाहमा प्रगति भएको देखाएको छ। इन्टरनेट ग्राहक घनत्व १४५.७, डिजिटल टेलिभिजनको पहुँच ८२.० प्रतिशत घरधुरीमा र मोबाइल ब्रोडब्यान्ड घनत्व १००.३ प्रतिशत पुगेको छ। यसले सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा डिजिटल प्रणाली सुदृढ भएको संकेत गर्छ।

तर, यो प्रगतिले व्यवहारका चुनौतीलाई छोप्दैन। विज्ञहरू औंल्याउँछन्: न्यून डिजिटल साक्षरता, सरकारी प्रणालीबीच अन्तरआबद्धताको अभाव र स्वचालित सेवा प्रणालीको कमी यथावत् छन्। राष्ट्रिय परिचयपत्र, नागरिक एप र राजस्व प्रणाली जस्ता ठूला प्रविधिले विद्युतीय सुशासनको व्यावहारिक विस्तारलाई सहयोग पुर्‍याएको सर्वेक्षणले उल्लेख गरेको छ।

सरकारी सेवा प्रवाहमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै छ। सिकाइ सामग्री विकास, एआईजडित डिजिटल एक्सरे मेसिनमार्फत क्षयरोग परीक्षण र डिजिटल स्वाइल म्याप जस्ता प्रणाली यसका उदाहरण हुन्। फागुन २०८२ सम्ममा २२० निकाय सरकारी एकीकृत कार्यालय व्यवस्थापन प्रणालीमा आबद्ध भइसकेका छन्।

सरकारी एसएमएस प्रणालीबाट १२५ निकायले ४ करोड २७ लाख पटक सेवाग्राहीलाई सन्देश पठाएका छन्। ५५ लाख १६ हजार ३९८ ई–पासपोर्ट वितरण गरिएका छन्। ३५ मालपोत कार्यालयमा भूसूची अभिलेख व्यवस्थापन प्रणाली र ११४ कार्यालयमा सार्वजनिक पहुँच मोडेल लागू भएको छ।

नक्सा प्रिन्ट गर्न सकिने ‘मेरो कित्ता’ अनलाइन प्रणाली १३५ नापी कार्यालयमा विस्तार भएको छ। ४,६०८ विद्यालयका १०,२३६ कक्षाकोठामा आईटी ल्याब स्थापना गरिएको छ। महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाका लागि मोबाइल एप्लिकेसन पनि सञ्चालनमा छ।

कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा सूचना तथा सञ्चार क्षेत्रको योगदान चालु आर्थिक वर्षमा १.९३ प्रतिशत रहने अनुमान छ। यो गत वर्षको १.९२ प्रतिशतभन्दा झिनो मात्रै बढी हो।

Rohan Tamang

Rohan Tamang

संवाददाता · NM Khabar

रोहन तामाङ NM खबरका प्रविधि र युवा मामिला संवाददाता हुन्। डिजिटल रूपान्तरण, स्टार्टअप संस्कृति र युवा उद्यमशीलतासम्बन्धी रिपोर्टिङमा उनको विशेष रुचि छ। नेपालको प्रविधि क्षेत्रको वृद्धि र अवसरहरूलाई उजागर गर्न उनी प्रतिबद्ध छन्।

सम्बन्धित समाचार