सरकारले सार्वजनिक गरेको आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ मा नेपालमा दर्ता भएका चिकित्सकको संख्यामा गम्भीर त्रुटि भेटिएको छ। नेपाल मेडिकल काउन्सिलको वास्तविक तथ्यांकभन्दा करिब १३ हजार बढी चिकित्सक रहेको विवरण सर्वेक्षणमा समावेश भएको पाइएको हो।
आर्थिक सर्वेक्षणमा २०८२ फागुनसम्म नेपालमा ३५ हजार १८७ मेडिकल चिकित्सक, ६ हजार ८३ दन्त चिकित्सक र १२ हजार ९५३ विशेषज्ञ चिकित्सक गरी कूल ५४ हजार २३३ चिकित्सक दर्ता भएको उल्लेख छ। तर, नेपाल मेडिकल काउन्सिलको आधिकारिक तथ्यांकअनुसार हाल देशभर ४१ हजार २७० मात्र चिकित्सक (मेडिकल र दन्त चिकित्सक गरी) दर्ता भएका छन्।
काउन्सिलका अनुसार, सर्वेक्षणमा विशेषज्ञ चिकित्सकका रूपमा उल्लेख गरिएका १२ हजार ९५३ जना व्यक्ति नयाँ चिकित्सक नभई पहिले नै मेडिकल (एमबीबीएस) वा डेन्टल (बीडीएस) चिकित्सकका रूपमा दर्ता भइसकेका व्यक्ति हुन्। एमडी, एमएस वा एमडीएस जस्ता विशेषज्ञता हासिल गरेपछि उनीहरूले थप विशेषज्ञ दर्ता मात्र प्राप्त गर्छन्, तर उनीहरूको पुनः नयाँ चिकित्सकका रूपमा दर्ता हुँदैन।
काउन्सिलका एक सदस्यले पहिले नै दर्ता भएका चिकित्सकलाई विशेषज्ञका रूपमा छुट्टै गणना गर्दा कुल संख्या कृत्रिम रूपमा बढेको बताए। यसरी दोहोर्याएर गणना गर्दा डाक्टरको संख्या करिब १३ हजार बढी देखिएको हो।
यस्तो त्रुटि आर्थिक सर्वेक्षण तयार गर्ने क्रममा नेपाल मेडिकल काउन्सिलको दर्ता प्रणालीको संरचनाबारे पूर्ण जानकारी नहुँदा भएको काउन्सिलका अधिकारीहरूको भनाइ छ। अर्थ मन्त्रालयका सम्बन्धित कर्मचारीहरूले विशेषज्ञ चिकित्सकलाई छुट्टै श्रेणीका नयाँ दर्ता मानेर कूल संख्यामा समावेश गर्दा तथ्यांक बढेर प्रस्तुत भएको उनीहरूको अनुमान छ।
यो जानाजानी गरिएको हो वा प्राविधिक कमजोरी हो भन्ने स्पष्ट नभए पनि प्रणालीगत वर्गीकरण नबुझ्दा यस्तो त्रुटि भएको देखिन्छ।
