फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले बढ्दो महँगी र कमजोर विद्यालय अवस्थाविरुद्ध भएका प्रदर्शनका क्रममा भएको हिंसाको निन्दा गर्दै सरकारी भवनमा आक्रमण गर्ने र लुटपाटमा संलग्नहरूलाई कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्। अक्टोबर १८, २०२६ मा राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै उनले प्रदर्शनकारीहरूले आफ्ना अपराधको मूल्य चुकाउनुपर्ने बताएका हुन्।
फ्रान्सको आन्तरिक मन्त्रालयका अनुसार, अक्टोबर १८, २०२६ सम्म देशभर करिब २,४०० जनालाई पक्राउ गरिएको छ। यी प्रदर्शनले फ्रान्सको आन्तरिक सुरक्षामा गम्भीर चुनौती थपेको छ।
अराजकतावादी तत्वमाथि म्याक्रोनको आरोप
राष्ट्रपति म्याक्रोनले प्रदर्शनका क्रममा भएको ‘असीमित हिंसा’ र ‘गणतन्त्रलाई ध्वस्त पार्न खोज्ने’ तत्वहरूको आलोचना गरेका छन्। उनले यसका लागि अति-वामपन्थी समूहका अराजकतावादी तत्वहरू र अपराधीहरूलाई जिम्मेवार ठहराए। म्याक्रोनले लुटपाट गर्नेहरूले क्षतिको भरपाई गर्नुपर्ने र गणतन्त्रलाई ढाल्न खोज्नेहरूलाई जवाफदेही बनाइने स्पष्ट पारेका छन्।
आन्तरिक मन्त्री लरेन्ट नुनेजले विरोध गर्ने अधिकार मौलिक भए पनि हिंसा र लुटपाट स्वीकार्य नहुने बताए। उनले सयौँ व्यवसाय लुटिएको र सार्वजनिक भवनहरूलाई निशाना बनाइएकोमा चिन्ता व्यक्त गरे।
क्षति र गिरफ्तारीको तथ्यांक
अक्टोबर १७, २०२६ मा देशभरका प्रदर्शनमा अधिकारीहरूले करिब ५ लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएको अनुमान गरेका छन्, जबकि आयोजकहरूले ८ लाखको संख्या दाबी गरेका छन्। पेरिस क्षेत्रमा मात्र ८५५ जना पक्राउ परेका थिए, जसमध्ये ५५७ जना प्रहरी हिरासतमा छन्।
मध्य फ्रान्सको लिमोजेस शहरमा १९ औं शताब्दीको सिटी हलमा आगजनी गरिएपछि त्यसको छत भत्किएको थियो। पेरिसको प्लेस डे ला रिपब्लिक वरपरका पसलहरूमा पनि तोडफोड र लुटपाट भएको छ। यसबाहेक, मार्सेइ र लियोन लगायतका अन्य शहरहरूमा पनि आगजनी र क्षतिका घटनाहरू भएका छन्। अक्टोबर १८, २०२६ सम्ममा ६०० भन्दा बढी प्रहरी अधिकारी, जेन्डरमेस र अग्नि नियन्त्रकहरू घाइते भएका छन्।
राजनीतिक आरोप-प्रत्यारोप
आगामी राष्ट्रपतीय निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा फ्रान्सका राजनीतिक नेताहरूले हिंसाका लागि एक-अर्कालाई दोषारोपण गरिरहेका छन्। अति-दक्षिणपन्थी नेता मरीन ले पेनले म्याक्रोनको सरकारलाई ‘थकित, दिशाहीन र असहाय’ भन्दै आलोचना गरेकी छन्।
अर्कोतर्फ, अति-वामपन्थी नेता जाँ-लुक मेलन्चनले प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुलाई ‘आगोसँग खेलिरहेको’ आरोप लगाएका छन्। उनले हिंसा र लुटपाटको निन्दा गरे पनि सरकारको व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठाएका छन्।
सरकारका आगामी कदम
राष्ट्रपति म्याक्रोनले आगामी हप्ताहरूमा सार्वजनिक भवन र व्यवसायहरूको सुरक्षाका लागि उपायहरू अपनाउन प्रिफेक्टहरूलाई मेयरहरूसँग काम गर्न निर्देशन दिएका छन्। आवश्यक परेमा प्रदर्शनहरूमा प्रतिबन्ध लगाउन सकिने पनि उनले उल्लेख गरेका छन्।
सरकारले अक्टोबरको अन्त्यसम्ममा प्रदर्शनकारीका माग सम्बोधन गर्न पहिलो प्रस्तावहरू प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसैबीच, सिनेटले अक्टोबर २७, २०२६ मा सम्पत्ति क्षतिमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई १० हजार युरो सम्म आर्थिक रूपमा जिम्मेवार बनाउने सरकारी विधेयकमा छलफल गर्नेछ।
