रुसी रक्षा मन्त्रालयका लागि रसद सेवा प्रदान गर्ने कार्गो जहाज ‘स्पार्टा II’ मा शनिबार बाल्टिक सागरमा ड्रोनले प्रहार गरेपछि आगलागी भएको छ। यो घटनापछि जहाज फिनल्याण्डको पानीमा बगेर आएको छ, जसले रुस-युक्रेन युद्धको प्रभाव बाल्टिक सागर क्षेत्रमा फैलिएको संकेत दिएको छ।
फिनल्याण्डको रक्षा बलका अनुसार, सेन्ट पिटर्सबर्गबाट रुसी एक्सक्लेभ कालिनिनग्रादका लागि गइरहेको १२१ मिटर लामो रुसी झण्डा भएको उक्त जहाज रुसको गोगल्यान्ड टापुको पश्चिममा अन्तर्राष्ट्रिय पानीमा क्षतिग्रस्त भएको थियो। फिनल्याण्डको सशस्त्र सेनाका प्रवक्ता अकी-मौरी हुहटिनेनले यो आक्रमण युक्रेनले गरेको हुन सक्ने सम्भावना व्यक्त गरेका छन्।
पृष्ठभूमि
- युक्रेनी सैन्य गुप्तचरले 'स्पार्टा II' लाई सेना, हतियार र सैन्य उपकरण ढुवानीमा संलग्न जहाजको रूपमा वर्गीकृत गरेको छ।
युद्धको बाल्टिक क्षेत्रमा प्रभाव
फिनल्याण्डका प्रधानमन्त्री पेटेरी ओर्पोले बाल्टिक सागरमा भएको यो घटनाले ‘युद्ध हाम्रो छिमेकी क्षेत्रहरूमा फैलिरहेको’ स्पष्ट पारेका छन्। उनले युक्रेनलाई आक्रमणकारीसँग लड्ने अधिकार रहेको पनि उल्लेख गरे। इस्टोनियाका प्रधानमन्त्री क्रिस्टन माइकलले रुसको आक्रमणसँग लड्ने परिणाम बाल्टिक सागरमा पुगेको र यो आक्रमणकारीलाई रोक्न अर्को संकेत भएको बताए। उनले युक्रेनलाई समर्थन गर्न आफूहरूलाई कसैले रोक्न नसक्ने पनि स्पष्ट पारे।
सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि पूर्ण-स्तरीय आक्रमण गरेपछि फिनल्याण्ड र स्वीडेन क्रमशः सन् २०२३ र २०२४ मा नेटोका नयाँ सदस्य राष्ट्र बनेका थिए। स्वीडेनका रक्षामन्त्री पाल जोन्सनका अनुसार, स्विडेनी लडाकु विमानले फिनिश कमाण्ड अन्तर्गत फिनल्याण्ड र नेटोको क्षेत्रीय अखण्डताको रक्षामा भाग लिएका छन्।
चालक दलको उद्धार र हवाई प्रतिबन्ध
ड्रोन प्रहारपछि आगलागी भएको जहाजमा रहेका १६ सदस्यीय चालक दल लाइफबोटमा, त्यसपछि नजिकैको रुसी जहाजमा सरेका थिए। फिनल्याण्डको सीमा गार्डका कमाण्डर इल्जा इल्जिनका अनुसार, चालक दल रुस फर्कने क्रममा छन्। फिनिश अधिकारीहरूले जहाज आफ्नो पानीमा लंगरमा रहेकाले उद्धार कार्यको नेतृत्व गरिरहेको जनाएका छन्।
फिनल्याण्डले पूर्वी फिनल्याण्डको खाडीमा अस्थायी उड्डयन र समुद्री प्रतिबन्धहरू लागू गरेको छ। यी प्रतिबन्धहरू नागरिकहरूलाई सुरक्षा दिन र अधिकारीहरूलाई ड्रोन रोक्न अनुमति दिनका लागि लगाइएको हो। गल्फ अफ फिनल्याण्ड कोस्ट गार्ड कमाण्डर मिक्को सिमोलाले रुसी हेलिकप्टरले उद्धार कार्यको क्रममा फिनिश हवाई क्षेत्रको संक्षिप्त उल्लंघन गरेको आशंका गरिएको बताएका छन्।
अज्ञात कार्गो र भावी योजना
अमेरिकी ट्रेजरी विभागका अनुसार, यो जहाज अमेरिकी प्रतिबन्धको अधीनमा छ र रुसी ढुवानी कम्पनी ओबोरोनलोजिस्टिकासँग सम्बन्धित छ, जसले रुसी रक्षा मन्त्रालयका लागि रसद सेवाहरू प्रदान गर्दछ। फिनल्याण्डको सीमा गार्डका कमाण्डर इल्जा इल्जिनले जहाजमा के कार्गो छ भन्ने पुष्टि भएको जानकारी नभएको र सैन्य सामग्री हुन सक्ने सम्भावनालाई अस्वीकार गर्न नसकिने बताएका छन्।
फिनल्याण्डका अधिकारीहरूका अनुसार, आगलागी शनिबार अबेरसम्म जारी थियो। फिनल्याण्डको सीमा गार्डले उद्धार कार्यको उद्देश्य ‘स्पार्टा II’ लाई रुसको समुद्री जिम्मेवारी क्षेत्रमा तान्नु रहेको बताएको छ, जसको आंशिक उद्देश्य वातावरणीय क्षति रोक्नु हो। रुसी अधिकारीहरूले पनि उद्धार कार्य पूरा भएपछि क्षतिग्रस्त जहाजलाई रुसी पानीमा फिर्ता तान्ने योजना बनाएका छन्। यद्यपि, जहाजको कार्गो पहिचान नहुँदा थप विस्फोटको जोखिमको मूल्याङ्कन गर्न कठिन भएको र आगलागी निभाउन दिन वा हप्ता लाग्न सक्ने सीमा गार्डले जनाएको छ।