बंगालको खाडीमा विकसित शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’को प्रभावले आउँदो शुक्रबार र शनिबार मधेश प्रदेशसहित नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा भारी वर्षाको सम्भावना बढेको छ। धानबाली भित्र्याउने समय भएकाले जल तथा मौसम विज्ञान विभाग र राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले किसानहरूलाई विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
विशेषगरी मधेश प्रदेशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यसले तराईका केही स्थानमा जनजीवन प्रभावित हुनुका साथै डुबानको जोखिम पनि बढाउन सक्ने प्राधिकरणले चेतावनी दिएको छ। कात्तिक ११ देखि १५ गतेसम्म नारायणी, बागमती, कमला र कोसी नदीका जलाधार क्षेत्रमा जलसतह बढ्न सक्ने राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख डा. धर्मराज उप्रेतीले जनाएका छन्।
नदीको जलसतह बढ्ने चेतावनी र किसानलाई सुझाव
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार कात्तिक ११ देखि १५ गतेसम्म नारायणी, बागमती, कमला र कोसी नदीका जलाधार क्षेत्रमा जलसतह बढ्न सक्नेछ। यसले नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई थप जोखिममा पार्न सक्छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले धानबाली भित्र्याउने समय भएकाले वर्षाबाट हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरण गर्न किसानलाई आवश्यक सावधानी अपनाउन सुझाव दिएको छ। खेतमा पाकेको धान काट्ने वा भित्र्याउने काम कात्तिक ११ देखि १५ गतेसम्म नगर्न मौसमविद्हरूले आग्रह गरेका छन्।
यस अवधिमा लामो दूरीको यात्रा र हिमाली पदयात्रा पनि नगर्न सुझाव दिइएको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक डा. विनोद पोखरेलको मौसम विश्लेषणअनुसार केही स्थानमा १५० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा हुन सक्छ। विशेषगरी पृथ्वी राजमार्ग र बीपी राजमार्गमा यात्रा गर्दा सावधानी अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
मधेशमा चक्रवात ‘अर्नब’को प्रत्यक्ष असर
चक्रवात ‘अर्नब’को प्रभावले कात्तिक १३ गते शुक्रबार र १४ गते शनिबार मधेश प्रदेशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। यसले तराईका खेतमा पाकेर भित्र्याउन ठिक्क पारिएको धानबालीमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने चिन्ता बढेको छ।
तराईमा डुबानको जोखिम बढ्ने भएकाले जनजीवन प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। विशेषगरी नारायणी, बागमती, कमला र कोसी नदीको जलसतह बढ्ने भएकाले यी नदी आसपासका बस्तीहरूमा उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिन्छ।
यसले हुलाकी राजमार्गको पश्चिमी क्षेत्रमा भइरहेको निर्माण कार्यमा समेत बाधा पुग्न सक्छ। नेपाल र भारतबीचको सीमा विवादका कारण यस क्षेत्रमा कालोपत्रेको काम अवरोध भइरहेको छ, जसले गर्दा हिलो र पानीले थप समस्या निम्त्याउन सक्छ।
राष्ट्रिय तयारी र आगामी जोखिम
बंगालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली सोमबार (अक्टोबर २६, २०२६) चक्रवाती आँधी ‘अर्नब’ मा परिणत भएको हो। यो प्रणाली अझ शक्तिशाली बन्दै उत्तरपश्चिम दिशातर्फ अघि बढ्ने सम्भावना छ र अक्टोबर २८ (कात्तिक १२ गते) मा भारतको आन्ध्र प्रदेश र विशाखापट्टनमको तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने अनुमान गरिएको छ।
यसको प्रभावले बिहीबार (कात्तिक १२ गते) देखि नेपालमा मौसममा क्रमिक बदलाव आउने र शुक्रबार तथा शनिबार वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना बढ्ने देखिएको छ। कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना छ। कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा पनि वर्षा तथा हिमपात हुन सक्नेछ। उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिम रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले कात्तिक १२ देखि १४ गतेसम्म उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। प्राधिकरणले सम्बन्धित संघीय मन्त्रालय तथा निकाय, प्रदेश सरकार, स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय र अन्य सरोकारवाला निकायलाई सर्वसाधारणलाई जोखिमबारे जानकारी गराउन र विपद् प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचना नियमित रूपमा हेर्न तथा सम्भावित जोखिमबाट बच्न आवश्यक पूर्वतयारी गर्न आग्रह गरेको छ। उच्च हिमाली भूभागमा जाने पर्यटकलाई मौसमको अवस्था बुझेर मात्र यात्रा गर्न र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा नजान आग्रह गरिएको छ।
हाल (२०८३ कार्तिक १० गते, मंगलबार) कोशी, मधेश र बागमती प्रदेशमा आंशिक बदली रहेको छ भने बाँकी प्रदेशमा मौसम सामान्यतया सफा रहेको छ। बुधबार (कात्तिक ११ गते) देशभर साधारणतया बदली रहने र हिमाली क्षेत्रमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।
यसअघि: चक्रवात अर्नब: मधेशमा धान बाली जोखिममा, किसानलाई कात्तिक ७ गतेभित्रै भित्र्याउन आग्रह
