यस वर्षको दसैँमा नेपाल राष्ट्र बैंकले नयाँ नोट सटहीका लागि छुट्टै सूचना जारी नगर्ने भएको छ, बरु एटीएमबाट समेत १०० रुपैयाँका नोट वितरण गरिनेछ।
राष्ट्र बैंकले चाडपर्वमा मात्र नभई वर्षभरि नै सर्वसाधारणलाई सुकिलो नोट उपलब्ध गराउने नीति लिएको छ। सर्वसाधारणले राष्ट्र बैंकको केन्द्रीय कार्यालय, प्रादेशिक कार्यालयहरू तथा वाणिज्य बैंक र वित्तीय संस्थाहरूका शाखाहरूबाट नोट साट्न सक्नेछन्।
राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार, विगत वर्षजस्तै दसैँ–तिहारलाई मात्र लक्षित गरी सर्वसाधारणको लाइन राखेर नयाँ नोट बाँड्ने परिपाटी अन्त्य भएको छ। उनले भने, “नियमित रूपमा वाणिज्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई सुकिला नोटहरू उपलब्ध गराउँदै आएको छ। सर्वसाधारणले आफ्ना नजिकका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको काउन्टरमा गई ठूला दरका नोट साटेर वा चेकमार्फत रकम झिकेर साना दरका सुकिला नोटका प्याकेटहरू प्राप्त गर्न सक्नेछन्।”
मुद्रा व्यवस्थापन विभागका निर्देशक केशवप्रसाद तिमिल्सिनाका अनुसार, ५ देखि १०० रुपैयाँसम्मका नोटको एक सेटको मूल्य १८ हजार ५०० रुपैयाँ हुने भएकाले एक व्यक्तिले अधिकतम दुई सेट गरी ३७ हजार रुपैयाँसम्म नयाँ नोट साट्न पाउने व्यवस्था छ। यदि बढी रकम आवश्यक परेमा सुकिला नोट उपलब्ध गराइनेछ। विगत दुई–तीन दिनदेखि नोट साट्ने सर्वसाधारणको चाप बढेको उनले बताए।
एटीएमबाट १०० रुपैयाँका नोट वितरण
राष्ट्र बैंकले यस वर्ष दसैँमा बैंक काउन्टरमा हुने भीडभाड कम गर्न १०० रुपैयाँका नोट एटीएमबाटै वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाउन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई भदौ २९ गते (सेप्टेम्बर १५, २०२६) मा पत्राचार गरेको थियो। काठमाडौं उपत्यकाका केही महत्त्वपूर्ण स्थानहरू जस्तै सिंहदरबार र न्युरोडका एटीएमहरूबाट सेप्टेम्बर १९, २०२६ देखि १०० रुपैयाँका नोट वितरण सुरु भइसकेको छ।
प्रवक्ता पौडेलका अनुसार, नेपालमा सञ्चालनमा रहेका ५ हजारभन्दा बढी एटीएममध्ये प्राविधिक रूपमा सम्भव र सहयोग गर्ने एटीएम मेसिनहरूबाट १०० रुपैयाँका नोट झिक्न सकिने व्यवस्था मिलाउन बैंकहरूलाई भनिएको हो। हाल करिब १५ देखि २५ प्रतिशत एटीएमहरूमा मात्र १०० रुपैयाँका नोट वितरण गर्न सकिने प्राविधिक क्षमता रहेको छ, जुन मुख्यतया नयाँ प्रविधिका एटीएमहरू हुन्।
नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष तथा माछापुच्छ्रे बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सन्तोष कोइरालाका अनुसार, सबै एटीएममा साना नोट राख्ने क्यासेट वा बक्सको क्षमता नहुन सक्ने भएकाले देशैभरका सबै एटीएमबाट यो सुविधा उपलब्ध नहुन पनि सक्छ। यद्यपि, बैंकहरूले एटीएमबाट पनि १०० रुपैयाँका नोट निकाल्न सकिने गरी व्यवस्थापन गरिरहेका छन्। माछापुच्छ्रे बैंकले विशेष गरी काठमाडौं उपत्यकालगायत सम्भव भएसम्मका एटीएमहरूमा १०० को नोट राख्ने व्यवस्था मिलाइँदै गरेको जानकारी दिएको छ।
कृषि विकास बैंकको तयारी, माछापुच्छ्रेले घटस्थापनाअघि बाँड्ने
कृषि विकास बैंकले हालसम्म नयाँ नोट उपलब्ध गराउन थालेको छैन। बैंकका प्रवक्ता हिमलाल पौड्यालका अनुसार, बैंकले राष्ट्र बैंकबाट नयाँ नोट ल्याएर आफ्ना कर्पोरेट तथा बैंकिङ कार्यालयहरूमार्फत सर्वसाधारणलाई वितरण गर्ने तयारी गरिरहेको छ।
माछापुच्छ्रे बैंकले भने आउँदो हप्ता (घटस्थापनाअघि) देखि सर्वसाधारणका लागि नयाँ नोट वितरण सुरु गर्न लागेको जनाएको छ। यसपटक सर्वसाधारणलाई प्रतिव्यक्ति करिब १८ हजार ५०० रुपैयाँसम्म सफा र नयाँ नोटको मिक्स उपलब्ध गराइने सीईओ कोइरालाले जानकारी दिए।
दसैँ २०८३ को घटस्थापना असोज २५ गते (अक्टोबर ११, २०२६) मा पर्नेछ, जसअघि माछापुच्छ्रे बैंकले आउँदो हप्तादेखि नयाँ नोट वितरण सुरु गर्ने जनाएको छ। राष्ट्र बैंकले कोभिड-१९ महामारीपछि चाडपर्वमा नयाँ नोट सटहीका लागि निश्चित अवधि तोक्ने प्रचलन अन्त्य गर्दै यसलाई नियमित सेवाका रूपमा स्थापित गरेको हो।
