नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) को रिक्त अध्यक्ष पदपूर्तिका लागि सरकारले दरखास्त आह्वान गरेको छ। अर्थ मन्त्रालयले सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै योग्य र इच्छुक नेपाली नागरिकलाई आवेदन पेस गर्न आह्वान गरेको हो। यसअघि तत्कालीन अध्यक्ष सन्तोषनारायण श्रेष्ठले राजीनामा दिएपछि उक्त पद रिक्त भएको थियो।
अध्यक्ष पदका लागि आवेदन प्रक्रिया
अर्थ मन्त्रालयको वित्तीय क्षेत्र व्यवस्थापन तथा संस्थान समन्वय महाशाखाले यो सूचना प्रकाशित भएको मितिले सात दिनभित्र आवेदन बुझाउनुपर्ने जनाएको छ। यसअनुसार, इच्छुक उम्मेदवारले २०८३ वैशाख २१ गतेभित्र सिंहदरबारस्थित अर्थ मन्त्रालयमा आफ्नो व्यक्तिगत विवरणसहितको आवेदन पेस गर्नुपर्नेछ। सिफारिस समितिले प्राप्त आवेदनहरूमध्येबाट योग्य उम्मेदवारको छनोट गर्नेछ।
अध्यक्षका लागि आवश्यक योग्यता
बोर्डको अध्यक्ष पदका लागि आवेदन दिन चाहने उम्मेदवारले मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट कम्तीमा स्नातकोत्तर उपाधि हासिल गरेको हुनुपर्नेछ। साथै, वित्तीय क्षेत्र, व्यवस्थापन, अर्थशास्त्र, कानुन वा वाणिज्यमध्ये कुनै एक विषयमा कम्तीमा १० वर्षको कार्य अनुभव अनिवार्य गरिएको छ। यसबाहेक, धितोपत्र बजार, बैंकिङ, वित्तीय संस्था वा अर्थ सम्बन्धी क्षेत्रमा कम्तीमा पाँच वर्षको उच्चस्तरीय व्यवस्थापकीय वा नेतृत्वदायी भूमिकामा काम गरेको अनुभव हुनुपर्नेछ। उम्मेदवार नेपाली नागरिक हुनुपर्नेछ र कुनै पनि नैतिक पतन हुने फौजदारी कसुरमा सजाय पाएको नभएको हुनुपर्छ।
सिफारिस समिति र छनोट प्रक्रिया
बोर्डको अध्यक्ष नियुक्तिका लागि सरकारले एक सिफारिस समिति गठन गरेको छ। यस समितिले प्राप्त आवेदनहरूको प्रारम्भिक मूल्यांकन गर्नेछ र योग्यता पुगेका उम्मेदवारहरूको सूची तयार गर्नेछ। त्यसपछि, समितिले सर्टलिस्टमा परेका उम्मेदवारहरूको अन्तर्वार्ता लिनेछ र उत्कृष्ट तीन जनाको नाम मन्त्रिपरिषद््समक्ष सिफारिस गर्नेछ। मन्त्रिपरिषद्ले सिफारिस भएका नामहरूमध्येबाट एक जनालाई नेपाल धितोपत्र बोर्डको अध्यक्षमा नियुक्त गर्नेछ।
धितोपत्र बोर्डको भूमिका र महत्व
नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) नेपालको पुँजी बजारको नियमनकारी निकाय हो। यसले धितोपत्रहरूको निष्कासन, कारोबार, लगानीकर्ताको हित संरक्षण र बजारको समग्र विकास तथा स्थायित्व सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। सेबोनले धितोपत्र व्यवसायीहरूको इजाजतपत्र प्रदान गर्ने, नियमन गर्ने र सुपरीवेक्षण गर्ने कार्य पनि गर्दछ। यसको नेतृत्व गर्ने अध्यक्षले पुँजी बजारको सुशासन, पारदर्शिता र विकासका लागि नीतिगत निर्णयहरू लिने र कार्यान्वयन गर्ने जिम्मेवारी बहन गर्दछ।
बजारको वर्तमान अवस्था र अपेक्षा
हाल नेपालको पुँजी बजार केही चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। लगानीकर्ताहरूको मनोबल बढाउन, बजारमा तरलता प्रवाह सुचारु गर्न र नयाँ लगानी आकर्षित गर्नका लागि प्रभावकारी नेतृत्वको आवश्यकता छ। नयाँ अध्यक्षले पुँजी बजारलाई थप समावेशी, पारदर्शी र सुदृढ बनाउनका लागि ठोस कदम चाल्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसका लागि नीतिगत सुधार, प्रविधिको प्रयोग र लगानीकर्तामैत्री वातावरण निर्माणमा जोड दिनुपर्ने देखिन्छ।