साउन २६ गतेको बाढीले चार जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुर्याउँदा बैंकहरूको ६ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ कर्जा जोखिममा परेको छ। नेपाल बैंकर्स संघको प्रारम्भिक अनुमानले रसुवा र नुवाकोटमा रहेका आयोजनाहरूमा ठूलो भौतिक क्षति देखाएको छ।
क्षतिग्रस्त आयोजनामध्ये रसुवाको ५ मेगावाटको मैलुङ खोला जलविद्युत आयोजना छ। यसमा एनएमबी बैंकको नेतृत्वमा रहेको समूहले २५ करोड ८० लाख रुपैयाँ ऋण दिएको थियो।
२० मेगावाटको लाङटाङ खोला जलविद्युत आयोजनामा पनि बाढीले क्षति पुर्याएको छ। यसमा बैंकहरूको २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ लगानी छ। लक्ष्मी सनराइज बैंकले नेतृत्व गरेको कन्सोर्टियमले लगानी गरेको थियो।
न्युवाकोटको ३७ मेगावाटको त्रिशूली जलविद्युत आयोजना बाढीले प्रभावित भएको छ। यसमा नबिल बैंकको ३ अर्ब ३० करोड रुपैयाँ लगानी छ। रसुवागढी जलविद्युत आयोजनामा नबिल बैंकले ४९ करोड ८० लाख रुपैयाँ लगानी गरेको थियो। यो आयोजना पनि बाढीले क्षति पुगेको छ।
बैंकर्स संघका अनुसार, यी चार ठूला आयोजनाबाहेक अन्य जलविद्युत आयोजनाहरूमा पनि बैंकहरूको लगानी छ। ब्लु इनर्जी, इनर्जी इन्जिनियरिङ, हिराटनगर हाइड्रोपावर र प्राइम हाइड्रोपावर बाढीबाट प्रभावित छैनन्। पहिलो तीन आयोजना निर्माणधीन छन्, जसमा नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंकको लगानी छ। प्राइम हाइड्रोपावर लघु जलविद्युत परियोजना हो, जसलाई प्रभु बैंकले वित्तीय सहयोग गरेको छ।
क्षतिग्रस्त केही आयोजनाहरूमा एकभन्दा बढी बैंकहरूको लगानी छ। कुन बैंकको कति लगानी छ भन्ने विस्तृत विवरण आउन बाँकी छ। रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा बैंकहरूको लगानी रहेका आठ जलविद्युत परियोजनामध्ये चार ठूला परियोजना बाढीले प्रभावित भएका छन्।
नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई कुल कर्जाको १० प्रतिशत ऊर्जा क्षेत्रमा लगानी गर्न अनिवार्य गरेको छ। यस कारण यस क्षेत्रमा लगानी बढेको छ। भौगोलिक विकटता र प्राकृतिक प्रकोपको जोखिमले जलविद्युत परियोजनाहरूमा लगानी चुनौतीपूर्ण छ।
एक बैंकरका अनुसार, अनिवार्य लगानीको व्यवस्था नभएको भए बैंकहरूले यस क्षेत्रमा कमै लगानी गर्ने थिए। बाढीले जलविद्युत परियोजनाहरूमा लगानी गर्दा हुने जोखिमलाई थप स्पष्ट पारेको छ। आगामी दिनमा यस क्षेत्रमा बैंकहरूको लगानी घट्न सक्ने अनुमान छ।
