जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–२० मा एक बालिकालाई यौन दुर्व्यवहार गरी आपराधिक लाभ लिएको आरोपमा प्रहरीले चार जनालाई पक्राउ गरेको छ। यो घटनाले मधेश प्रदेशमा बालबालिकाको सुरक्षामाथि गम्भीर चिन्ता बढाएको छ।
पक्राउ पर्नेहरूमा जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–२० का २३ वर्षीय सुकन महतो, २६ वर्षीय सन्तोष कुमार दास, २२ वर्षीय पनेश कुमार महतो र ३० वर्षीय सुजित महतो रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाका प्रवक्ता तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक ओमप्रकाश खनालले घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको जानकारी दिएका छन्।
प्रहरीका अनुसार गत असोज ४ गते राति करिब ८ बजे जनकपुरधाम–२० मा एक युवक र एक बालिका दसैंको मेला हेरेर पैदल हिँडिरहेका बेला दुईवटा मोटरसाइकलमा आएका चार जनाको समूहले उनीहरूलाई घेराबन्दी गरी नियन्त्रणमा लिएको थियो। आरोपीहरूले पीडितहरूको भिडियो खिचेर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल गरिदिने धम्की दिएका थिए।
त्यसपछि पीडितका अभिभावकलाई फोनमार्फत डर र त्रास देखाई तत्कालै मोबाइल बैंकिङमार्फत ६ हजार रुपैयाँ रकम असुल गरिएको थियो। ब्ल्याकमेलिङका क्रममा बालिकाको संवेदनशील अङ्गमा गलत मनसायले छोएर यौन दुर्व्यवहार समेत गरिएको धनुषाका प्रवक्ता खनालले बताए। प्रहरीले सूचना पाएपछि बिहीबार बिहान करिब ३ बजे चारै जनालाई पक्राउ गरेको हो। घटनामा प्रयोग भएका ज १२ प ७७७ र मधेस प्रदेश ०२-०९ प २९०२ नम्बरका दुईवटा मोटरसाइकलसमेत बरामद गरिएको छ।
मधेशमा बालबालिकामाथि बढ्दो असुरक्षा
यस घटनाले मधेश प्रदेशमा बालबालिकामाथि भइरहेको यौन दुर्व्यवहार र आपराधिक लाभका घटनाहरूको गम्भीरतालाई पुनः उजागर गरेको छ। अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) ले सन् २०२२ मा सार्वजनिक गरेको मानव अधिकार वर्ष पुस्तक अनुसार, २०७७ पुस १७ देखि २०७८ पुस १६ सम्ममा मधेश प्रदेशमा ७ सय ५८ जना मानव अधिकार उल्लङ्घन र ज्यादतीका घटनाबाट पीडित भएका थिए।
उक्त अवधिमा बलात्कारको घटनामा १५६ जना बालिका पीडित भएकाले मधेश प्रदेशमा बालबालिका सबैभन्दा बढी असुरक्षित रहेको इन्सेकको प्रतिवेदनले देखाएको छ। बाल अधिकार महासन्धि, १९८९ को धारा १ र नेपालमा बालबालिका सम्बन्धी ऐन, २०७५ को दफा २ (ञ) ले १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई बालबालिकाको रूपमा परिभाषित गरेको छ। यस परिभाषा अनुसार, यस घटनामा पीडित बालिकाको उमेर १८ वर्षभन्दा कम रहेको अनुमान गर्न सकिन्छ, जसले घटनाको संवेदनशीलतालाई अझ बढाएको छ।
कानुनी प्रावधान र अनुसन्धानको अवस्था
पक्राउ परेका व्यक्तिहरूमाथि आपराधिक लाभ लिन नहुने तथा बाल यौनदुरुपयोगसम्बन्धी कसुरमा थप अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाले जनाएको छ। मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा २२५ (२) अनुसार यौनसम्पर्कको आशयले बालिकालाई अस्वाभाविक रुपमा एकान्तमा लगेमा, बालिकाको यौनसम्बन्धी अंग छोएमा वा समातेमा, यौनसम्बन्धी आफ्नो अंग बालिकालाई छुन वा समाउन लगाएमा वा निजसँग अन्य कुनै किसिमको यौनजन्य अस्वाभाविक व्यवहार गरेमा बालयौन दुरुपयोग गरेको मानिनेछ। यस्तो कसुर गर्ने व्यक्तिलाई तीन वर्षसम्म कैद र तीस हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने व्यवस्था छ।
त्यसैगरी, मुलुकी अपराध संहिताको दफा २५३ अनुसार आपराधिक लाभ लिने नियतले कसैको ज्यान लिने, अङ्गभङ्ग गर्ने वा गम्भीर चोट पुर्याउने डर वा त्रास देखाएमा सात वर्षसम्म कैद र सत्तरी हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना, कसैको व्यवसायमा गैरकानूनी तरिकाले कुनै क्षति पुर्याउने वा चरित्रमा झुटो दोष लगाउने नियतले डर, त्रास देखाई आपराधिक लाभ लिएमा तीन वर्षसम्म कैद र तीस हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना, र अन्य अवस्थामा आपराधिक लाभ लिएमा एक वर्षसम्म कैद र दश हजार रुपैयाँसम्म जरिबाना हुने व्यवस्था छ। यस घटनामा यी दुवै कसुर आकर्षित हुने देखिन्छ।
धनुषा प्रहरीले घटनाबारे थप अनुसन्धान जारी राखेको छ। पीडित बालिकाको उमेर र राष्ट्रियता, साथै घटनामा संलग्न युवकको परिचय अझै खुलेको छैन। थप अनुसन्धानबाट यी तथ्यहरू खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
