सिन्धुली, धनुषा । अविरल वर्षासँगै आएको बाढीले कमला नदीको अस्थायी तटबन्ध भत्काउँदा तराईका जिल्लाहरूमा जनजीवन प्रभावित भएको छ। सडक सञ्जाल अवरुद्ध हुँदा आवतजावतमा कठिनाई भएको छ। विशेषगरी धनुषा र महोत्तरी जिल्लाका दर्जनौं गाउँहरू बाढीको चपेटामा परेका छन्।
बाढीले तटबन्ध भत्काउँदाको अवस्था
गत केही दिनयता लगातार परेको वर्षाका कारण कमला नदीमा पानीको बहाव अत्यधिक बढेको थियो। यसक्रममा आइतबार राति कमला नदीको मुख्य डाइभर्सन (अस्थायी तटबन्ध) भत्किएको छ। यसले गर्दा नदीको पानी गाउँहरूमा पसेको छ। स्थानीयका अनुसार, रातारात पानीको सतह बढेपछि तटबन्धको केही भाग बगाएको हो। यसले गर्दा तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दाहरू त्रस्त भएका छन्।
- स्थान: कमला नदी, धनुषा र महोत्तरी जिल्ला सीमा क्षेत्र
- कारण: अविरल वर्षा र कमला नदीमा पानीको अत्यधिक बहाव
- क्षति: अस्थायी तटबन्धको मुख्य भाग भत्किएको, दर्जनौं गाउँहरूमा बाढी पसेको
- प्रभावित क्षेत्र: धनुषाका मिथिला बिहारी नगरपालिका, विदेह नगरपालिका, जनकनन्दिनी गाउँपालिका र महोत्तरीका मनरासिस्वा नगरपालिका, जलेश्वर नगरपालिकाका केही वडा
- आवतजावत: सडक सञ्जाल अवरुद्ध, स्थानीयहरू जोखिममा
जनजीवनमा परेको असर
तटबन्ध भत्किँदा धनुषाको मिथिला बिहारी नगरपालिका, विदेह नगरपालिका, जनकनन्दिनी गाउँपालिकाका साथै महोत्तरीको मनरासिस्वा नगरपालिका र जलेश्वर नगरपालिकाका केही वडाका हजारौं घरपरिवार प्रभावित भएका छन्। बाढीले खेतमा लगाएको धानबाली, तरकारी र अन्य बालीनालीमा समेत ठूलो क्षति पुर्याएको छ। कतिपय ठाउँमा घरहरू डुबेका छन् भने कतिपय घरहरू जोखिममा परेका छन्।
सडक सञ्जाल अवरुद्ध हुँदा स्थानीय बासिन्दालाई दैनिक उपभोग्य सामग्रीको जोहो गर्न र सुरक्षित स्थानमा जानसमेत समस्या भएको छ। विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र बिरामीहरूलाई बढी कठिनाई भएको छ। सञ्चार सम्पर्कसमेत विच्छेद भएकाले क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन गर्न कठिन भएको छ।
स्थानीयको उद्धार र राहत कार्य
स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र राहत कार्य सुरु गरेको छ। डुंगा र अन्य साधन प्रयोग गरी फसेका मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषा र महोत्तरीले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तत्कालका लागि राहत सामग्री पठाउने व्यवस्था मिलाएको छ।
तर, बाढीको तीव्रता र सडक सञ्जाल अवरुद्ध भएका कारण राहत वितरणमा चुनौती देखिएको छ। स्थानीयबासीहरूले सरकारले तत्काल तटबन्धको पुनःनिर्माण गर्नुपर्ने र दीर्घकालीन समाधानको उपाय खोज्नुपर्ने माग गरेका छन्।
दीर्घकालीन समाधानको आवश्यकता
कमला नदीमा आउने बाढीले हरेक वर्ष यस क्षेत्रका बासिन्दालाई सताउने गरेको छ। अस्थायी तटबन्धले केही समयका लागि मात्रै समस्या टार्ने गरेको छ। यसको स्थायी समाधानका लागि सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने स्थानीय अगुवाहरूको भनाइ छ।
विज्ञहरूका अनुसार, कमला नदीको बहाव नियन्त्रण गर्नका लागि ठूला तटबन्ध निर्माण, नदीको चौडाइ बढाउने र आवश्यक ठाउँमा बाँध निर्माण जस्ता दीर्घकालीन योजनाहरू कार्यान्वयन गर्नुपर्छ। यसो भएमा मात्रै तराईका जनताले बाढीको प्रकोपबाट मुक्ति पाउनेछन्।