मिथिला क्षेत्रमा दीपावली पर्व केरा खेती गर्ने किसानका लागि अतिरिक्त आम्दानीको अवसर बनेको छ। लक्ष्मीपूजाका दिन घरघरमा स्वागतद्वार बनाउने परम्पराले केराका थामको माग बढाएपछि किसानले राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन्।
धनुषा र महोत्तरी जिल्लाका गाउँनगर बस्तीमा केराका थाम लाखौँको बिक्री भइरहेको छ। जनकपुरधाममा मात्रै २०२२ अक्टोबर २४ मा दीपावलीका लागि आइतबार र सोमबार करिब ८-९ हजार थाम बिक्री भएको जनकपुरधाम उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष जितेन्द्र महासेठले जानकारी दिएका छन्।
पृष्ठभूमि
- पछिल्ला तीन वर्षयता बर्सेनि थाम (कोथा) बाट राम्रो आम्दानी भइरहेको किसानहरू बताउँछन् (२०२४ अक्टोबर २२)।
किसानहरूले केराको झ्याङमा धेरै गाँजिएका र उखेल्नुपर्ने बोटहरूलाई दीपावलीका लागि राखेर बेच्ने गरेका छन्। बर्दिवास नगरपालिका-९ पशुपतिनगरका केरा खेती गर्ने किसान ब्रह्मदेव महतोका अनुसार, अन्य बेलामा गाँजिएका बोट उखेल्न र फ्याँक्न थप खर्च लाग्ने भए पनि दीपावलीमा ती बोट राम्रो मूल्यमा बिक्री हुन्छन्।
मधेशमा केरा खेती र पर्वको महत्व
मधेश प्रदेशमा केरा खेतीको क्षेत्रफल ५,७७५ हेक्टर रहेको छ भने वार्षिक उत्पादन ९१,२५७ मेट्रिक टन छ। मधेशका पर्वहरू कृषिमैत्री छन् र यहाँका धार्मिक, पारम्परिक तथा सांस्कृतिक पर्वका विधिमै कृषि उपजको महत्व जोडिएको छ। तिहार र छठ दुवै पर्वमा केरा फल अनिवार्य चढाइने सामग्रीमा पर्छ।
दीपावली सकिएसँगै तराईमा छठको तयारी सुरु हुन्छ र छठका लागि केराको बिक्री थप बढ्छ। छठ पर्वमा केराका घरी नै सूर्यदेवलाई अर्घ दिँदा देखाइने चलनले पर्वभरि यसको माग निकै हुन्छ।
अब के हुन्छ
राष्ट्रिय फलफूल विकास केन्द्र प्रमुख महेशचन्द्र आचार्यको संयोजकत्वमा गठित कार्यदलले मल, बीमा, प्राविधिक ज्ञान र बजार व्यवस्थापन सुधार गरी ३-४ वर्षमा नेपाललाई केरामा पूर्णरूपमा आत्मनिर्भर बनाउन सकिने सुझाव दिएको छ (२०८२ फागुन १५ गते)।