मधेस प्रदेशमा एचआइभी/एड्सको बोझ भयावह बनेको छ; पर्सामा मात्र १,५०४ जना संक्रमित पुगेका छन्।
आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मधेस प्रदेशमा कुल ४,६८० एचआइभी संक्रमित एन्टिरेट्रोभाइरल थेरापी (एआरटी) उपचारमा छन्। धनुषामा ८८६, सर्लाहीमा ५५८, सिरहामा ४५७, रौतहटमा ४२२, महोत्तरीमा ३७१, बारामा २८८ तथा सप्तरीमा १९४ जनामा संक्रमण देखिएको छ।
निर्देशनालयका एचआइभी/एड्स फोकल पर्सन राजवीर यादवका अनुसार, आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा १४ हजार जनाको एचआइभी परीक्षण भयो। यो संख्या २०८१/८२ सम्ममा ७६ हजार ७९२ पुगेको छ।
नयाँ संक्रमण पुष्टि हुनेको संख्यामा उतारचढाव देखिएको छ। २०७५/७६ मा ४०० जनामा संक्रमण पुष्टि भयो। यो संख्या २०७८/७९ मा ६७५ पुग्यो। २०८१/८२ मा ४७९ जनामा संक्रमण देखियो।
चालु आर्थिक वर्षमा १६ जना गर्भवती महिलामा एचआइभी संक्रमण पुष्टि भएको छ। स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार, समयमै परीक्षण र उपचार नभए आमाबाट शिशुमा संक्रमण सर्ने जोखिम उच्च रहन्छ।
मधेस प्रदेशमा १८ वर्षमुनिका १७५ बालबालिका एचआइभी संक्रमित छन्। तीमध्ये ४७ जना एकल अभिभावकविहीन छन्। २० जना पूर्ण अनाथ रहेका छन्।
संक्रमित बालबालिकालाई शिक्षा, स्वास्थ्य र पोषणका लागि मासिक १ हजार रुपैयाँ नगद सहायता दिइन्छ।
मधेस प्रदेशका स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका सचिव डा. प्रमोदकुमार यादवले संक्रमण नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण रहेको बताए। खुला सीमा, वैदेशिक रोजगारी, लागूऔषधको प्रयोग र असुरक्षित यौन सम्पर्क यसका मुख्य कारण हुन्।
प्रदेशमा हाल १० वटा सरकारी र एउटा गैरसरकारी एआरटी केन्द्र सञ्चालनमा छन्। एचआइभी परीक्षण, परामर्श, भाइरल लोड परीक्षण र प्रारम्भिक शिशु परीक्षण सेवा आठवटै जिल्लामा उपलब्ध छ।
सरकारी तथा गैरसरकारी प्रयासका बाबजुद समस्या समाधानमा अपेक्षित सुधार भएको छैन, सर्लाहीका जनस्वास्थ्य अधिकृत नवलकिशोर झाले बताए।
