यस वर्ष समयमा परेको मनसुनका कारण देशभर मकैखेती राम्रो भएको छ। किसानहरूले लगाएको मकै राम्रोसँग उम्रिएर फस्टाउन थालेपछि यस वर्ष उत्पादनमा वृद्धि हुने आशा पलाएको छ।
उत्पादन बढ्ने अपेक्षा
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका अनुसार यस वर्ष देशभर करिब १० लाख हेक्टर क्षेत्रफलमा मकै खेती गरिएको छ। गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष मकै खेतीको क्षेत्रफल करिब ५ प्रतिशतले बढेको छ। समयमै पर्याप्त वर्षा भएकाले अधिकांश क्षेत्रमा मकैको बाला राम्रो लागेको छ। विशेषगरी तराई र पहाडी जिल्लाहरूमा मकै खेतीको अवस्था सन्तोषजनक छ।
- यस वर्ष करिब १० लाख हेक्टरमा मकै खेती।
- गत वर्षको तुलनामा खेतीको क्षेत्रफल ५% ले वृद्धि।
- अधिकांश क्षेत्रमा मकैको बाला राम्रो लागेको।
- किसानहरूले उत्पादन दोब्बर हुने अपेक्षा गरेका छन्।
- सरकारले किसानलाई मल र बीउमा अनुदान दिने।
किसानहरूको भनाइ
सिन्धुलीका किसान रामबहादुर थापाले यस वर्ष मकैको उत्पादन राम्रो हुने बताए। ‘समयमा पानी पर्यो, मल पनि पाइयो, त्यसैले मकै राम्रो फलेको छ,’ उनले भने, ‘अहिलेको अवस्था हेर्दा गत वर्षभन्दा दोब्बर उत्पादन होला जस्तो छ।’
त्यस्तै, चितवनका अर्का किसान गोविन्द पौडेलले पनि मकैको राम्रो उत्पादन हुनेमा आशावादी रहेको बताए। ‘हामीले उन्नत जातको बीउ प्रयोग गरेका छौं र समयमा सिँचाइको पनि व्यवस्था गरेका छौं,’ उनले भने, ‘यस वर्ष बजार भाउ पनि राम्रो पाएमा किसानलाई ठूलो राहत हुनेछ।’
सरकारी सहयोग
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले किसानहरूको मागलाई सम्बोधन गर्न आवश्यक कदम चाल्ने बताएको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ताले यस वर्ष मकै उत्पादन बढाउनका लागि किसानहरूलाई उन्नत जातको बीउ र रासायनिक मलमा अनुदान दिइएको जानकारी दिए। ‘हामी किसानहरूको हितमा काम गर्न प्रतिबद्ध छौं,’ उनले भने, ‘उत्पादित मकैको उचित बजार मूल्य सुनिश्चित गर्न पनि सरकारले पहल गर्नेछ।’
सरकारी तथ्यांकअनुसार नेपालमा वार्षिक करिब ३० लाख मेट्रिक टन मकै उत्पादन हुने गरेको छ। यस वर्षको राम्रो उत्पादनले यो आँकडा पार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
उत्पादित मकैको बजार मूल्य सुनिश्चित गर्ने सरकारको पहल
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका प्रवक्ताले उत्पादित मकैको उचित बजार मूल्य सुनिश्चित गर्न सरकारले पहल गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। यसका लागि आवश्यक बजार अनुगमन र मूल्य निर्धारण प्रक्रियामा सरकारले सक्रिय भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
