पर्साको पोखरिया नगरपालिका–५ बाट सुरक्षाकर्मीको घुमुवा भन्दै भन्सार छलीका सामान पास गराइदिने प्रलोभन देखाएर रकम असुली गरेको आरोपमा ५१ वर्षीय अशोककुमार वर्णवाल २०८३ कात्तिक ६ गते पक्राउ परेका छन्। वर्णवालमाथि नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालको सेवामा जागिर लगाइदिने भन्दै विभिन्न व्यक्तिबाट रकम लिएको विषयमा समेत अनुसन्धान भइरहेको छ।
वर्णवालले आफू नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालको घुमुवा भएको तथा सुरक्षाकर्मीसँग राम्रो चिनजान रहेको बताउँदै चोरी–तस्करीका सामान सजिलै पास गराइदिने आश्वासन दिएको प्रहरीको आरोप छ। रकम नदिने व्यक्तिको सामान पक्राउ गराइदिने भन्दै धम्की दिने र बिचौलियाको काम गर्ने गरेको सूचनाका आधारमा प्रहरीले उनलाई पोखरिया नगरपालिका–५ बाट नियन्त्रणमा लिएको हो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रवक्ता तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक चक्रबहादुर मल्लका अनुसार पक्राउ परेका वर्णवालमाथि कानुनबमोजिम म्याद थप गरी थप अनुसन्धान भइरहेको छ। यद्यपि, अशोककुमार वर्णवालले आफू घुमुवा भएको दाबी गरे पनि उनी वास्तवमा घुमुवा हुन् वा होइनन् भन्ने पुष्टि भएको छैन।
मधेसमा भन्सार छलीको बढ्दो चुनौती
मधेस प्रदेशका आठ जिल्ला सीमावर्ती भारतका विभिन्न सहरसँग जोडिएकाले चोरी निकासी र भन्सार छलीका घटनाहरू बढ्दै गएका छन्। यसले स्थानीय अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पुर्याउनुका साथै राज्यको राजस्व संकलनमा समेत चुनौती थपेको छ। वीरगञ्ज भन्सार नाका देशको आर्थिक नगरीको रूपमा चिनिन्छ, जहाँबाट सबैभन्दा बढी भन्सार छलीका सामग्री भित्रिएको प्रहरीको तथ्यांकले देखाउँछ।
मधेस प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुरधामका अनुसार चालू आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पाँच महिनामा भन्सार छली चोरी निकासी गर्नेहरूबाट ६० करोड ७१ लाख ८६ हजार ४३ रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ। यसले सीमा क्षेत्रमा हुने अवैध गतिविधि र त्यसबाट राज्यलाई हुने क्षतिलाई स्पष्ट पार्छ। यस्ता गतिविधिमा बिचौलियाहरूको संलग्नताले समस्यालाई थप जटिल बनाएको छ।
घुमुवा प्रहरी परिचालनमा विवाद र नयाँ कार्यविधि
नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालमा सादा पोसाकमा खटिने ‘घुमुवा’ प्रहरीको परिचालन विगतमा पनि विवादित रहँदै आएको छ। २०७९ पुस १८ गते उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेले सादा पोसाकमा परिचालन हुने प्रहरीको विवरण गृह मन्त्रालयमा पठाउन निर्देशन दिएका थिए। प्रहरी प्रधान कार्यालयले सादा पोसाकमा प्रहरी परिचालनसम्बन्धी नयाँ कार्यविधि २०८० चैत महिनादेखि लागू गरेको छ।
नयाँ कार्यविधिमा असल चालचलन भएकालाई मात्र सादा पोसाकमा खटाउन सकिने र चार वर्षभन्दा लामो समय एकै प्रहरीलाई सादा पोसाकमा खटाउन नपाइने प्रावधान छ। सर्वोच्च अदालतले पनि घुमुवा तथा सुराकी प्रहरी परिचालनसम्बन्धी कानुन बनाउन नेपाल प्रहरीको ध्यानाकर्षण गराएको छ। पक्राउ परेका वर्णवालमाथि थप अनुसन्धान जारी रहेकाले यस घटनाले घुमुवा प्रहरीको परिचालनमाथि थप प्रश्न खडा गरेको छ।
