रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सेप्टेम्बर २४, २०२६ मा मस्कोमा आयोजित भल्दाई राजनीतिक मञ्चमा युक्रेनसँग लामो दूरीका प्रहार रोक्ने युद्धविराम प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै कालिनिनग्रादमाथि प्रत्यक्ष खतरा उत्पन्न भए परमाणु हतियार प्रयोग गर्न सकिने चेतावनी दिएका छन्। यो चेतावनीले युरोपमा २४ फेब्रुअरी २०२२ मा सुरु भएको २१ औं शताब्दीकै सबैभन्दा ठूलो युद्धलाई थप जटिल बनाएको छ।
सेप्टेम्बर २४, २०२६ मा मस्कोमा आयोजित भल्दाई राजनीतिक मञ्चमा बोल्दै राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमाथिको आक्रमण रोक्ने र त्यसको बदलामा रुसले युक्रेनी जहाजमाथि हमला नगर्ने प्रस्तावलाई ‘हास्यास्पद’ भनी खारेज गरे। यो प्रस्ताव अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र युक्रेनी समकक्षी भोलोदिमिर जेलेन्स्कीबीच सेप्टेम्बर २२, २०२६ मा न्यूयोर्कमा संयुक्त राष्ट्र संघको ८१औँ महासभाका क्रममा भएको भेटवार्तापछि अघि सारिएको थियो। उक्त भेटमा ट्रम्पले युक्रेनलाई रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमाथिको आक्रमण रोक्न आग्रह गरेका थिए। यसैबीच, सेप्टेम्बर २५, २०२६ मा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेनलाई प्याट्रियट क्षेप्यास्त्र उत्पादन गर्न अनुमति दिएको पनि बताइएको छ।
पुटिनले पोल्यान्ड र लिथुआनियाबीच रहेको रुसी भूभाग कालिनिनग्रादलाई अलग्याउने वा प्रत्यक्ष आक्रमण गर्ने प्रयास भए रुसले आफ्नो सम्पूर्ण हतियार भण्डार प्रयोग गर्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले त्यसमा परमाणु हतियार समेत पर्ने स्पष्ट पारे। यो चेतावनी नेटोले रुसबाट प्राप्त कूटनीतिक नोटबारे सार्वजनिक गरेको विवरणपछि आएको हो, जसमा कालिनिनग्रादलाई रुसबाट अलग पार्ने प्रयास भए परमाणु हतियार प्रयोग गर्न सकिने उल्लेख थियो। नेटो महासचिव मार्क रुट्टेले रुसको परमाणु धम्की अनुपयुक्त रहेको बताएका छन्। पुटिनले बढ्दो प्रतिशोधात्मक कदमले द्वन्द्वलाई ‘फर्कन नसकिने घातक विन्दु’तर्फ धकेल्नसक्ने चेतावनी समेत दिएका छन्।
पुटिनले युक्रेनका ऊर्जा पूर्वाधारमाथि रुसले पनि लगातार प्रहार गरिरहेको स्वीकार गरे। उनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रमाथिका युक्रेनी आक्रमणले आफ्नो देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा करिब १ प्रतिशत असर परेको बताए। युक्रेनमा रुसी आक्रमण जारी छ, जसअन्तर्गत सेप्टेम्बर २९, २०२६ मा किएभमा भएको आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु हुनुका साथै तीन बालबालिकासहित छ जना घाइते भएका थिए। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले सेप्टेम्बर २८, २०२६ मा रुसमाथि थप कडा अन्तर्राष्ट्रिय दबाब र प्रतिबन्ध लगाउन आग्रह गरेका थिए। क्याथोलिक चर्चका पोप लियो चौधौंले पनि सेप्टेम्बर २९, २०२६ मा रुस र युक्रेनलाई वार्तामा बसेर युद्ध अन्त्य गर्न आग्रह गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सेप्टेम्बर २६, २०२६ मा रुस र युक्रेन दुवै युद्धको ‘समाधान’ चाहेको बताएका थिए।
पुटिनले रुस वार्तामार्फत युद्ध अन्त्य गर्न इच्छुक रहेको उल्लेख गरे। शत्रुता अन्त्य भएपछि युक्रेनलाई तटस्थ राष्ट्रका रूपमा हेर्न चाहेको पनि उनले बताए। यद्यपि, युक्रेनले रुसी ऊर्जा संरचनामाथिका आक्रमण रोक्नका लागि रुसले युक्रेनको महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा आक्रमण नगर्ने ठोस प्रत्याभूति दिनुपर्ने संकेत दिएको छ।
यस सन्दर्भमा, केही महत्वपूर्ण जानकारीहरू भने अझै सार्वजनिक भएका छैनन्। सेप्टेम्बर २४, २०२६ मा भएको भल्दाई राजनीतिक मञ्चको विस्तृत कार्यसूची र अन्य सहभागीहरूको बारेमा थप जानकारी उपलब्ध छैन। त्यसैगरी, नेटोले रुसबाट प्राप्त कूटनीतिक नोटको पूर्ण विवरण र त्यसको आधिकारिक प्रतिक्रियाबारे पनि थप जानकारी उपलब्ध छैन। रुस र युक्रेनबीचको युद्धविरामका लागि प्रस्तावित सर्तहरूमा दुवै पक्षको पूर्ण सहमति कहिले र कसरी जुट्छ भन्ने अझै स्पष्ट छैन।
