साताको कारोबारको पाँचौँ दिन बिहीबार नेपाली बजारमा सुनको मूल्यमा गिरावट आएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला १८ सय रुपैयाँले घटेर २ लाख ९२ हजार ७ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। अघिल्लो दिन यो सुन प्रतितोला २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। यो गिरावटले सुनमा लगानी गर्ने र सुन खरिद गर्ने उपभोक्ताहरू दुवैलाई प्रभावित पारेको छ। पछिल्लो समय सुनको मूल्यमा आएको यो उतारचढावले बजारमा केही अन्योलको वातावरण सिर्जना गरेको छ।
सुनको मूल्यमा १८ सयको गिरावट: अन्तर्राष्ट्रिय बजारको सुस्त कारोबारको प्रभाव
पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा उतारचढाव आइरहेको छ। यसको प्रत्यक्ष असर नेपाली बजारमा पनि परेको छ। यसबाहेक, डलरको तुलनामा नेपाली मुद्राको विनिमय दरमा भएको सामान्य परिवर्तनले पनि सुनको मूल्यलाई प्रभावित पार्ने गर्छ। यद्यपि, यसपटकको गिरावट मुख्यतया अन्तर्राष्ट्रिय बजारको सुस्त कारोबारले गर्दा भएको अनुमान गरिएको छ। नेपालको अर्थतन्त्र परनिर्भर भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारका सानोतिनो उतारचढावले पनि यहाँको सुनचाँदीको मूल्यमा ठूलो प्रभाव पार्ने गर्छ। यसका अतिरिक्त, नेपाल राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा राखेका नीतिगत व्यवस्था र विदेशी मुद्रा सञ्चितिको अवस्थाले पनि सुनको मूल्यलाई अप्रत्यक्ष रूपमा असर पार्ने गरेको छ।
यता, चाँदीको मूल्य पनि १०५ रुपैयाँले घटेर प्रतितोला ४८१० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। अघिल्लो दिन चाँदी ४९१० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। चाँदीको मूल्यमा आएको यो गिरावटले चाँदीका गरगहना बनाउने र प्रयोग गर्नेहरूलाई भने केही राहत दिएको छ। यद्यपि, सुनको तुलनामा चाँदीको मूल्यमा हुने उतारचढाव सामान्यतया कम प्रभावकारी हुन्छ।
- छापावाल सुन: २,९२,७०० रुपैयाँ प्रति तोला
- तेजाबी सुन: २,९१,२०० रुपैयाँ प्रति तोला
- चाँदी: ४,८१० रुपैयाँ प्रति तोला
बजारको अवस्था र उपभोक्ताको प्रतिक्रिया
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार प्रति १० ग्राम छापावाल सुनको मूल्य २ लाख ५० हजार ९ सय ४५ रुपैयाँ कायम भएको छ। यसले गर्दा तोलाको मूल्य २ लाख ९२ हजार ७ सय रुपैयाँ पुगेको हो। यसअघिका दिनहरूमा पनि सुनको भाउमा सामान्य गिरावट आएको थियो, जसले गर्दा लगानीकर्ताहरूमा केही अन्योल देखिएको छ। यसरी मूल्य घट्दा आम उपभोक्ताका लागि सुन खरिद गर्ने अवसर त मिलेको छ, तर विगतमा मूल्य बढेर उच्च बिन्दुमा पुगेको अनुभवले गर्दा धेरैले तत्काल खरिद गर्न हिच्किचाइरहेका छन्। विशेषगरी चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा सुनको माग बढ्ने भए पनि मूल्यको अस्थिरताले खरिद प्रक्रियालाई प्रभावित पारेको छ।
मंगलबारदेखि नै सुनको भाउ घट्ने क्रममा रहेको छ। लगातार तेस्रो दिन पनि भाउमा कमी आउनुले बजारमा केही सुस्तता आएको संकेत गर्छ। यसले गर्दा सुनमा लगानी गर्नेहरूले तत्काल लाभ लिन नसकेको अवस्था छ। यसको अर्थ यो पनि हो कि विगतका केही महिनाहरूमा सुनमा लगानी गरेकाहरूले अहिले घाटा बेहोर्नु परिरहेको हुन सक्छ। नेपालमा सुनलाई एक सुरक्षित लगानीको माध्यम मानिन्छ, तर यस्तो निरन्तर गिरावटले लगानीकर्ताहरूको विश्वासमा भने कमी ल्याउन सक्नेछ।
लगानीकर्ताको दृष्टिकोण र भविष्यको सम्भावना
सुनचाँदीको मूल्यमा आएको यो गिरावटले गर्दा लगानीकर्ताहरूका लागि किन्ने अवसर सिर्जना भएको छ। यद्यपि, बजारको अस्थिरताले गर्दा धेरै लगानीकर्ताहरू पर्ख र हेरको अवस्थामा छन्। आगामी दिनहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको चाल र नेपाल सरकारको आर्थिक नीतिले सुनको मूल्यलाई थप प्रभावित पार्ने देखिन्छ। नेपालको इतिहास हेर्ने हो भने, सुनको मूल्यमा ठूलो उतारचढाव आउँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर आम नागरिकको क्रयशक्ति र आर्थिक व्यवहारमा पर्ने गरेको छ। सरकारले सुन आयात कोटामा कडाइ गरेमा वा विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा सुधार आएमा मूल्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्नेछ।
हालको मूल्यमा सुन किन्नु दीर्घकालीन लगानीका लागि राम्रो अवसर हुन सक्ने केही विश्लेषकहरूको भनाइ छ। तर, छोटो अवधिको नाफा खोज्नेहरूका लागि भने यो समय चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। नेपालमा धेरैजसो नागरिकले सुनलाई गहनाका रूपमा मात्र नभई एक प्रकारको बचतका रूपमा पनि हेर्ने गर्छन्। त्यसैले, मूल्य घट्दा उनीहरूले तत्काल बेचेर लाभ लिनेभन्दा पनि भविष्यमा मूल्य बढ्ने आशामा होल्ड गर्ने प्रवृत्ति पनि पाइन्छ।
अहिलेको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९२ हजार ७ सय रुपैयाँ कायम भए पनि यो अझै पनि ऐतिहासिक रूपमा उच्च नै छ। त्यसैले, लगानीकर्ताहरूले बजारको पूर्ण विश्लेषण गरेर मात्र निर्णय लिनु बुद्धिमानी हुनेछ। यसको अर्थ यो हो कि, विगतका केही वर्षहरूमा सुनको मूल्यले अभूतपूर्व वृद्धि देखेको थियो। त्यसको तुलनामा अहिलेको मूल्य केही घटेको भए पनि यो विगतको सामान्य मूल्यभन्दा निकै माथि नै छ। तसर्थ, नयाँ लगानीकर्ताहरूले हतारमा निर्णय लिनुअघि बजारको प्रवृत्ति र विश्वव्यापी आर्थिक सूचकहरूलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने हुन्छ।
आगामी सातामा सुनको मूल्यको सम्भावित दिशा
आगामी साताहरूमा नेपाली सुन बजारको दिशा धेरै हदसम्म अन्तर्राष्ट्रिय बजारको चालमा निर्भर रहनेछ। यदि विश्वव्यापी रूपमा सुनको माग बढ्छ वा कुनै भू-राजनीतिक तनाव उत्पन्न हुन्छ भने सुनको मूल्यमा पुनः वृद्धि देखिन सक्छ। यसको विपरीत, यदि विश्व अर्थतन्त्रमा सुधार आउँछ र अमेरिकी डलर बलियो हुन्छ भने सुनको मूल्यमा थप गिरावट आउने सम्भावना रहन्छ। नेपाल सरकारले सुन आयातसम्बन्धी नीतिमा कुनै परिवर्तन गरेमा वा विदेशी मुद्रा सञ्चितिको अवस्थामा सुधार आएमा त्यसको प्रभाव पनि मूल्यमा देखिनेछ।
नेपाली उपभोक्ताहरूका लागि, मूल्यमा आएको यो गिरावटले सुन खरिद गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ, विशेषगरी जसले विवाह वा अन्य शुभकार्यका लागि सुन किन्न चाहन्छन्। यद्यपि, मूल्यमाथिको निरन्तर निगरानी र बजारको पूर्ण बुझाइले मात्र सही निर्णय लिन मद्दत गर्नेछ। नेपालमा सुनको कारोबारलाई विशेष महत्व दिइन्छ र यसको मूल्यमा हुने सानोतिनो परिवर्तनले पनि आम नागरिकको दैनिक जीवनमा प्रभाव पार्ने गरेको छ।