प्रतिनिधिसभा सदस्य हर्कराज साम्पाङले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को बजेटमा सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का खानेपानी योजनाहरूलाई समावेश गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। नागरिकले भोगिरहेका खानेपानी समस्या समाधानका लागि दीर्घकालीन र आधारभूत योजनाहरू तत्काल अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै साम्पाङले खानेपानी मन्त्रालयलाई पत्र लेखेका हुन्। नेपालको संविधानले नै नागरिकलाई स्वच्छ खानेपानीको अधिकार प्रत्याभूत गरेको छ, तर देशका विभिन्न भागमा अझै पनि यो अधिकार पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन। यस सन्दर्भमा, सांसद साम्पाङको यो पहलले स्थानीय जनताको आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। उनले यस क्षेत्रका जनताले वर्षौंदेखि झेलिरहेको पानीको समस्यालाई सम्बोधन गर्नका लागि यस बजेटलाई एक सुनौलो अवसरका रूपमा देखेका छन्।
सुनसरी-१ का जनताको खानेपानी समस्यामा मन्त्रालयको ध्यानाकर्षण
सांसद साम्पाङले खानेपानी मन्त्रालयमा बुझाएको पत्रमा सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का जनताले भोग्दै आएका खानेपानीका समस्याहरू समाधान गर्नका लागि आगामी बजेटमा विशेष व्यवस्था गर्न अनुरोध गरेका छन्। उनले नागरिकको नैसर्गिक अधिकारका रूपमा रहेको स्वच्छ खानेपानीको सहज उपलब्धता सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन्। पत्रमा, खानेपानीको अभावमा जनताले भोग्नुपरेको कठिनाइप्रति सरकारको ध्यानाकर्षण गराइएको छ। नेपालमा, विशेषगरी तराईका केही जिल्लाहरूमा, भूगर्भ जलस्तरको कमी र दूषित पानीको समस्याले गर्दा खानेपानीको अभाव एक प्रमुख चिन्ताको विषय बनेको छ। यस क्षेत्रका बासिन्दाहरूले दैनिक जीवनमा पानीको लागि संघर्ष गर्नुपरेको छ, जसको प्रत्यक्ष असर उनीहरूको स्वास्थ्य र दैनिक क्रियाकलापमा परेको छ। यस पत्रमार्फत, सांसद साम्पाङले यी गम्भीर समस्याहरूलाई बजेटमा सम्बोधन गर्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन्, जसले गर्दा जनताले राहत महसुस गर्न सकून्।
सप्तकोशी धरान खानेपानी आयोजनालाई बजेटमा उच्च प्राथमिकता
विशेषगरी, सांसद साम्पाङले ‘सप्तकोशी धरान खानेपानी आयोजना’ लाई बजेटमा उच्च प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। यो आयोजना धरानका विभिन्न वडाका साथै समतल आवासीय र बजार क्षेत्रलाई खानेपानी उपलब्ध गराउने उद्देश्यले अघि सारिएको हो। यस आयोजनाको सफल कार्यान्वयनले ठूलो संख्यामा जनतालाई गुणस्तरीय खानेपानीको पहुँच सुनिश्चित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। आयोजनाको विस्तृत योजना र बजेट विनियोजनका लागि तत्काल कदम चाल्न सांसद साम्पाङले मन्त्रालयलाई आग्रह गरेका छन्। नेपालमा ठूला पूर्वाधार आयोजनाहरूलाई बजेटमा समावेश गर्न धेरै पटक राजनीतिक र प्रशासनिक प्रक्रियाहरूमा ढिलाइ हुने गरेको छ। यद्यपि, सप्तकोशी धरान जस्ता महत्वपूर्ण आयोजनाहरूले स्थानीय अर्थतन्त्र र जनजीवनमा प्रत्यक्ष सकारात्मक प्रभाव पार्ने क्षमता राख्छन्। यस आयोजनाले धरान उपमहानगरपालिकाका लाखौं बासिन्दाहरूको पिउने पानीको समस्या समाधान गर्नेछ, जसले गर्दा उनीहरूको जीवनस्तरमा सुधार आउनेछ र स्वास्थ्य जोखिम कम हुनेछ।
दीर्घकालीन र दिगो समाधानको आवश्यकतामा जोड
सांसद साम्पाङले खानेपानी समस्या केवल अस्थायी समाधानले नटर्ने भन्दै यसका लागि दीर्घकालीन र दिगो योजना आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनले आगामी आर्थिक वर्षको बजेट तर्जुमा गर्दा यस क्षेत्रका खानेपानीका योजनाहरूलाई रणनीतिक महत्व दिई बजेटमा समेट्न सरकारलाई सुझाव दिएका छन्। यसले जनताको जीवनस्तर उकास्न र विकासमा टेवा पुग्ने उनको विश्वास छ। नेपालमा धेरैजसो विकास आयोजनाहरू अल्पकालीन सोचका साथ अघि बढ्ने गरेको पाइन्छ, जसले गर्दा समस्याको जरो समाधान हुन सक्दैन। खानेपानी जस्तो आधारभूत आवश्यकताको लागि, दीर्घकालीन योजनाहरू जस्तै पानीको स्रोतको संरक्षण, वितरण प्रणालीको स्तरोन्नति, र गुणस्तरीय पानीको परीक्षण जस्ता पक्षहरूमा ध्यान दिनु आवश्यक छ। सांसद साम्पाङको यो मागले यस क्षेत्रमा दिगो विकासको लागि एक महत्वपूर्ण कदम चाल्न प्रेरित गर्नेछ, जसले भविष्यमा पनि पानीको अभावको समस्यालाई कम गर्न मद्दत गर्नेछ।
सुनसरी-१ का जनताको बजेटबाट ठूलो अपेक्षा
सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का बासिन्दाहरूले वर्षौंदेखि खानेपानीको समस्या झेलिरहेका छन्। यस क्षेत्रका लागि प्रस्तावित सप्तकोशी धरान खानेपानी आयोजनाले धेरैलाई आशावादी बनाएको छ। यस आयोजनालाई बजेटमा समावेश गरी तत्काल कार्यान्वयनमा ल्याउन सकेमा यस क्षेत्रका हजारौं घरपरिवारले स्वच्छ र पर्याप्त खानेपानी पाउनेछन्। यसका लागि सरकारले तत्काल ठोस कदम चाल्नुपर्ने स्थानीयको माग छ। नेपालका धेरै ग्रामीण र सहरी क्षेत्रमा, पानीको गुणस्तर र उपलब्धता एक प्रमुख चुनौती हो। यसको प्रत्यक्ष असर बालबालिकाको स्वास्थ्य, महिलाहरूको दैनिक काम, र समग्र समुदायको जीवनमा पर्दछ। यस क्षेत्रका जनताले अब सरकारबाट ठोस कदमको अपेक्षा गरेका छन्, जसले उनीहरूको दैनिक जीवनलाई सहज बनाउनेछ र उनीहरूलाई स्वस्थ जीवन जिउने अवसर प्रदान गर्नेछ। यस आयोजनाको सफल कार्यान्वयनले यस क्षेत्रका जनताको जीवनमा ठूलो सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने निश्चित छ।
बजेटमा समेटिएपछि कार्यान्वयनको चरण
यस मागप्रति सरकारको प्रतिक्रिया र आगामी बजेटमा यसलाई कसरी सम्बोधन गरिन्छ भन्ने कुरा हेर्न बाँकी छ। खानेपानी मन्त्रालयले सांसद साम्पाङको ध्यानाकर्षणलाई गम्भीरतापूर्वक लिई आवश्यक बजेट विनियोजन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यस योजनाको सफल कार्यान्वयनले सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का जनताको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने विश्वास गरिएको छ। नेपाल सरकारले हरेक वर्ष बजेट मार्फत विभिन्न क्षेत्रका विकास आयोजनाहरूलाई प्राथमिकता दिने गर्दछ। यस पटक, सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का खानेपानी योजनाहरू, विशेष गरी सप्तकोशी धरान खानेपानी आयोजना, बजेटमा समावेश हुन्छन् कि हुँदैनन् भन्ने कुराले यस क्षेत्रका जनताको भविष्य निर्धारण गर्नेछ। यदि यो आयोजनाले बजेटमा स्थान पायो भने, यसको कार्यान्वयन प्रक्रियालाई पारदर्शी र प्रभावकारी बनाउनु पर्नेछ ताकि जनताले छिट्टै यसको लाभ उठाउन सकून्। यसले स्थानीय शासन र केन्द्रीय सरकार बीचको समन्वयको महत्वलाई पनि उजागर गर्नेछ।
आगामी साताहरूमा यसको अर्थ
आगामी साताहरूमा, यस मागको सरकारी प्रतिक्रियाले सुनसरी क्षेत्र नम्बर १ का जनताको आशा र निराशाको दिशा तय गर्नेछ। यदि बजेटमा खानेपानी योजनाहरूलाई प्राथमिकता दिइयो भने, यसले स्थानीय जनतामा सरकारप्रति विश्वास बढाउनेछ र विकास प्रक्रियामा उनीहरूको सहभागितालाई प्रोत्साहन गर्नेछ। यसको विपरित, यदि मागलाई बेवास्ता गरियो भने, यसले स्थानीय जनतामा असन्तोष फैलाउन सक्छ र भविष्यमा यस प्रकारका मागहरूलाई सम्बोधन गर्न थप दबाब सिर्जना गर्न सक्छ। यसका अतिरिक्त, यस विषयले राष्ट्रिय स्तरमा खानेपानी जस्तो आधारभूत सेवाको उपलब्धता र यसको लागि बजेट विनियोजनको महत्वलाई पुनः उजागर गर्नेछ। यसले अन्य क्षेत्रहरूमा पनि यस्तै समस्याहरूको समाधानका लागि पहल गर्न प्रेरित गर्न सक्छ।