उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको पहलमा सिन्धुपाल्चोकस्थित तातोपानी नाका कात्तिक १ देखि ३ गतेसम्मका लागि मात्र खुलेको छ, तर दशैं-तिहार लक्षित व्यापार सहज बनाउन व्यवसायीहरूले नाका नियमित सञ्चालनको माग गरेका छन्। मन्त्रालयले जारी गरेको प्रेस नोटअनुसार यो अवधिमा मालवाहक सवारीसाधनलाई मात्र नाकाबाट आवतजावत गर्न अनुमति दिइएको छ।
नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघका महासचिव रामचन्द्र पराजुलीका अनुसार नाका नियमित सञ्चालनका लागि नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासमा ध्यानाकर्षण पत्रसमेत बुझाइएको छ। पराजुलीले भने, ‘तीन दिनमात्र होइन, नियमित सञ्चालनका लागि माग राखेका छौँ।’ नाका बन्द हुँदा चीनबाट सामान ल्याउन प्रतीक्षामा रहेका सयौँ कन्टेनर नेपाल र चीन दुवैतर्फ रोकिएका छन्। यसले चाडपर्व लक्षित व्यापार प्रभावित हुनुका साथै व्यवसायीलाई ठूलो आर्थिक क्षति पुर्याएको छ।
सीमामा रोकिएका ४५ भन्दा बढी कन्टेनर
सिन्धुपाल्चोक उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष बुद्धराज बस्नेतका अनुसार लिपिङ र कोदारी क्षेत्रमा कन्टेनरको लाम लागेको छ भने चीनको सिचाङस्थित न्यालममा ४५ भन्दा बढी कन्टेनर नेपाल प्रवेशको प्रतीक्षामा छन्। तातोपानी भन्सार कार्यालयका प्रमुख दीपेन्द्रप्रकाश गिरीले चाडपर्वका सामान तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्रीको आपूर्ति नेपालमा सहज बनाउने उद्देश्यले चिनियाँ पक्षले तीन दिनका लागि नाका खोलेको बताए।
सीमामा रोकिएका सामानमध्ये नाशवान् वस्तु, कृषि उत्पादन र मौसमी व्यापारिक सामग्रीसमेत रहेकाले ती बिग्रने जोखिम बढेको छ। यसबाट साना व्यापारीले ठूलो आर्थिक क्षति बेहोर्नुपर्ने र नेपाली बजारमा वस्तुको अभाव हुन सक्ने अवस्था रहेको नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघले जनाएको छ। हालैका गम्भीर मौसमी घटनाका कारण स्थलमार्गमा अवरोध र क्षति पुगेको अवस्थामा तातोपानी नाका सीमापार व्यापारका लागि व्यावहारिक र प्रभावकारी मार्गका रूपमा रहेको संघको भनाइ छ।
सडक सञ्चालनयोग्य, नियमिततामा चिनियाँ निर्णयको प्रतीक्षा
नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य संघका महासचिव रामचन्द्र पराजुलीले नेपाली पक्षका सम्बन्धित सडक निकाय र स्थानीय सरोकारवालाले सडकमा रहेका अवरोध हटाएर सुरक्षित आवागमन पुनःस्थापना गरिसकेको जानकारी दिए। भन्सार जाँचपास तथा सवारीसाधनको आवागमनका लागि सडक पूर्ण रूपमा सञ्चालनयोग्य रहेकाले नाका नियमित सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
चीनले गत भदौ १५ देखि अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि तातोपानी नाका पूर्ण रूपमा बन्द गरेको थियो। भदौ १० मा भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले रसुवा र नुवाकोटका विभिन्न बस्तीमा क्षति पुर्याएपछि चिनियाँ पक्षले तातोपानी नाका बन्द गरेको थियो। २०७२ सालको भूकम्पअघि तातोपानी नाका नेपाल-चीनबीचको द्विपक्षीय व्यापारको एक मात्र बिन्दु थियो। भूकम्पपछि तातोपानी नाका बन्द भएपछि रसुवागढी नाकाको महत्व बढेको थियो।
तीन दिनका लागि नाका खुला गरिए पनि नियमित सञ्चालनबारे स्पष्ट निर्णय नहुँदा चीनसँगको व्यापार र चाडपर्व लक्षित आपूर्ति व्यवस्थापनमा चुनौती कायमै रहेको व्यवसायीको भनाइ छ। चिनियाँ पक्षले तातोपानी नाका नियमित सञ्चालन गर्नेबारे अहिलेसम्म कुनै स्पष्ट निर्णय दिएको छैन।
यसअघि: उद्योगमन्त्री दीपक कुमार साहको पहलमा तातोपानी नाका तीन दिन खुल्ने
