उत्तर कोरियाले अक्टोबर १२, २०२६ मा आफ्नो हतियार प्रणालीको एक महत्त्वपूर्ण मुख्य तत्वको प्राविधिक स्तरोन्नति गर्न रणनीतिक ब्यालिस्टिक मिसाइल परीक्षण गरेको छ, जसलाई राज्य सञ्चार माध्यमले ‘ठूलो सफलता’ भनेको छ। यो परीक्षण दक्षिण कोरियाले अक्टोबर ८ मा आफ्नो पहिलो स्वदेशी हाइपरसोनिक ग्लाइड भेहिकल (HGV) को सफल परीक्षण-फायरिंग सार्वजनिक रूपमा घोषणा गरेको चार दिनपछि आएको हो।
कोरियन सेन्ट्रल न्यूज एजेन्सी (KCNA) का अनुसार, उत्तर कोरियाको मिसाइल प्रशासनले अक्टोबर १२ मा ‘एक महत्त्वपूर्ण मुख्य तत्वको प्राविधिक स्तरोन्नतिको लागि अनुसन्धानमा सफलता पुष्टि गर्न’ यो परीक्षण गरेको हो। प्रशासनले यो स्तरोन्नतिले ‘सबै आपत्तिजनक हतियार प्रणालीको प्रदर्शन र परिष्कारमा महत्त्वपूर्ण परिवर्तनको संकेत गरेको’ दाबी गरेको छ। यद्यपि, उत्तर कोरियाले परीक्षण-फायरिंगबारे थप विवरणहरू खुलाएको छैन।
९०० किलोमिटर उडान, १६औं प्रक्षेपण
दक्षिण कोरियाको जोइन्ट चिफ्स अफ स्टाफ (JCS) ले प्योङयाङ क्षेत्रबाट पूर्वी सागरतर्फ धेरै ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रक्षेपण गरेको पत्ता लगाएको थियो। JCS का अनुसार, एउटा विशेष प्रकारको मिसाइल ९०० किलोमिटरभन्दा बढी उडेको थियो। अमेरिकी प्यासिफिक कमाण्ड (PACOM) ले सोमबारको प्रक्षेपणमा दुई ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू समावेश रहेको पुष्टि गरेको छ। दक्षिण कोरियाली र अमेरिकी अधिकारीहरूले मिसाइलहरूको विशिष्टताको विस्तृत विश्लेषण गरिरहेका छन्।
सोमबारको प्रक्षेपण यस वर्ष उत्तर कोरियाको १६औं ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रक्षेपण थियो, जुन अक्टोबर ३ मा भएको अघिल्लो प्रक्षेपणको नौ दिनपछि आएको हो। दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युङ पनि उपस्थित रहेको अक्टोबर ८, २०२६ को हाइपरसोनिक ग्लाइड भेहिकल (HGV) परीक्षणले क्षेत्रीय हतियार प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाएको छ।
दक्षिण कोरियाको प्रतिरोध क्षमताको प्रदर्शन
हाइपरसोनिक मिसाइलहरूलाई युद्धक्षेत्रमा ‘गेम चेन्जर’ को रूपमा वर्णन गरिन्छ किनभने तिनीहरू माच ५ वा सोभन्दा बढी गतिमा यात्रा गर्छन् र अपरम्परागत मार्गहरूमा चलाउन सक्छन्, जसले तिनीहरूलाई ट्र्याक गर्न र रोक्न गाह्रो बनाउँछ। दक्षिण कोरियाली सरकारले सेप्टेम्बर २१ मा डिमिलिटराइज्ड जोन (DMZ) मा भएको भूमिगत सुरुङ विस्फोटमा तीन दक्षिण कोरियाली सैनिक घाइते भएपछि उत्तर कोरियाविरुद्ध आफ्नो प्रतिरोध क्षमता प्रदर्शन गर्न यो उन्नत हतियार परीक्षण खुलासा गरेको मानिएको छ।
साइबर सुरक्षामा अनुशासनहीनता
यसैबीच, दक्षिण कोरियाको नेशनल सेक्युरिटी रिसर्च इन्स्टिच्युट, जुन राष्ट्रिय साइबर सुरक्षाका लागि जिम्मेवार राज्य-संचालित संस्था हो, त्यहाँका पाँच कर्मचारीले सन् २०२४ को सेप्टेम्बरदेखि डिसेम्बरसम्म कामको समयमा स्टारक्राफ्ट गेम सर्भरहरूमा बारम्बार पहुँच पुर्याएको खुलासा भएको छ। डेमोक्रेटिक पार्टी अफ कोरियाका प्रतिनिधि ह्वाङ जंग-एले अक्टोबर १२ मा दिएको जानकारी अनुसार, एक कर्मचारीले ९० घण्टाभन्दा बढी समय गेम सर्भरमा बिताएका थिए।
यो दुरुपयोग सम्भव भयो किनभने तालिम केन्द्रले बाह्य नेटवर्क प्रयोग गरेको थियो र डिसेम्बरमा जडान अवरुद्ध भएपछि पनि केही पहुँच जारी रह्यो। इलेक्ट्रोनिक्स एण्ड टेलिकम्युनिकेसन्स रिसर्च इन्स्टिच्युटको गुमनाम रिपोर्टिङ प्रणाली मार्फत यो घटना बाहिर आएको थियो। संलग्न कर्मचारीहरूले मनोरञ्जनका लागि नेटवर्क पहुँच गरेको बताए पनि, उनीहरूले सबै समय खेल खेलेको कुरा अस्वीकार गरेका छन्। पाँचै जनालाई हल्का अनुशासनको कारबाही स्वरूप हप्की र वार्षिक बिदा कटौती गरियो। सांसद ह्वाङले आन्तरिक व्हिसलब्लोअरहरूको लागि अपर्याप्त सुरक्षाको लागि आह्वान गरेकी छन्, किनकि उजुरी गर्ने व्यक्तिलाई व्यवस्थापकले धम्की दिएको रिपोर्ट आएको थियो। ह्वाङले राष्ट्रको साइबर सुरक्षाको जिम्मेवारी पाएका कर्मचारीहरूबाट यस्तो अनुशासनहीनता गम्भीर लापरबाही भएको बताएकी छन्।
नेपाली कामदारमा अवसर
सन् २०२४ को अन्त्यसम्ममा ७४,६४१ नेपाली नागरिक दक्षिण कोरियामा बसोबास गरिरहेका थिए। सन् २०२४ मा दक्षिण कोरियामा दर्ता भएका विदेशीहरूमध्ये नेपाली चौथो ठूलो राष्ट्रियता थिए। सन् २०२६ मा दक्षिण कोरियाले रोजगार अनुमति प्रणाली (EPS) अन्तर्गत ७,२०० नेपाली कामदारहरूलाई रोजगारी दिने लक्ष्य राखेको छ। नेपालको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय अन्तर्गतको EPS कोरिया शाखाले परीक्षा तालिका घोषणा गरेको छ। नेपाली कामदारहरूका लागि कोरियन भाषा परीक्षाको आवेदन प्रक्रिया जुलाई २७ देखि अगस्ट २ सम्म खुला रहनेछ। EPS कोरिया शाखाका अनुसार, ७,२०० कामदारको कोटामा उत्पादन क्षेत्रका लागि ५,०००, कृषि तथा पशुपालनका लागि २,०००, सेवा क्षेत्रका लागि १०० र जहाज निर्माण सम्बन्धी कामका लागि १०० कामदारहरू समावेश छन्।
आगामी सैन्य विकास
उत्तर कोरियाले आफ्नो हतियार प्रणालीलाई अझ कडा रूपमा विकास र पूर्ण गर्ने बताएको छ। दक्षिण कोरियाले आगामी वर्षहरूमा हाइपरसोनिक ग्लाइड भेहिकललाई पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउन महत्त्वपूर्ण स्रोतहरू लगानी गरिरहने जनाएको छ।
यसअघि: उत्तर कोरियालाई ब्यालिस्टिक मिसाइल परीक्षण तत्काल रोक्न दक्षिण कोरियाको माग
