नेपाल राष्ट्र बैंकले ४० करोड थान १ रुपैयाँ दरका सिक्का डिजाइन, टकमरी (मिन्टिङ) तथा आपूर्तिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र आह्वान गरेको छ।
राष्ट्र बैंकको मुद्रा व्यवस्थापन विभागले यसअघि नै पूर्व–योग्यता सूचीमा परेका विदेशी कम्पनीहरूबाट सिलबन्दी प्रस्ताव माग गरेको छ। विभागका कार्यकारी निर्देशक रामु पौडेलका अनुसार, यो खरिद प्रक्रिया ‘एकल चरण, दुई खाम’ विधिबाट अघि बढाइएको छ, जसमा बोलपत्रदाताले प्राविधिक र आर्थिक प्रस्ताव छुट्टाछुट्टै खाममा पेस गर्नुपर्छ।
बोलपत्रमा चीनको चाइना बैंक नोट प्रिन्टिङ एण्ड मिन्टिङ कर्पोरेसन, बेलायतको डि ला रुउ इन्टरनेसनल, जर्मनीको गिसिक डेभ्रियन्ट करेन्सी टेक्नोलोजी, रुसको जोइन्ट स्टक कम्पनी, फ्रान्सको अबरथर फिड्युसेरी एसएएस र पोल्याण्डको पोलिस सेक्युरिटिज प्रिन्टिङ लगायतका कम्पनीहरूले भाग लिन सक्नेछन्। बोलपत्रसम्बन्धी कागजातका लागि नेपाली रुपैयाँ २० हजार दस्तुर तोकिएको छ भने न्यूनतम १ लाख ४८ हजार अमेरिकी डलर बराबरको धरौटी राख्नुपर्नेछ।
खुद्रा कारोबारमा सहजता ल्याउने राष्ट्र बैंकको लक्ष्य
नेपाल राष्ट्र बैंकको मुद्रा व्यवस्थापन विभागको मुख्य कार्यहरूमध्ये नेपाली नोट तथा सिक्का निष्कासन गर्ने र भुक्तानी प्रणालीलाई सहज बनाउन पर्याप्त मुद्राको स्तर कायम राख्ने पर्दछ। गभर्नर प्रा. डा. विश्वनाथ पौडेलको नेतृत्वमा राष्ट्र बैंकले ४० करोड थान नयाँ सिक्काको आपूर्तिले बजारमा खुद्रा कारोबारमा सहजता ल्याउने र सानातिना भुक्तानीमा हुने असुविधा कम गर्ने अपेक्षा गरेको छ।
राष्ट्र बैंकले यसअघि २०७८ फागुन २५ गते सुनौलो रङमा टकमरी गरिएको र साल २०७७ लेखिएको १ रुपैयाँ दरको सिक्का प्रचलनमा ल्याएको थियो। उक्त सिक्काको अग्रभागमा हिमाल, पहाड र तराईको पृष्ठभूमिमा सात प्रदेशसहितको नेपालको नक्सा र पृष्ठभागमा दृष्टिविहीनहरूले स्पर्श गरेर सिक्काको दर पहिचान गर्नका लागि एउटा मोटो थोप्लो समावेश गरिएको थियो।
बोलपत्र पेस गर्नुअघि अक्टोबर १५ गते दिउँसो १२ बजे राष्ट्र बैंकको मुद्रा व्यवस्थापन विभागमा पूर्व–बोलपत्र बैठक आयोजना हुनेछ। इच्छुक कम्पनीले आफ्नो बोलपत्र नोभेम्बर ३ गते दिउँसो १२ बजेसम्म राष्ट्र बैंकमा पेस गर्नुपर्नेछ भने प्राप्त बोलपत्र सोही दिन दिउँसो १ बजे खोलिनेछ। बोलपत्रको मान्य अवधि १२० दिन र धरौटीको मान्य अवधि त्यसपछि थप ३० दिन रहनेछ।
छनोट हुने कम्पनीले १ रुपैयाँ दरका सिक्काको डिजाइन तयार गर्नेदेखि छपाइ र आपूर्तिसम्मको सम्पूर्ण जिम्मेवारी वहन गर्नुपर्नेछ। नयाँ सिक्का बजारमा आएपछि प्रचलनमा रहेका १ रुपैयाँ दरका सिक्कामा थप आपूर्ति भई खुद्रा मुद्राको व्यवस्थापनमा सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, राष्ट्र बैंकले कुनै पनि वा सबै बोलपत्र पूर्ण वा आंशिक रूपमा स्वीकार अथवा अस्वीकार गर्न सक्ने जनाएको छ, र नयाँ छाप्न लागिएको सिक्काको विस्तृत डिजाइन कस्तो हुनेछ तथा बजारमा प्रचलनमा आउने यकिन समयसीमा भने अझै खुलेको छैन।
