ओमानको खासब नजिक हर्मुजको जलसन्धि हुँदै बाहिरिँदै गर्दा बिहीबार एउटा ट्याङ्करको इन्जिन कक्षमा अज्ञात प्रक्षेप्यले प्रहार भएको युनाइटेड किंगडम मेरिटाइम ट्रेड अपरेशन (UKMTO) ले जनाएको छ। यो घटना ओमानको मुसान्दम प्रायद्वीपमा रहेको खासबबाट करिब ६ नटिकल माइल उत्तरमा भएको हो।
UKMTO ले प्रहारपछि चालक दलका सदस्यहरू सुरक्षित रहेको बताएको छ। यद्यपि, जहाजमा भएको क्षतिको मात्रा र कुनै सम्भावित वातावरणीय प्रभावबारे तत्काल जानकारी नभएको UKMTO ले जनाएको छ। विश्वको कुल तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास आपूर्तिको करिब एक-पाँच भाग ढुवानी हुने हर्मुजको जलसन्धिमा फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका-इजरायलको इरानमाथि भएको आक्रमणले क्षेत्रीय द्वन्द्व सुरु गरेपछि ढुवानीमा दबाब बढेको छ।
पृष्ठभूमि
- नोभेम्बर ७, २०२६ मा खासब नजिकैको आक्रमणमा ADNOC-चार्टर्ड Navig8 Messi मा आगलागी भएको थियो।
- नोभेम्बर १६, २०२६ मा पानामा-झण्डा भएको एलपीजी ट्याङ्कर तारा ग्यासमाथि मिसाइल आक्रमण भएको थियो।
- नोभेम्बर १७, २०२६ मा ADNOC को एउटा जहाजमाथि आक्रमण भएको थियो।
हर्मुजमा बढ्दो आक्रमण र इरानको दाबी
यस हप्ताको सुरुमा, पानामा-झण्डा भएको लिक्विफाइड पेट्रोलियम ग्यास ट्याङ्कर तारा ग्यासलाई हर्मुजको जलडमरुमध्य नजिकै यात्रा गरिरहेको बेला प्रहार गरिएको थियो। समुद्री सुरक्षा स्रोतहरूका अनुसार, प्रक्षेप्यले लागेपछि जहाजमा आगलागी भएको थियो, जसले गर्दा चालक दलले जहाज छोड्न बाध्य भए। ओमानको सामुद्रिक सुरक्षा केन्द्रले मुसान्दम प्रायद्वीपबाट ट्याङ्करका २४ जना चालक दलका सदस्यहरूलाई उद्धार गरेको जनाएको छ। भारतको विदेश मन्त्रालयले पछि २४ जना भारतीय नागरिक चालक दलमा रहेको र दुई जना नाविकलाई खासबमा अस्पताल भर्ना गरिएको पुष्टि गरेको छ।
इरानको नौसेनाले नोभेम्बर १६ मा हर्मुजको जलडमरुमध्यमा चौथो ट्याङ्करमाथि प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। उनीहरूका अनुसार, यो २४ घण्टाभित्र चौथो घटना हो र जलडमरुमध्यको पूर्वी भागमा प्रतिबन्धित क्षेत्रमा समुद्री माइनमा ठोक्किएपछि यो घटना भएको हो। यस्तै, नोभेम्बर १७ मा इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले बहराइनको शेख इसा बेसमा रहेको अमेरिकी राडार स्थापनालाई लक्षित गरेको बताएको थियो, जसलाई बहराइनले कुनै हताहत वा क्षति बिना रोकेको बहराइनले रिपोर्ट गरेको छ। ओमानका अधिकारीहरूले भने पछिल्ला आक्रमणको पुष्टि वा आगलागीको कारण स्थापित गरेका छैनन्।
ओमानमा नेपाली दूतावासको सचेतना आग्रह
ओमानमा रहेका नेपाली नागरिकहरूलाई यात्रा गर्नुअघि सम्बन्धित एयरलाइन्ससँग समन्वय गर्न र सुरक्षा सल्लाह तथा निर्देशनहरू कडाईका साथ पालना गर्न नेपाली दूतावास, मस्कटले अनुरोध गरेको छ। दूतावासले ओमान सरकारले जारी गरेका आधिकारिक सूचना र अद्यावधिकहरू नियमित रूपमा पालना गर्न पनि आग्रह गरेको छ। संवेदनशील, अप्रमाणित वा एआई-उत्पन्न सामग्री, विशेषगरी सुरक्षा वा द्वन्द्वसँग सम्बन्धित, सरकारी स्तरमा आधिकारिक रूपमा पुष्टि भएका बाहेकका कुराहरू पोस्ट वा सेयर नगर्न पनि सचेत गराइएको छ। कुनै पनि थप सहायताका लागि मस्कटस्थित नेपाली दूतावासमा सम्पर्क गर्न सकिनेछ।
आगामी कदम
ट्याङ्करमा भएको क्षतिको मात्रा र कुनै सम्भावित वातावरणीय प्रभावबारे अनुसन्धान जारी छ। बेपत्ता चालक दलका सदस्यहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य पनि जारी छ। ओमान र कतारले यस क्षेत्रमा मध्यस्थता प्रयास जारी राखेका छन्। इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बागेर घालिबाफले जलडमरुमध्य पुनः खोल्न सकिने तर टोल फ्री मार्गमा नफर्किने सुझाव दिएका छन्, जसले भविष्यको पारवहन सर्तहरू बारे प्रश्न खडा गरेको छ।
नेपालका लागि किन महत्त्वपूर्ण
ओमानमा रहेका नेपाली नागरिकहरूलाई यात्रा गर्नुअघि सम्बन्धित एयरलाइन्ससँग समन्वय गर्न र सुरक्षा सल्लाह तथा निर्देशनहरू कडाईका साथ पालना गर्न मस्कटस्थित नेपाली दूतावासले अनुरोध गरेको छ। कुनै पनि थप सहायताका लागि दूतावासमा सम्पर्क गर्न सकिनेछ।