क्याथोलिक चर्चका प्रमुख पोप लियो चौधौंलाई फोक्सोको क्यान्सर भएको पुष्टि भएको छ, जसका कारण मंगलबार रोमको जेमेली अस्पतालमा उनको दाहिने फोक्सोको तल्लो भाग शल्यक्रियामार्फत हटाइएको छ। ७१ वर्षीय पोपको स्वास्थ्यमा यो गम्भीर धक्का हो।
भ्याटिकनले जारी गरेको मेडिकल बुलेटिनअनुसार, पोपलाई एडेनोकार्सिनोमा नामक फोक्सोको क्यान्सर भएको पत्ता लागेको हो। शल्यक्रियाअघि गरिएको परीक्षणबाट डाक्टरहरूले क्यान्सरको आशंका गरेका थिए, जसलाई शल्यक्रियाका क्रममा गरिएको टिस्यु परीक्षणले पुष्टि गरेको छ।
शल्यक्रियाको विवरण र स्वास्थ्य अवस्था
पोप लियो चौधौंलाई मंगलबार बिहान रोमको जेमेली अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। डाक्टरहरूले हालैको स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा उनको फोक्सोमा एउटा गिर्खा पत्ता लगाएपछि शल्यक्रिया गर्ने निर्णय गरिएको थियो। पोपले अक्टोबर ११, २०२६ मा आफ्नो नियमित आइतबारको प्रार्थनामा डाक्टरहरूले फोक्सोमा एउटा सानो गिर्खा पत्ता लगाएको खुलासा गरेका थिए।
पोपका प्रमुख सर्जन डा. स्टेफानो मार्गारीटोरा र व्यक्तिगत चिकित्सक डा. लुइगी कार्बोनेले दिएको विस्तृत जानकारीअनुसार, क्यान्सरग्रस्त टिस्यु पूर्ण रूपमा हटाउनका लागि भिडियो-असिस्टेड प्रविधि प्रयोग गरी दाहिने फोक्सोको तल्लो भाग हटाइएको हो। मानव फोक्सोमा पाँचवटा लोब हुन्छन्— दाहिनेमा तीन र देब्रेमा दुई।
शल्यक्रिया करिब ९० मिनेट चलेको थियो र कुनै जटिलता बिना सफल भएको भ्याटिकनले जनाएको छ। पोप सामान्य रूपमा ब्युँझिएका छन् र अस्पतालको १० औं तल्लामा रहेको आफ्नो कोठामा आराम गरिरहेका छन्। भ्याटिकनले अक्टोबर २१ सम्म पोपका सबै सार्वजनिक भेटघाटहरू रद्द गरेको छ। पोपलाई करिब एक हप्ता अस्पतालमा निको हुन लाग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पोप मंगलबार दिउँसो १ बजे (स्थानीय समयअनुसार ११०० जीएमटी) भ्याटिकनबाट निस्किएका थिए। उनी कालो एसयूभीको पछाडिबाट हात हल्लाउँदै जेमेली अस्पतालतर्फ गएका थिए, जुन भ्याटिकनबाट करिब ९ किलोमिटर (५.६ माइल) उत्तरमा छ। अस्पताल पुगेपछि, पोपले धेरै अधिकारीहरूसँग हात मिलाए, शुभचिन्तकहरूको भीडसामु हिँडे, जसमध्ये केहीले ‘औगुरी’ (शुभकामना) भन्दै चिच्याएका थिए, र मुख्य प्रवेशद्वारबाट भित्र पसेका थिए।
क्यान्सरको चरण र आगामी उपचार
भ्याटिकनले क्यान्सरको चरण वा यो लिम्फ नोडहरूमा फैलिएको छ/छैन भन्ने बारेमा तत्काल कुनै जानकारी दिएको छैन। जर्जटाउन विश्वविद्यालयका फोक्सो क्यान्सर विशेषज्ञ डा. स्टीफन लिउले क्यान्सरको चरण थाहा पाउनु निदान र उपचारका लागि महत्वपूर्ण हुने बताएका छन्।
डा. लिउका अनुसार, यदि यो सानो फोक्सोको क्यान्सर हो र लिम्फ नोडहरूमा फैलिएको छैन भने शल्यक्रिया मात्रै निको पार्न पर्याप्त हुन सक्छ। तर, यदि अन्तिम विश्लेषणले क्यान्सरको ठूलो फैलावट देखाएमा, यसले खराब निदानलाई संकेत गर्छ। क्यान्सरको ट्युमरको आकार कति थियो र क्यान्सर लिम्फ नोडहरूमा फैलिएको थियो कि थिएन भन्ने कुरा अझै थाहा छैन।
नेपालसँगको सम्बन्ध र आगामी भ्रमण
पोप लियो चौधौंको जन्म सन् १९५५ मा शिकागो, संयुक्त राज्य अमेरिकामा भएको थियो र उनी सन् २०२५ मे ८ मा पोपमा निर्वाचित भएका थिए। उनी पहिलो अमेरिकी पोप हुन्। उनी अपेक्षाकृत युवा मानिन्छन् र खेलकुद मन पराउँछन्। उनी धूम्रपान गर्दैनन् र हालसालै कुनै स्वास्थ्य समस्या नभएको बताइएको थियो। पोप फ्रान्सिसको अप्रिल २०२५ मा ८८ वर्षको उमेरमा निधन भएपछि पोप लियो चौधौं पोप बनेका थिए। पोप लियो चौधौंले यसअघि पेरुमा दशकौंसम्म मिसनरीको रूपमा काम गरेका थिए र उनीसँग पेरुभियन नागरिकता पनि छ। सन् १९८५ मा, जब उनी युवा पादरी थिए, उनलाई पेरुको चुलुकानसमा टाइफाइड ज्वरो आएको थियो र उनलाई अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। उनले आफ्नो पोपको रूपमा दिएको एक मात्र प्रमुख अन्तर्वार्तामा, पेन्गुइन पेरुका लागि लेखिएको पुस्तकमा, यो अनुभवको वर्णन गरेका छन्। लियोले भने कि दुखाइ यति खराब थियो कि उनले भगवानलाई निरन्तर पीडा भोग्नुको सट्टा मर्न आग्रह गरेका थिए। उनले आफ्नो जीवन रक्षालाई भगवानबाट एउटा संकेतको रूपमा लिएका थिए कि “हामीलाई तपाईं यहाँ (पृथ्वीमा) चाहिन्छ,” उनले भने। “मैले कहिल्यै पछाडि फर्केर हेरिनँ,” लियोले भने।
पोप लियो चौधौंले अगस्ट २७, २०२६ मा नेपालमा आएको विनाशकारी बाढी र पहिरोका पीडितहरूप्रति दुःख व्यक्त गरेका थिए। उनले पीडितहरूलाई आध्यात्मिक निकटताको आश्वासन दिँदै हराइरहेका सयौं मानिसहरूको खोजीमा संलग्न उद्धारकर्मीहरूको लागि प्रार्थना गरेका थिए। सेप्टेम्बर ३, २०२६ मा उनले नेपालमा बाढी प्रभावित जनसंख्याको तत्काल आवश्यकता पूरा गर्न आर्थिक सहयोग पनि पठाएका थिए। इटालीमा हाल करिब २,५०० नेपालीहरू बसोबास गरिरहेका छन् र यो संख्या बढ्दै गएको अनुमान गरिएको छ।
पोपको नोभेम्बर ६ देखि १७ सम्म उरुग्वे, अर्जेन्टिना र पेरुको ११ दिने दक्षिण अमेरिकी भ्रमणको तालिका यथावत छ। तर, उनको स्वास्थ्य अवस्थाका कारण यो भ्रमण हुने वा नहुने भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन। भ्याटिकनले पोपको स्वास्थ्य अवस्थाबारे अक्टोबर १४, २०२६ को बिहान थप जानकारी दिने अपेक्षा गरिएको छ। पोप विश्वका १.४ बिलियन क्याथोलिकहरूको लागि सर्वोच्च सांसारिक अधिकारी हुन् र उनी बिरामी हुँदा उनको स्थानमा कोही पनि उपप्रमुख हुँदैनन्। जब पोप असक्षम हुन्छन्, भ्याटिकनको विशाल कर्मचारीतन्त्रको काम सामान्य रूपमा जारी रहन्छ, तर पोपको स्वीकृति आवश्यक पर्ने कुनै पनि निर्णयहरू स्थगित गरिन्छन्।
