ग्रीसका सामुद्रिक मामिला मन्त्री भासिलिस किकिलियासले ‘आधुनिक दास व्यापारीहरूको आपराधिक कार्य’ भन्दै आक्रोश व्यक्त गरेकै दिन लेस्बोस र सामोस टापु नजिकै भएका दुई छुट्टाछुट्टै डुङ्गा दुर्घटनामा एक शिशुसहित १२ आप्रवासीको मृत्यु भएको छ। यी घटनाहरूमा दुई जना मानव तस्करको आशंकामा पक्राउ परेका छन्, जसले मानव तस्करविरुद्ध ग्रीसको कडा अडानलाई उजागर गरेको छ।
आइतबार राति लेस्बोसको दक्षिणमा एउटा तीव्र गतिको डुङ्गा ग्रीक कोस्ट गार्डको जहाजसँग ठोक्किएर पल्टिँदा ६ जनाको मृत्यु भएको थियो। यसैगरी, सोमबार बिहान सामोस टापुको उत्तरमा अर्को डुङ्गा पल्टिँदा थप ६ जनाको ज्यान गएको हो। ग्रीस मध्यपूर्व, अफ्रिका र एसियाका द्वन्द्व तथा गरिबीबाट भागेका मानिसहरूका लागि युरोपेली संघमा प्रवेश गर्ने मुख्य मार्गहरूमध्ये एक हो। धेरै आप्रवासीहरू टर्कीको तटबाट नजिकका ग्रीक टापुहरूमा छोटो तर प्रायः खतरनाक यात्रा गर्छन्।
लेस्बोस र सामोसका घटनामा मृत्यु र उद्धार
लेस्बोसको दक्षिणमा भएको दुर्घटनामा सिरियाली र प्यालेस्टिनी आप्रवासी बोकेको डुङ्गा ग्रीक कोस्ट गार्डको जहाजसँग ठोक्किएको थियो। यस घटनामा चार पुरुष, एक महिला र एक शिशुको मृत्यु भएको ग्रीसको कोस्ट गार्डले जनाएको छ। आठ जनालाई उद्धार गरिएको छ, जसमा एक जना मानव तस्करको आशंकामा पक्राउ परेका छन्।
सामोस टापुको उत्तरमा भएको अर्को दुर्घटनामा पाँच पुरुष र एक महिलाको मृत्यु भएको छ। यस घटनामा करिब १५ जनालाई उद्धार गरिएको छ, जसमा एक इरानी पुरुष मानव तस्करको आशंकामा पक्राउ परेका छन्। ग्रीसको कोस्ट गार्डको जहाज र हेलिकप्टर अझै पनि हराइरहेका तीन यात्रुहरूको खोजी गरिरहेका छन्।
मानव तस्करमाथि ग्रीसको शून्य सहनशीलता
ग्रीसका सामुद्रिक मामिला मन्त्री भासिलिस किकिलियासले लेस्बोस घटनाप्रति गहिरो दुःख र आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। उनले छ जनाको मृत्युलाई ‘आधुनिक दास व्यापारीहरूको आपराधिक कार्य’ भन्दै मानव तस्करमाथि शून्य सहनशीलता अपनाउने बताएका छन्। किकिलियासले आफ्नो अडान स्पष्ट पार्दै भने, ‘मानव तस्करहरूका लागि हाम्रो अडान स्पष्ट छ: शून्य सहनशीलता।’
युरोपेली संघमा आप्रवासी प्रवाहको स्थिति
युरोपेली संघको सीमा नियन्त्रण एजेन्सी फ्रन्टेक्सले २०२६ को पहिलो नौ महिनामा अनियमित सीमा पार गर्नेको संख्या अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा लगभग एक तिहाइले घटेको बताएको छ। यस अवधिमा कुल ९१,००० भन्दा बढी सीमा पार गर्ने घटनाहरू रेकर्ड गरिएका छन्। पूर्वी भूमध्यसागर सबैभन्दा व्यस्त मार्ग थियो, जसमा करिब ३१,८०० सीमा पार गर्ने घटनाहरू रेकर्ड गरिएका छन्। यो संख्या गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १५ प्रतिशतले कमी हो। फ्रन्टेक्सका कार्यकारी निर्देशक हान्स लेइटेन्सले तस्कर सञ्जालहरू संख्या घट्दा हराउँदैनन्, बरु उनीहरू अवसरको खोजीमा सर्छन् र पर्खन्छन् भनेका छन्।
ग्रीसमा नेपाली आप्रवासीमाथि जोखिम
ग्रीसमा रहेका नेपाली आप्रवासीहरूका लागि यो घटनाले थप जोखिम र चुनौतीहरू सिर्जना गरेको छ। माइग्रान्टोका अनुसार, २०२४ मा ग्रीसमा करिब ७० जना नेपाली रहेको अनुमान गरिएको छ। सन् २०२५ मा प्रकाशित एक रिपोर्टले युरोपमा कामको खोजीमा जाने नेपालीहरूको संख्या बढ्दै गएको देखाएको छ, जसमा ग्रीस पनि एक गन्तव्य हो।
ग्रीसमा रहेका केही नेपालीहरूले अवैध रूपमा काम गरिरहेका छन् र उनीहरूले खराब काम गर्ने अवस्था र जीवनशैलीको सामना गरिरहेका छन्। सन् २०२६ को फेब्रुअरीमा प्रकाशित एक रिपोर्टअनुसार, धेरै नेपाली आप्रवासीहरूसँग वैध राहदानी छैन र उनीहरू मानव तस्करहरूको शोषणमा परेका छन्। नेपालको दूतावास ग्रीसमा नभएकाले नेपाली समुदायले सरकारी हस्तक्षेपको लागि आह्वान गरिरहेका छन्। सन् २०२४ मा एक २५ वर्षीय नेपाली कामदार मानव बेचबिखनको घटनामा पीडित बनेका थिए, जसलाई कानुनी सुरक्षा संयन्त्र सक्रिय नगरी फिर्ता पठाइएको थियो। नेपाल सरकारले विदेशमा मृत्यु भएका नेपालीहरूको शव स्वदेश फर्काउनका लागि भरपर्दो प्रणाली स्थापित गर्न सकेको छैन।
आगामी कदम र चुनौती
ग्रीसको कोस्ट गार्डले हराइरहेका आप्रवासीहरूको खोजी जारी राखेको छ। युरोपेली संघको नयाँ आप्रवासन र शरणसम्बन्धी सम्झौता (EU Pact on Migration and Asylum) अन्तर्गत एकल, मानकीकृत स्क्रिनिङ प्रक्रिया लागू भइसकेको छ। यसले आप्रवासन व्यवस्थापनमा थप कडाइ ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। मानव तस्कर सञ्जालहरूले नयाँ अवसरहरूको खोजी गर्ने फ्रन्टेक्सको भनाइले भविष्यमा पनि यस्ता घटनाहरू दोहोरिन सक्ने चुनौती देखाएको छ। लेस्बोस र सामोस घटनामा हराइरहेका तीन यात्रुहरूको राष्ट्रियता, साथै पक्राउ परेका मानव तस्करहरूको राष्ट्रियता र उनीहरू कुन आपराधिक सञ्जालसँग सम्बन्धित छन् भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन।
