डोटीको आदर्श गाउँपालिका–५ तलारास्थित सायली गाड खोलाले बगाउँदा ३१ वर्षीया लक्ष्मी ओझाको मृत्यु भएको छ भने उनीसँगै धान चुट्न गएका करिब ५० वर्षीय शेरबहादुर बोहरा बेपत्ता छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय डोटीका अनुसार, लक्ष्मीको शव २०८३ असोज १७ गते शनिबार बिहान खोलाको किनारमा फेला परेको थियो। धान चुट्नका लागि खोला पारि समैजी माणु पुगेकी लक्ष्मी शुक्रबार राति घर नफर्किएपछि परिवार र आफन्तमा सुरु भएको चिन्ता शनिबार बिहानसम्म अपूरणीय वियोगमा बदलियो। गाउँलेमा पनि यो खबरले गहिरो शोक छाएको छ, किनकि यस्ता घटनाहरूले पहाडी जीवनको कठोर यथार्थलाई बारम्बार सम्झाउँछ।
आदर्श गाउँपालिका–३ घर भई हाल तलारामा बस्दै आएकी लक्ष्मी र शिखर नगरपालिका–११ घर भई हाल तलारामै बसोबास गर्ने करिब ५० वर्षीय शेरबहादुर बोहरा २०८३ असोज १६ गते शुक्रबार बिहानै सायली गाड तरेर समैजी माणु पुगेका थिए। धान पाकेको बेला खोला पारिका खेतमा काम गर्न जानु त्यहाँका स्थानीयको दैनिकी हो, जहाँ वर्षभरिको मेहनतको फल बटुल्न उनीहरू जोखिम मोल्न बाध्य हुन्छन्। सायली गाडको चिसो पानीमा पैताला टेकेर उनीहरूले आफ्नो खेतबारीसम्म पुग्ने बाटो तय गरे, जहाँ धान चुट्ने कामले पर्खिरहेको थियो।
शुक्रबार दिनभर खेतमा काम गरेपछि लक्ष्मी र शेरबहादुर राति नै घर फर्कन हिँडेको स्थानीय कृष्णबहादुर भट्टराईले बताए। पहाडी बाटो र रातिको समयमा खोला तर्नु जोखिमपूर्ण हुन्छ। अँध्यारोमा खोलाको बहाव अनुमान गर्न कठिन हुने र चिप्लिने जोखिम उच्च हुने भएकाले राति हिँड्नु थप खतरनाक मानिन्छ। शनिबार बिहानसम्म पनि उनीहरू घर नफर्किएपछि परिवारजनमा छटपटी सुरु भयो। अबेरसम्म घर नआएपछि लक्ष्मीका आफन्तहरूले गाउँलेको सहयोगमा खोजी कार्य थाले।
गाउँलेहरूले सायली गाडको किनारै किनार र सम्भावित सबै ठाउँमा खोजतलास गर्दा लक्ष्मीको शव खोलाको किनारमा फेला पर्यो। धान चुट्न गएकी लक्ष्मीको शव यसरी भेटिँदा सिंगो गाउँ स्तब्ध भयो। परिवारको रोदनले वातावरण भावविह्वल बनायो, एकैछिन अघिसम्म आशाको धिपधिपे बत्ती बालेर बसेका परिवारजनको मनमा बज्रपात भयो।
बेपत्ता शेरबहादुरको खोजी जारी
लक्ष्मीसँगै खोलामा बगेका शेरबहादुर बोहरा भने अझै बेपत्ता छन्। उनको अवस्था अज्ञात रहँदा परिवारजन र गाउँलेमा चिन्ता थपिएको छ। बेपत्ता शेरबहादुर बोहराको परिवारमा आशा र निराशाको दोहोरो पीडा छ। हरेक पल उनी सकुशल भेटिने आसमा पर्खिरहेका छन् भने अर्कोतर्फ कुनै अप्रिय खबर सुन्नुपर्ने डरले सताएको छ। लक्ष्मीको शव भेटिएपछि पनि शेरबहादुरको खोजी कार्यलाई स्थानीयवासी र जिल्ला प्रहरी कार्यालय डोटीको टोलीले निरन्तरता दिएको छ। सायली गाडको बहाव क्षेत्रमा सम्भावित सबै ठाउँमा खोजी भइरहेको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय डोटीका अनुसार, घटनाको जानकारी पाउने बित्तिकै प्रहरी सहायक निरीक्षक सुमन ओझाको कमान्डमा तीन जनाको प्रहरी टोली घटनास्थलमा खटिएको थियो। घटनाको थप अनुसन्धान र बेपत्ताको खोजी कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन प्रहरी निरीक्षक वासुदेव अवस्थीको कमान्डमा ६ जनाको अर्को टोली पनि घटनास्थलतर्फ पठाइएको छ। आदर्श गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष उत्तम बहादुर सिंहले प्रहरीलाई घटनाबारे जानकारी गराएपछि प्रशासनले तत्काल कदम चाल्यो।
डोटी जस्ता पहाडी जिल्लाका ग्रामीण भेगमा स्थानीय नदीनालाहरू दैनिक जीवनको अभिन्न अंग हुन्। खेतबारीसम्म पुग्न, पशुचौपायालाई पानी खुवाउन वा अन्य दैनिक आवश्यकताका लागि खोला तर्नु त्यहाँका बासिन्दाको बाध्यता हो। सायली गाड पनि यस क्षेत्रका लागि एक जीवनरेखा नै हो, तर कहिलेकाहीँ यिनै जीवनरेखाले अप्रत्याशित दुःखद घटना निम्त्याउँछन्। वर्षायाममा मात्र होइन, सामान्य अवस्थामा पनि खोलाको बहाव र त्यसको अनिश्चितताले यस्ता दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ। यस घटनाले स्थानीय बासिन्दाहरूमा खोला तर्ने क्रममा सधैँ सतर्क रहनुपर्ने बाध्यता र असुरक्षाको भावनालाई गहिरो बनायो।
लक्ष्मी र शेरबहादुरको घटनाले ग्रामीण क्षेत्रमा पुल तथा सुरक्षित बाटोको आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ। यद्यपि, खोलाले बगाउनुको यकिन कारण (जस्तै: पानीको बहावको तीव्रता, खोला तर्ने क्रममा भएको कुनै विशेष परिस्थिति) अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन। प्रहरीले घटनाको हरेक पाटोबाट अनुसन्धान गरिरहेको छ र बेपत्ताको खोजी कार्यमा कुनै कसर बाँकी नराख्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। खोलाले बगाउनुको यकिन कारण पत्ता लगाउन घटनास्थलको विस्तृत अध्ययन र सम्भावित साक्षीहरूको बयान महत्त्वपूर्ण हुनेछ, तर हालसम्म कुनै प्रत्यक्षदर्शी फेला परेका छैनन्। प्रत्यक्षदर्शीको अभावमा घटनाको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन प्रहरीलाई थप चुनौती थपिएको छ।
बेपत्ता शेरबहादुर बोहराको खोजी कार्य स्थानीयवासी र प्रहरीद्वारा जारी छ। घटनाको विस्तृत अनुसन्धानका लागि प्रहरी टोली घटनास्थलमा खटिएको छ। सायली गाडको किनारमा लक्ष्मीको शव भेटिएपछि उनको परिवारमा गहिरो शोक छाएको छ भने शेरबहादुरको परिवारमा पनि चिन्ता र अन्योल कायम छ।
