सरकारले मंगलबार चिकित्सा शिक्षा सुधार अभियन्ता प्रा. डा. गोविन्द केसीसँग संवाद गर्न चार सदस्यीय एक टोली बनाएको छ, जो इलाममा आफ्नो २५औँ आमरण अनशनमा हुनुहुन्छ। उनको स्वास्थ्य अवस्था नाजुक बनेपछि सोमबार हेलिकोप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याई त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो।
सरकारी वार्ता समिति गठन भएसँगै डा. केसीले राखेका चिकित्सा शिक्षा सुधारसम्बन्धी ६ बुँदे मागमा संवादको बाटो खुलेको छ।
पृष्ठभूमि
- डा. गोविन्द केसीले चिकित्सा शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा सुधारका ६ बुँदे माग राख्दै इलाममा आफ्नो २५औँ सत्याग्रह सुरु गरेका हुन्।
- उनका मुख्य मागहरूमा गेटामा आवश्यक पूर्वाधार नभई एमबीबीएस र नर्सिङ कार्यक्रम सञ्चालनको अनुमति खारेज गरिनुपर्ने, चिकित्सा शिक्षा आयोग र विश्वविद्यालयका पदाधिकारीको नियुक्तिमा देखिएको स्वार्थको द्वन्द्वको निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्ने, गेटा अस्पताललाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गरिनुपर्ने र यसअघि सरकारसँग भएका सहमतिहरू कार्यान्वयन गरिनुपर्ने जस्ता विषयहरू समेटिएका छन्।
- चिकित्सा शिक्षा ऐनअनुसार चिकित्सा शास्त्रका विषय अध्यापन गराउन कम्तीमा ३०० शय्याको अस्पताल सञ्चालनमा हुनुपर्ने व्यवस्था छ।
डा. केसीको स्वास्थ्य अवस्था र काठमाडौं स्थानान्तरण
डा. गोविन्द केसीले बिहीबार, २०८३ कात्तिक १३ गते इलाममा २५औँ आमरण अनसन सुरु गरेका थिए। अनशन सुरु भएको पाँच दिन बित्न नपाउँदै उनको स्वास्थ्य अवस्थामा समस्या देखिन थालेको थियो। आइतबार रातिदेखि श्वासप्रश्वासमा कठिनाइ भएपछि उनलाई अक्सिजन दिएर उपचार सुरु गरिएको थियो।
उपचारमा संलग्न चिकित्सकका अनुसार डा. केसीको रगतमा ग्लुकोजको मात्रा ३५ मिलिग्राम प्रतिडेसिलिटरमा झरेको छ, जुन सामान्यभन्दा निकै कम हो। उनको पिसाबमा एसिटोनको मात्रा बढेको र रक्तचाप १००/६० रहेको चिकित्सकले बताएका छन्। स्वास्थ्य अवस्था जोखिमपूर्ण बन्दै गएपछि सोमबार, २०८३ कात्तिक १७ गते उनलाई हेलिकोप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याई थप उपचारका लागि त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ। त्रिवि शिक्षण अस्पतालका सहप्रवक्ता कालीप्रसाद रोस्याराका अनुसार उनको स्वास्थ्य अवस्था हाल स्थिर रहेको छ।
सरकारी वार्ता समिति र सदस्यहरू
डा. केसीले अनसन सुरु गरेपछि सरकारले उनका मागहरूप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण र संवेदनशीलता व्यक्त गर्दै वार्ताबाट समाधान खोज्न आह्वान गरेको थियो। सोही क्रममा मंगलबार, २०८३ कात्तिक १८ गते शिक्षा मन्त्रालयले वार्ता समिति गठन गरेको हो।
शिक्षा मन्त्रालयको उच्च तथा प्राविधिक शिक्षा महाशाखाका सहसचिव जयराम अधिकारीको नेतृत्वमा बनेको यस समितिमा स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयका सहसचिव, चिकित्सा शिक्षा आयोगका सदस्य सचिव र शिक्षा मन्त्रालयका उपसचिव मधुप्रसाद घिमिरे सदस्यका रूपमा रहेका छन्।
डा. केसीका ६ बुँदे माग
डा. केसीले चिकित्सा शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा सुधारका लागि ६ बुँदे माग राखेका छन्। उनका प्रमुख मागहरू यसप्रकार छन्:
- गेटामा पूर्वाधारको व्यवस्था नगरी एमबीबीएस र नर्सिङ कार्यक्रम सञ्चालनको अनुमति खारेज गरिनुपर्छ।
- चिकित्सा शिक्षा आयोग र विश्वविद्यालयका पदाधिकारीहरूको नियुक्तिमा देखिएको स्वार्थको द्वन्द्वको निष्पक्ष छानबिन गरिनुपर्छ।
- गेटा अस्पताल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्नुपर्ने।
- यसअघि सरकारसँग भएका सहमति कार्यान्वयन गर्नुपर्ने।
डा. केसीले गत साउन ११ गते सरकारसँग भएको सहमति तीन महिना बितिसक्दा पनि कार्यान्वयन नभएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्। चिकित्सा शिक्षा आयोगका वर्तमान उपाध्यक्ष नियुक्तिअघि नेपाली आर्मी मेडिकल कलेजका प्रिन्सिपल रहेको र उक्त कलेजमा सिट वृद्धि गर्ने निर्णय भएको विषयले नियामक निकायको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको डा. केसीको भनाइ छ।
यसअघि: डा. गोविन्द केसीको २५औँ सत्याग्रह इलाममा सुरु: चिकित्सा शिक्षा आयोगका उपाध्यक्षसहितको छानबिन माग
अब के हुन्छ
गोविन्द केसीसँग वार्ता गर्नेछ।
