काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा असोज १५ गतेदेखि २६ गतेसम्म दैनिक ५ घण्टा विद्युत् कटौती हुने भएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भूमिगत विद्युत् वितरण प्रणालीलाई सञ्चालनमा ल्याउन र आगामी हिउँदको विद्युत् माग व्यवस्थापन गर्न यो कदम चालेको हो।
प्राधिकरणका अनुसार, कुलेश्वर, बानेश्वर, जोरपाटी र कीर्तिपुर वितरण केन्द्रअन्तर्गतका क्षेत्रहरूमा भूमिगत लाइन सञ्चालन तथा आवश्यक प्राविधिक सुधारका लागि बिहान १० बजेदेखि दिउँसो ३ बजेसम्म विद्युत् आपूर्ति बन्द गरिनेछ।
असोज १५ र १६ गतेका लागि विद्युत् कटौतीको तालिका
विद्युत् कटौतीको कार्यतालिका अनुसार, असोज १५ गते सतुंगल बौथली क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति बन्द हुनेछ। त्यसैगरी, असोज १६ गते मच्छेगाउँ दोभान चोक तथा खुसी चोकमा विद्युत् कटौती गरिनेछ। प्राधिकरणले सबै प्रभावित क्षेत्रको विस्तृत दैनिक कार्यतालिका भने अझै सार्वजनिक गरेको छैन।
यो कटौती भूमिगत तार बिछ्याउने परियोजनाको महत्वपूर्ण चरण हो, जसले काठमाडौंलाई ‘ताररहित र सुरक्षित सहर’ बनाउने लक्ष्य राखेको छ। करिब आठ वर्षअघि सुरु भएको यो परियोजना एसियाली विकास बैंकको १०० मिलियन डलर सहुलियत ऋणमा अगाडि बढेको हो।
भूमिगत तार परियोजना: शुभारम्भ र वर्तमान प्रगति
तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले २०७६ फागुन ५ गते (फेब्रुअरी १७, २०२०) रत्नपार्क र महाराजगञ्ज वितरण केन्द्रअन्तर्गतका क्षेत्रमा पहिलो चरणको भूमिगत विद्युत् वितरण प्रणालीको काम शुभारम्भ गरेका थिए। सुरुमा ३ वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको भए पनि कोभिड-१९ महामारी, स्थानीय अवरोध र सरकारी निकायसँगको समन्वयमा ढिलासुस्तीका कारण परियोजना निर्धारित समयमा पूरा हुन सकेन।
हाल काठमाडौं पूर्व र दक्षिण वितरण प्रणाली सुदृढीकरण परियोजना ९७ प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ। यस्तै, काठमाडौं पश्चिम वितरण प्रणाली सुदृढीकरण परियोजना करिब ९५ प्रतिशत सम्पन्न भएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ। थापाथली, नयाँ बजार, लाजिम्पाट, पानीपोखरी र बालुवाटार जस्ता पर्यटकीय क्षेत्रमा भूमिगत लाइनबाट विद्युत् आपूर्ति भइरहेको छ।
तेस्रो चरणमा जोरपाटी, साँखु, पेप्सीकोला टाउन प्लानिङ, कलङ्की, कीर्तिपुर, कुलेश्वर, बानेश्वरलगायतका क्षेत्रमा भूमिगत तार बिछ्याउन भारतीय कम्पनी एलएनटी कन्स्ट्रक्सनसँग ठेक्का सम्झौता भएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठले यस परियोजनालाई छिटो सम्पन्न गर्न जोड दिएका छन्।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठले पनि यस परियोजनाको प्रगतिको नियमित अनुगमन गरिरहेका छन्। प्राधिकरणले आगामी तीन महिनाभित्र भूमिगत तार बिछ्याउने परियोजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको छ, यद्यपि यो जानकारी प्रकाशित भएको मिति स्पष्ट नभएकाले हालको यथार्थ समयसीमा के हो भन्ने थप जानकारी उपलब्ध छैन।
प्राधिकरणका भावी परियोजना र ऊर्जा निर्यात
प्राधिकरणले बाल्जु सबस्टेसनदेखि सिंहदरबारसम्म (महाराजगञ्ज, नारायणहिटी दरबार संग्रहालय क्षेत्र र रत्नपार्क हुँदै) ११.९२ किलोमिटर लामो १३२ केभी भूमिगत प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने तयारी गरिरहेको छ। यो महत्वाकांक्षी परियोजना तीन वर्षभित्र पूरा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
यसका साथै, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले ऊर्जा सुरक्षा र व्यापारमा पनि सक्रियता देखाएको छ। प्राधिकरणले असोज १४, २०८३ मा ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठको अध्यक्षतामा बसेको सञ्चालक समिति बैठकले १ नोभेम्बर २०२६ देखि ३१ मे २०२९ सम्म भारतलाई ८५.६ मेगावाट बिजुली बिक्री गर्ने निर्णय गरेको छ।
