सिरहाको लहानस्थित रामकुमार शारडा उमा प्रसाद मुरारका प्रादेशिक अस्पतालको इमर्जेन्सी कक्ष लामो समयदेखि साँघुरो ठाउँ, अत्यधिक गर्मी, पानी चुहिने र सरसफाइको समस्याले ग्रस्त थियो। असोज ३१ गतेदेखि यो कक्ष व्यवस्थित भई नयाँ व्यवस्थापनसहित सञ्चालनमा आएपछि बिरामी र स्वास्थ्यकर्मी दुवैले ठूलो राहत पाएका छन्। अस्पतालले सुधारिएको इमर्जेन्सी कक्षको उद्घाटन एक बिरामीकै हातबाट रिबन काटेर गरेको थियो।
कल्याणपुर नगरपालिकाका बिरामी मनोजकुमार साहले यसअघि इमर्जेन्सी कक्षमा उपचार गराउँदा साँघुरो ठाउँ, गर्मी र सरसफाइको समस्याले असहज हुने गरेको अनुभव सुनाए। अहिले व्यवस्थापनमा सुधार आएपछि उपचार सेवा लिन सहज भएको उनको भनाइ छ। लहान नगरपालिकाका मङ्गैन यादवले पनि पहिले कक्षमा पानी चुहिने र सेवा प्रवाहमा ढिलाइ हुने समस्या रहेको बताए। अहिले सेवा र व्यवस्थापन दुवै पक्षमा सुधार देखिएको उनले उल्लेख गरे।
अव्यवस्थित कक्षको विरासत र सुधारका प्रयास
अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. वर्षा प्रकाशका अनुसार इमर्जेन्सी सेवा लामो समयदेखि सञ्चालनमा रहे पनि कक्ष अव्यवस्थित हुँदा बिरामीको चाप बढेका बेला सेवा व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ हुन्थ्यो। इमर्जेन्सी कक्षका इन्चार्ज दीपेन्द्रप्रसाद सिंहले पहिले कक्ष साँघुरो हुनुका साथै सिलिङ नहुँदा अत्यधिक गर्मी हुने गरेको र जस्तापाताबाट पानी चुहिने समस्याले वर्षात्का बेला बिरामीको उपचारमा समेत कठिनाइ हुने गरेको जानकारी दिए।
यी समस्यालाई मध्यनजर गर्दै पुरानै कक्षलाई सुधार गरी व्यवस्थित रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको डा. प्रकाशले बताए। सुधारका क्रममा जस्तापाता फेर्ने, विद्युतीय व्यवस्थापन मिलाउने, रङ्गरोगन गर्ने, स्क्रिनिङ राख्ने र आवश्यक फर्निचरको व्यवस्था गरिएको छ। यसबाट बिरामीलाई उपचार सेवा लिन र स्वास्थ्यकर्मीलाई सेवा प्रवाह गर्न सहज हुने विश्वास अस्पतालले व्यक्त गरेको छ।
मधेश प्रदेशमा स्वास्थ्य पूर्वाधारको अवस्था
लहान प्रादेशिक अस्पतालमा भएको यो सुधार मधेश प्रदेशको समग्र स्वास्थ्य सेवा सुदृढीकरणको प्रयासको एक हिस्सा हो। मधेश प्रदेश सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि स्वास्थ्य क्षेत्रमा ५ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ, जसलाई पूर्वाधारपछिको मुख्य प्राथमिकतामा राखिएको छ। प्रदेश सरकारले सबै वडामा नागरिक आरोग्य सेवा केन्द्र स्थापना, प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरको स्तरोन्नति, सर्पदंश उपचार केन्द्र विस्तार, तथा विपन्न समुदायका लागि स्वास्थ्य बिमा कभरेज अभियान सञ्चालन गर्ने नीति लिएको छ।
यद्यपि, लहान प्रादेशिक अस्पतालमा सिटी स्क्यान मेसिन जडान कार्य वैशाख १२, २०८३ मा सुरु गरिए पनि दक्ष जनशक्तिको अभावमा अझै सञ्चालनमा आउन सकेको छैन। सिटी स्क्यान सेवा सञ्चालनका लागि कम्तीमा एक जना रेडियोलोजिस्ट, एक जना रेडियो प्राविधिक र एक जना सहयोगी गरी तीन जना कर्मचारी आवश्यक पर्छ। यसका लागि प्रदेश सरकारको विषयगत मन्त्रालयमा पहल भइरहेको छ।
विगतमा विभिन्न कारणले चर्चामा रहँदै आएको लहान प्रादेशिक अस्पतालमा पछिल्लो समय भौतिक पूर्वाधार र सेवा व्यवस्थापन सुधारका प्रयास भइरहेका छन्। लहान नगर अस्पतालको भवन निर्माण कार्य करिब ८० प्रतिशतभन्दा बढी सम्पन्न भइसकेको छ र आगामी असार १५ गतेभित्र हस्तान्तरण गर्ने तयारी छ। यसले प्रादेशिक अस्पतालमा बिरामीको चाप घटाउन र सिरहा, सप्तरी तथा उदयपुरका बिरामीहरूलाई छिटोछरितो सेवा पाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
