१३२ केभी क्षमताको म्याग्दी ‘कोरिडोर’ विद्युत् प्रसारण लाइन आयोजनाको निर्माण कार्य सुरु भएको छ। यस आयोजनाले धवलागिरि र मालिका गाउँपालिका क्षेत्रमा निर्माणाधीन तीन जलविद्युत् आयोजनाहरूले उत्पादन गर्ने विद्युत्लाई राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा जोडिनेछ। यसले यस क्षेत्रको ऊर्जा विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यस महत्वपूर्ण परियोजनाको शिलान्यासले म्याग्दी जिल्लालाई नेपालको ऊर्जा नक्सामा एक प्रमुख खेलाडीको रूपमा स्थापित गर्ने दिशामा एक कदम अगाडि बढाएको छ। यस प्रसारण लाइनको निर्माणले केवल विद्युत् प्रवाहलाई सहज बनाउने मात्र नभई, यस क्षेत्रका जनताको जीवनस्तर उकास्न र आर्थिक समृद्धिलाई गति दिनमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशका लागि ऊर्जा सुरक्षा र निरन्तर विद्युत् आपूर्ति आर्थिक विकासको मेरुदण्ड हो, र यो आयोजनाले त्यही मेरुदण्डलाई बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ।
म्याग्दी कोरिडोर प्रसारण लाइन निर्माणको विस्तृत विवरण
धवलागिरि गाउँपालिका–४ जेल्तुङदेखि सुरु भई वडा नं ३ र ७ हुँदै मालिका गाउँपालिका–७ मा रहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको डाँडाखेत सबस्टेसनसम्म १६.४८ किलोमिटर लामो यो प्रसारण लाइन निर्माण हुन लागेको हो। यस प्रसारण लाइनमा ‘डबल’ र ‘मल्टी’ सर्किटको प्रयोग गरिनेछ, जसले गर्दा विद्युत् प्रवाहको क्षमता र विश्वसनीयता दुवै बढ्नेछ। यो आयोजनाले यस क्षेत्रका जलविद्युत् आयोजनाहरूको उत्पादनलाई राष्ट्रिय ग्रीडमा सहजै जोड्न मद्दत गर्नेछ, जसले गर्दा ऊर्जाको माग र आपूर्तिको सन्तुलन कायम राख्न सहयोग पुग्नेछ। नेपालको इतिहासमा, विशेषगरी २०४६ सालको प्रजातन्त्र पुनःस्थापनापछि ऊर्जा क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको लगानीलाई प्रोत्साहन दिइएको छ, जसले धेरै जलविद्युत् आयोजनाहरूको निर्माणलाई गति दिएको छ। यद्यपि, यी आयोजनाहरूबाट उत्पादित विद्युत्लाई राष्ट्रिय ग्रीडमा जोड्नका लागि पर्याप्त प्रसारण पूर्वाधारको अभाव सधैं एक चुनौती रहँदै आएको छ, र यो म्याग्दी कोरिडोर आयोजनाले त्यही खाडल पुर्ने प्रयास गरेको छ। यस प्रसारण लाइनको निर्माणले स्थानीय जलविद्युत् उत्पादकहरूलाई आफ्नो उत्पादनको उचित मूल्य प्राप्त गर्न र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याउन सक्षम बनाउनेछ।
पर्यावरणीय संरक्षण र सामाजिक सहभागिताको सुनिश्चितता
आयोजनाको निर्माण कार्य अगाडि बढाउनका लागि आवश्यक वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन र सामाजिक तयारीहरू पनि अगाडि बढाइएको छ। यस आयोजनाको निर्माणका क्रममा हुन सक्ने वातावरणीय प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्नका लागि रु ४१ लाख ७५ हजार रकम विनियोजन गरिएको छ। साथै, स्थानीय समुदायसँगको सहकार्य र सामाजिक सहयोग कार्यक्रमका लागि रु २१ लाख ३१ हजार रकम प्रस्ताव गरिएको छ। यसले आयोजनाको दिगो विकास र स्थानीय समुदायको हितलाई सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। नेपालको संविधानले पनि वातावरण संरक्षण र सामाजिक न्यायलाई महत्व दिएको छ, र यस आयोजनामा यी सिद्धान्तहरूको पालना गरिएको छ। स्थानीय समुदायलाई आयोजनाको लाभमा सहभागी गराउने र उनीहरूको चिन्ताहरूलाई सम्बोधन गर्ने प्रयासले आयोजनाको सफल कार्यान्वयनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। यसरी, वातावरणीय प्रभाव न्यूनीकरणका लागि विनियोजित रकम र सामाजिक सहयोगका लागि प्रस्ताव गरिएको बजेटले आयोजनालाई केवल प्राविधिक रूपमा मात्र नभई सामाजिक र पर्यावरणीय रूपमा पनि जिम्मेवार बनाउँछ। यसले भविष्यमा यस्तै विकास आयोजनाहरूका लागि एक असल अभ्यासको रूपमा काम गर्नेछ।
ऊर्जा क्षेत्रमा म्याग्दीको बढ्दो भूमिका
म्याग्दी जिल्ला जलविद्युत् उत्पादनको लागि महत्वपूर्ण क्षेत्रको रूपमा विकसित हुँदैछ। यहाँ निर्माणाधीन रहेका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाहरूले राष्ट्रिय ऊर्जा सुरक्षामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यस प्रसारण लाइन आयोजनाको निर्माण सम्पन्न भएपछि, यस क्षेत्रमा उत्पादित हुने ठूलो मात्रामा विद्युत् राष्ट्रिय ग्रीडमा जोडिनेछ, जसले गर्दा मुलुकको समग्र ऊर्जा उत्पादन क्षमतामा वृद्धि हुनेछ। यसले विशेषगरी हिउँद याममा हुने विद्युत्Sortages को समस्या समाधान गर्न पनि सहयोग गर्नेछ। नेपालको कुल ऊर्जा उत्पादनमा जलविद्युत्को हिस्सा ९०% भन्दा बढी छ, र म्याग्दी जस्ता पहाडी जिल्लाहरूमा रहेका जलविद्युत् क्षमताको पूर्ण उपयोग गर्नु राष्ट्रिय ऊर्जा लक्ष्यहरू प्राप्तिका लागि अत्यावश्यक छ। यस कोरिडोर प्रसारण लाइनले म्याग्दीका सम्भावित जलविद्युत् आयोजनाहरूलाई राष्ट्रिय ग्रिडमा जोड्ने बाटो खोलेको छ, जसले गर्दा देशको ऊर्जा आत्मनिर्भरता बढ्नेछ। यसले भारत जस्ता छिमेकी राष्ट्रहरूसँग विद्युत् व्यापारको सम्भावनालाई पनि बढाउनेछ, जसले विदेशी मुद्रा आर्जनमा पनि योगदान पुर्याउनेछ।
म्याग्दी कोरिडोर प्रसारण लाइनले खोल्ने भविष्यको सम्भावना
म्याग्दी कोरिडोर विद्युत् प्रसारण लाइन आयोजना सम्पन्न भएपछि यस क्षेत्रमा थप लगानी आकर्षित हुने र ऊर्जा क्षेत्रको विकासले गति लिने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट स्थानीय रोजगारीका अवसरहरूमा वृद्धि हुने र यस क्षेत्रको आर्थिक विकासमा टेवा पुग्ने सम्भावना छ। यो आयोजना नेपालको ऊर्जा क्षेत्रको लागि एक महत्वपूर्ण कोसेढुङ्गा सावित हुनेछ। यस प्रसारण लाइनको निर्माणले म्याग्दीलाई केवल विद्युत् उत्पादनको केन्द्र मात्र नबनाई, यसले यस क्षेत्रको समग्र आर्थिक विकासको ढोका खोल्नेछ। सडक सञ्जालको सुधार, पर्यटनको विकास, र साना तथा मझौला उद्योगहरूको स्थापनाका लागि आवश्यक ऊर्जाको उपलब्धताले यस क्षेत्रको मुहार फेरिनेछ। यस आयोजनाले नेपालका ग्रामीण क्षेत्रहरूमा विकासलाई गति दिन र देशलाई आर्थिक रूपमा सबल बनाउनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ, जुन नेपाल सरकारको दिगो विकासको लक्ष्यसँग पनि मेल खान्छ।
आगामी साताहरूमा म्याग्दी कोरिडोर प्रसारण लाइनको प्रभाव
म्याग्दी कोरिडोर प्रसारण लाइन आयोजनाको निर्माण कार्य सुरु भएसँगै यस क्षेत्रको ऊर्जा भविष्यमा महत्वपूर्ण परिवर्तन आउने अपेक्षा गरिएको छ। आगामी साताहरूमा, निर्माण कार्यले गति लिनेछ, जसले स्थानीय स्तरमा रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्नेछ। यस आयोजनाको प्रगतिले यस क्षेत्रमा निर्माणाधीन रहेका तीन जलविद्युत् आयोजनाहरूको निर्माणलाई पनि प्रत्यक्ष रूपमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ, जसले गर्दा उनीहरूको उत्पादन राष्ट्रिय ग्रिडमा जोडिने प्रक्रिया छिटो हुनेछ। यसले म्याग्दी जिल्लाको आर्थिक विकासलाई मात्र नभई, गण्डकी प्रदेशको समग्र ऊर्जा सुरक्षालाई पनि बलियो बनाउनेछ। यस प्रसारण लाइनको सफल निर्माणले भविष्यमा यस क्षेत्रमा थप जलविद्युत् आयोजनाहरूमा लगानी आकर्षित गर्ने वातावरण सिर्जना गर्नेछ, जसले नेपाललाई ऊर्जामा आत्मनिर्भर बनाउने राष्ट्रिय लक्ष्य प्राप्त गर्नमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ। यसका अतिरिक्त, यस आयोजनाले ग्रामीण विद्युतीकरणलाई पनि टेवा पुर्याउनेछ, जसले गर्दा दुर्गम क्षेत्रका बासिन्दाहरूले पनि गुणस्तरीय विद्युत् सेवा प्राप्त गर्नेछन्।