मुगुको हुम्ला-मुगु सीमावर्ती मिमी पाटनमा जडीबुटी संकलनको विषयमा भएको झडपपछि बेपत्ता मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका-९ पापुका ३६ वर्षीय ललितजङ्ग बडुवाल र अंगबहादुर रोकायाको शव हिउँमुनि फेला परेको छ। यसअघि असोज ११ गते सोही झडपमा पापुका २२ वर्षीय गणेशबहादुर बुढाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो। दुवै शव भेटिएसँगै यस घटनामा मृत्यु हुनेको संख्या तीन पुगेको छ।
उच्च हिमाली क्षेत्रमा प्रतिकूल मौसम र कठिन भूगोलका कारण खोजी कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको थियो। जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुगुका प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) रविराज थपलियाका अनुसार दुवै शव फेला परेसँगै सम्पर्कविहीन भएकाहरूको खोजी कार्य सकिएको छ।
जडीबुटी संकलनको जोखिम र विवाद
मृतक तीनै जनासहित पापु र छाइलाका १३ जनाको टोली असोज १० गते जडीबुटी खोज्न गाउँबाट मिमी पाटनतर्फ हिँडेको थियो। यो क्षेत्र कुट्की र जटामसीलगायत बहुमूल्य जडीबुटीका लागि प्रख्यात छ। मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिकाका वडा नम्बर ७, ८ र ९ का स्थानीयहरू लामो समयदेखि यहाँ जडीबुटी संकलन गर्न जाने गरेका छन्। स्थानीयका अनुसार, जडीबुटी संकलन हुने वन क्षेत्रको सीमा र उपयोगलाई लिएर दुई पक्षबीच विगतदेखि नै विवाद रहँदै आएको छ।
यस पटकको विवाद असोज ११ गते झडपमा परिणत भएको थियो। झडपपछि टोलीका १० जना सम्पर्कमा आए पनि बडुवाल र रोकाया बेपत्ता भएका थिए। कर्णाली प्रदेशमा असोजदेखि मंसिरसम्मको समय जडीबुटी संकलनको मुख्य सिजन मानिन्छ। वन नियमावली २०७९ अनुसार, वन क्षेत्रमा जडीबुटी संकलनका लागि डिभिजनल वन अधिकृतबाट अनुमति लिनुपर्ने प्रावधान छ।
चुनौतीपूर्ण खोजी र शव उद्धार
बेपत्ता भएका बडुवाल र रोकायाको खोजीका लागि जिल्ला सुरक्षा समितिले नेपाली सेनाको नेतृत्वमा २० सदस्यीय संयुक्त सुरक्षा टोली परिचालन गरेको थियो। उक्त टोलीमा सेनाका सात, नेपाल प्रहरीका सात र सशस्त्र प्रहरीका छ सदस्य थिए। उनीहरू असोज १९ गते घटनास्थलतर्फ गएका थिए।
उच्च उचाइ, बाक्लो हिउँ, कठिन भूगोल र प्रतिकूल मौसमका कारण खोजी कार्यमा ठूलो चुनौती आइपरेको थियो। ललितजङ्ग बडुवालको शव असोज १७ गते हुम्लाको चंखेली गाउँपालिका-२ को सिमाना पर्ने मिमी लेक क्षेत्रमा हिउँले पुरिएको अवस्थामा भेटिएको थियो। अंगबहादुर रोकायाको शव भने बुधबार सानो मिमी क्षेत्रमा फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुगुले जनाएको छ। बिहीबार बिहान संयुक्त सुरक्षा टोलीले दुवै शव मुगुको छाइलाबाट गाडीमा राखेर जिल्ला अस्पताल मुगुतर्फ ल्याएको छ।
अनसुलझे प्रश्न र आगामी अनुसन्धान
मिमी पाटनको यो दुखद घटनाले जडीबुटी संकलनको जोखिम र यससँग जोडिएका सीमा विवादको गम्भीरतालाई पुनः उजागर गरेको छ। झडपमा संलग्न अर्को पक्षका व्यक्तिहरूको पहिचान अझै खुलेको छैन। साथै, झडपको विस्तृत कारण र सीमा विवादको प्रकृतिबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ। मृतक अंगबहादुर रोकायाको उमेर भने अझै खुल्न सकेको छैन।
यस घटनाले स्थानीय समुदायको जीविकोपार्जन र उच्च हिमाली क्षेत्रमा काम गर्नेहरूको सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। प्रहरीले झडपको विस्तृत कारण र संलग्न पक्षबारे अनुसन्धान जारी राखेको छ।
यसअघि: झडपपछि बेपत्ता मुगुका दुई जना मिमी पाटनमा मृत भेटिए, एकको झडपमै मृत्यु
