नोबेल शान्ति पुरस्कारको घोषणा आज ओस्लोमा हुँदैछ।
यस वर्षको पुरस्कारका लागि कुल २८७ व्यक्ति तथा संस्था मनोनयनमा परेका छन्। शुक्रबार ओस्लो समयअनुसार बिहान ११ बजे (नेपाल समय दिउँसो २:४५ बजे) पुरस्कार घोषणा हुनेछ।
अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लामो समयदेखि नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गर्न सार्वजनिक रूपमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्दै आएका छन्। यस वर्षको निर्णयलाई ट्रम्पको विदेश नीति र शान्ति प्रयासप्रतिको समर्थन वा आलोचनाका रूपमा व्याख्या गर्न सकिने विश्लेषकहरूले बताएका छन्।
शान्ति अनुसन्धान संस्था (PRIO) का प्रमुख हाकोन जेर्लोले पुरस्कार प्रदान गर्दा त्यसको निर्णयले विश्व शान्तिमा सकारात्मक वा नकारात्मक प्रभाव पार्छ भन्ने विषयलाई समेत समितिले ध्यान दिनुपर्ने उल्लेख गरे। यद्यपि, नर्वेजियन नोबेल इन्स्टिच्युटका निर्देशक क्रिस्टियन बर्ग हार्पभिकेनले सार्वजनिक लबिङले समितिको निर्णयलाई प्रभावित नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्।
यसैबीच, नोबेल पुरस्कार विजेता (अर्थशास्त्र) डारोन एसेमोग्लुले आगामी १० वर्षमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले मानव रोजगारीको ५ प्रतिशत मात्र विस्थापन गर्ने दाबी गरेका छन्। यो प्रक्षेपण माइक्रोसफ्ट एआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) मुस्तफा सुलेमानले ‘द ह्युमनिस्ट रिभ्यु’ नामक नयाँ पत्रिकाको सुरुआत घोषणा गर्दा सार्वजनिक भएको हो।
गोल्डम्यान स्याक्सको सेप्टेम्बर १८, २०२६ को प्रतिवेदनअनुसार, जेनेरेटिभ एआईले २०२६ मा लगभग २५ मिलियन र २०३० सम्ममा २७० मिलियनसम्म रोजगारी विस्थापन गर्न सक्नेछ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) ले न्यून आय भएका देशहरूमा २६ प्रतिशत र विकसित अर्थतन्त्रहरूमा ६० प्रतिशत रोजगारी एआई स्वचालनको जोखिममा रहेको जनाएको छ।
गत वर्ष २०२५ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार भेनेजुएलाकी विपक्षी नेता मारिया कोरिना मचाडोलाई प्रदान गरिएको थियो। यस वर्ष बालअधिकार, मानवीय सहायता तथा द्वन्द्व प्रभावित क्षेत्रमा शान्ति स्थापनाका लागि काम गर्ने व्यक्ति वा संस्थाले पुरस्कार पाउन सक्ने चर्चा छ।
नोबेल समितिले मनोनित व्यक्तिको विस्तृत सूची तत्काल सार्वजनिक गर्दैन। पुरस्कार समारोह डिसेम्बर १०, २०२६ मा आयोजना गरिनेछ।
