साउदी अरेबियाको रियादस्थित किंग खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा शनिबार भएको हुथी आक्रमणमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३०९ जना घाइते भएका छन्। यस आक्रमणको क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय नेताहरूले निन्दा गर्दै नागरिक उड्डयन पूर्वाधारमाथिको निरन्तर खतरा रोक्न तत्काल कारबाहीको माग गरेका छन्।
साउदी अरेबियाको जनरल अथोरिटी अफ सिभिल एभिएसन (GACA) का अनुसार, मृत्यु हुनेमा चार साउदी नागरिक तथा बंगलादेश, प्यालेस्टाइन, अमेरिका, इजिप्ट, जोर्डन, सिरिया र सुडानका एक-एक जना नागरिक रहेका छन्। घाइतेमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर छ।
नागरिक उड्डयनमा बढ्दो खतरा
शनिबारको आक्रमणको केही घण्टापछि यमनमा वैधानिकतालाई समर्थन गर्ने गठबन्धनका प्रवक्ता मेजर जनरल तुर्की अल-मालिकीले दमाम नजिकैको किंग फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नजिकै एउटा क्षेप्यास्त्र खसेको पुष्टि गरेका छन्। फेब्रुअरी २८ मा इरान युद्ध सुरु भएदेखि नै हुथीले साउदी अरेबियाको नागरिक उड्डयन पूर्वाधारमा आक्रमण जारी राखेका छन्।
यसअघि बिहीबार रियाद विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा तीन साउदी नागरिकको मृत्यु भएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (ICAO) ले सैन्य गतिविधि र द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रहरूमा वा नजिकै नागरिक विमान सञ्चालनका लागि जोखिम मूल्याङ्कन पुस्तिका सम्बन्धी सुरक्षा उपायहरू अद्यावधिक गर्दैछ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको निन्दा र जवाफदेहीको माग
बहराइनले रियाद विमानस्थलमा भएको पछिल्लो आक्रमणको निन्दा गर्दै यसलाई दुई दिनअघि सोही सुविधामा भएको अर्को आक्रमणपछि खतरनाक वृद्धि भनेको छ। बहराइनको परराष्ट्र मन्त्रालयले यी आक्रमणहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानून, अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानून र संयुक्त राष्ट्र संघको बडापत्रको उल्लंघन भएको बताएको छ।
बहराइनले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्, ICAO र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई यस्ता आक्रमणहरू रोक्न र जिम्मेवार व्यक्तिहरू तथा उनीहरूका समर्थकहरूलाई जवाफदेही बनाउन ठोस कदम चाल्न आह्वान गरेको छ। यसले विशेष गरी प्रस्ताव २२१६ र २८१७ लगायतका सम्बन्धित सुरक्षा परिषद्का प्रस्तावहरूको पूर्ण कार्यान्वयनको लागि पनि जोड दिएको छ।
कतारले किंग खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएका आक्रमणहरूलाई साउदी सार्वभौमिकताको गम्भीर उल्लंघन र क्षेत्रीय सुरक्षा, नागरिक तथा उड्डयन सुरक्षाका लागि प्रत्यक्ष खतराको रूपमा निन्दा गरेको छ। कतारको परराष्ट्र मन्त्रालयले रियादसँग पूर्ण ऐक्यबद्धता र राज्यको सार्वभौमिकता, सुरक्षा र क्षेत्रीय अखण्डताको रक्षाका लागि चालेका कदमहरूलाई समर्थन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
जोर्डन, प्यालेस्टाइन, साइप्रस, इजिप्ट, ओमान, इस्लामिक सहयोग संगठन (OIC) को स्वतन्त्र स्थायी मानव अधिकार आयोग, अरब आन्तरिक मन्त्रीहरूको परिषद्को जनरल सचिवालय र सोमालियाले पनि यी आक्रमणहरूको निन्दा गरेका छन्। उरुग्वेले साउदी अरेबियासँग ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्दै लाल सागर र बाब अल-मन्डब स्ट्रेटमा वाणिज्यिक ढुवानीमा खतराहरूप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको छ।
नेपाली श्रमिकमाथि सम्भावित असर
साउदी अरेबियामा हाल ४ लाखभन्दा बढी नेपाली नागरिक विभिन्न पेशामा कार्यरत छन्, जसमध्ये दुई तिहाइभन्दा बढी अदक्ष श्रमिक छन्। साउदी अरेबियामा कार्यरत करिब २ लाख १५ हजार नेपाली श्रमिकहरू, दक्ष र अर्ध-दक्ष, छन्। सन् २०१४ को एक रिपोर्ट अनुसार, साउदी अरेबियामा कार्यरत नेपालीमध्ये १ लाख ९९ हजार ७५७ जना मधेशी समुदायका छन्।
नेपाली दूतावासका अधिकारीहरूका अनुसार, साउदी अरेबियामा कार्यरत ७० हजार देखि ८० हजार नेपालीहरू गम्भीर कार्य अवस्थामा फसेका छन्। गैर-आवासीय नेपाली संघ (NRNA) को साउदी च्याप्टरका अनुसार, कम्तिमा १० प्रतिशत नेपाली आर्थिक मन्दीबाट प्रभावित भएका छन् र उनीहरूमध्ये धेरैले सरकारबाट सहयोगको लागि अनुरोध गरिरहेका छन्।
यसबाहेक, साउदी अरेबियाको गृह मन्त्रालयले दक्ष प्रवासी घरमूलीहरूलाई आफ्ना परिवारका सदस्यहरूको लागि प्रवेश भिसा प्रक्रिया गर्न अनुमति दिने नयाँ उपाय पेश गरेको छ। यसबाट दक्ष नेपाली श्रमिकहरूलाई फाइदा पुग्न सक्छ।
अमेरिकी प्रतिक्रिया र आगामी कदम
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका साउदी अरेबियाको हुथी विरुद्धको कारबाहीमा सामेल हुने/नहुनेबारे विचार गरिरहेको बताएका छन्। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि हुथीद्वारा साउदी अरेबियामा भएका आक्रमणको निन्दा गरेका छन्।
साउदी अरेबियाले यमनी भूमिलाई राज्यमाथि आक्रमण गर्न र क्षेत्रीय सुरक्षालाई खतरामा पार्न प्रयोग भइरहेको भन्दै बारम्बार चेतावनी दिँदै आएको छ। दमाम नजिकै खसेको क्षेप्यास्त्रबाट भएको क्षतिको थप विवरण र रियाद विमानस्थलमा शनिबार भएको आक्रमणको जिम्मेवारी हुथी विद्रोहीले लिएका छैनन्।
यसअघि: रियाद विमानस्थलमा हुथी आक्रमण: तीन साउदी नागरिकको मृत्यु, सयौँ उडान रद्द
