सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिका–१ बरही टोलमा शनिबार बिहान जग्गाको सीमाना विवादले उग्र रूप लिँदा ७५ वर्षीय तेतर रायको ज्यान गएको छ। छिमेकी २७ वर्षीय रघुनन्दन रायसँगको विवादमा धकेलाधकेल हुँदा तेतर राय भुइँमा लडेर घटनास्थलमै मृत भेटिएका हुन्। प्रहरीले घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा रघुनन्दन रायलाई नियन्त्रणमा लिई थप अनुसन्धान गरिरहेको छ।
जग्गा विवाद र मानवीय क्षति
शनिबार बिहान करिब ९ बजे तेतर राय र रघुनन्दन रायबीच जग्गाको सिमानालाई लिएर विवाद सुरु भएको थियो। विवाद बढ्दै जाँदा रघुनन्दनले तेतरलाई धकेलेपछि उनी भुइँमा लडेका थिए। प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार उनको घटनास्थलमै मृत्यु भएको हो। मृतक तेतर राय यसअघि नै मुटुसम्बन्धी रोगबाट पीडित रहेको जानकारी प्रहरीले दिएको छ। स्थानीयले जानकारी गराएपछि प्रहरी टोली तत्काल घटनास्थल पुगेको थियो।
कानुनी प्रक्रिया र मधेशको सन्दर्भ
जग्गाको सीमाना विवाद नेपालमा सामान्य समस्या हो, जसले कहिलेकाहीँ हिंसात्मक रूप लिन्छ। यस्ता विवाद समाधानका लागि आधिकारिक नापी कागजातहरू (नक्सा, लालपुर्जा, फिल्डबुक) अध्ययन गरी योग्य सर्भेयरले स्थलमै सिमाना प्रमाणीकरण गर्नुपर्छ। यदि प्रमाणीकरणपछि पनि विवाद कायम रहेमा, कानुनी निकाय, मालपोत कार्यालय, नापी कार्यालय वा आधिकारिक विवाद समाधान प्रक्रियाको आवश्यकता पर्न सक्छ। मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ ले जग्गा खिचोला वा अतिक्रमणलाई परिभाषित गरेको छ।
मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्ण प्रसाद यादवले शान्ति सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण, सडक सुरक्षा तथा विपद् व्यवस्थापनमा नेपाल प्रहरीको योगदान अतुलनीय रहेको बताएका छन्। उनले नेपाल-भारत खुला सीमानाका कारण सिर्जित हुनसक्ने सीमा अपराध, लागूऔषध ओसारपसार, अवैध हातहतियारको तस्करी तथा मानव बेचबिखन जस्ता आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणमा प्रहरीलाई थप संवेदनशील र सतर्क हुन आग्रह गरेका छन्।
प्रहरीले रघुनन्दन रायमाथि थप अनुसन्धान गरिरहेको छ। अनुसन्धान पूरा भएपछि मात्र उनीमाथि कुन कानुनअनुसार मुद्दा चलाइन्छ भन्ने स्पष्ट हुनेछ।
