२०८३ असोज १४ गते कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले टेलिमेडिसिन सेवा सुरु गर्यो, जसको पहिलो दिनमै जाजरकोटका एक बिरामीले घरबाटै विशेषज्ञ परामर्श पाए। प्रतिष्ठानका रेक्टर प्रा डा धर्मभक्त सुवेदीले यो सेवाको उद्घाटन गर्नुभएको थियो। प्रतिष्ठान र छाया नेपालको संयुक्त पहलमा सञ्चालनमा आएको यो सेवाले दुर्गमका नागरिकलाई घरबाटै विशेषज्ञ चिकित्सकको परामर्श लिन सहज बनाउनेछ।
प्रतिष्ठानका निर्देशक डा विनम्र विष्टका अनुसार, भौगोलिक विकटताले स्वास्थ्य संस्था पुग्न नसक्ने बिरामी र ‘रेफर’ भएर आउने दुवैलाई यो सेवाले ठूलो राहत दिनेछ। दुर्गमका धेरै नागरिक विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित भएकाले टेलिमेडिसिन सेवाको आवश्यकता महसुस गरिएको थियो। टेलिमेडिसिन सेवा जाजरकोट, हुम्ला, मुगु, सुर्खेत, डोल्पा र जुम्ला गरी छवटा जिल्लाका ४२ वटा स्वास्थ्य संस्थाहरूमा विस्तार गरिएको छ। यी संस्थाहरूमा इन्टरनेट, कम्प्युटर र एन्ड्रोइड प्रणालीसहित आवश्यक प्रविधि जडान गरिएको छ। बिरामीको रेकर्ड र परामर्श सहज बनाउन “कर्णाली केयर” नामक सफ्टवेयर विकास गरिएको छ, जसलाई सञ्चालन गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तालिम दिइएको छ।
वि.सं. २०६८ (अक्टोबर २०, २०११) मा जुम्लास्थित तत्कालीन कर्णाली अञ्चल अस्पताललाई स्तरोन्नति गरी स्थापित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको मुख्य उद्देश्य दुर्गम क्षेत्रमा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा र शिक्षा पुर्याउनु हो। यसले हुम्ला, जुम्ला, कालीकोट, डोल्पा, मुगु, जाजरकोट, बाजुरा, बझाङ र अछाम गरी ९ वटा दुर्गम जिल्लामा सेवा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
कोभिड-१९ महामारीमा प्रतिष्ठानले अस्पतालको भीड कम गर्न बिहान ८ बजेदेखि राति १२ बजेसम्म फोनमा आधारित विशेषज्ञ परामर्श सेवा सञ्चालन गरेको थियो। सन् २०२४ मा विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) ले इलेक्ट्रोनिक मेडिकल रेकर्ड (EMR) प्रणाली हस्तान्तरण गरेपछि डेटा व्यवस्थापनमा सुधार आएको छ।
प्रतिष्ठानले तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानसँग कर्णालीमा आँखा उपचार सेवा विस्तार गर्ने सम्झौता गरेको छ। मन्त्रिपरिषद्ले दैलेखको राकमस्थित आधारभूत अस्पताललाई ५० शय्यामा स्तरवृद्धि गरी प्रतिष्ठानलाई सञ्चालनको जिम्मेवारी दिएको छ। कर्णाली प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री घनश्याम भण्डारीले प्रतिष्ठानको सेवालाई प्रदेश सरकार मातहतका अन्य स्वास्थ्य संस्थाहरूसँग जोड्ने विषयमा छलफल गर्नुभएको छ। यद्यपि, नयाँ टेलिमेडिसिन सेवाको सञ्चालन समय तालिका, उपलब्ध विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको विस्तृत सूची, र सेवा निःशुल्क हो वा शुल्क लाग्छ भन्नेबारे थप जानकारी आउन बाँकी छ।
