संयुक्त राष्ट्रसंघ र यसका साझेदार मानवीय सहायता निकायहरू गाजा पट्टीमा सप्ताहन्तको भारी वर्षाले निम्त्याएको बाढीबाट प्रभावित हुन सक्ने २ लाखभन्दा बढी नागरिकको उद्धारमा जुटेका छन्। बाढीले विस्थापित परिवारका अस्थायी बासस्थान, शौचालय, स्वास्थ्य केन्द्र र सडकहरूमा पुर्याएको क्षतिको कारण, प्रभावित क्षेत्रमा पानीको निकास, सरसफाइ र राहत सामग्री बाँड्ने कामलाई तीव्रता दिइएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवीय मामिला समन्वय कार्यालय (ओसीएचए) का अनुसार, नोभेम्बर १० सम्ममा ४० हजारभन्दा बढी परिवारका बासस्थान, ९०० भन्दा बढी शौचालय र ९ वटा स्वास्थ्य संस्थाहरूमा क्षति पुगेको छ। अत्यधिक वर्षाले विशेषगरी विस्थापित परिवारहरूको अवस्थालाई झनै कठिन बनाएको छ।
पृष्ठभूमि
- अक्टोबर २०२३ मा हमासको आक्रमणपछि इजरायलले गाजामा युद्ध सुरु गरेको थियो, जसले ९०% भन्दा बढी जनसंख्यालाई विस्थापित गरेको छ।
- गाजाको २.१ मिलियन जनसंख्यामध्ये अधिकांश विस्थापित छन् र धेरैजसो जीर्ण पाल वा अस्थायी आश्रयस्थलमा बसिरहेका छन्।
- अक्टोबर २०२२ मा इजरायलले गाजाको ५३% भूभाग नियन्त्रण गरेको थियो र मे २०२६ मा ६०% पुगेको बताएको थियो।
ओसीएचएले बाढीबाट प्रभावित र युद्धले क्षतिग्रस्त भवनमा बसिरहेका मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न पर्याप्त आवासको व्यवस्था नभएको जनाएको छ। कार्यालयका अनुसार, इजरायली अधिकारीहरूले ‘येलो लाइन’ पछाडिका क्षेत्रमा प्यालेस्टिनीको प्रवेशमा रोक लगाएकाले गाजाको ठूलो भूभागमा सुरक्षित ठाउँ खोज्नु र विस्थापनको व्यवस्थापन गर्नु चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
सोमबारसम्ममा, करिब ७५० परिवार अर्थात् ४,५०० जनासम्मलाई पाल, कम्बल, प्लास्टिकका पाता, ओछ्यान, खाद्यान्न, पानीका भाँडा र सरसफाइका सामानसहितको सहायता प्रदान गरिएको छ। पानी र सरसफाइमा काम गर्ने संस्थाहरूले २५ वटा विस्थापन स्थलमा ठूला उपकरण प्रयोग गरी पानीको निकास, ढल सफाइ र जमिन सम्याउने काम सम्पन्न गरेका छन्, जसबाट करिब ३,७०० परिवारले लाभ पाएका छन्।
यसबाहेक, अन्य साझेदार निकायहरूले ६० स्थानमा अवरुद्ध भएका ढलका पाइप र वर्षाको पानी बाहिरिने संरचनाहरू सफा गरेका छन्। यस कार्यबाट करिब ३० हजार परिवारलाई राहत मिलेको ओसीएचएले जानकारी दिएको छ। बाल संरक्षण सेवा अन्तर्गत, जाडोका लागि आवश्यक कपडा ७,८०० भन्दा बढी बालबालिकालाई वितरण गरियो र ३०० बालबालिकालाई आर्थिक सहयोग दिइएको छ। ओसीएचएले करिब १,७०० बालबालिका र अभिभावकलाई सुरक्षासम्बन्धी सचेतना कार्यक्रममा सहभागी गराइएको उल्लेख गरेको छ।
जाडोको जोखिम र सहायताको अभाव
गाजा र उत्तरी गाजा क्षेत्रमा रहेका २४५ आश्रयस्थल र २३ सडकको तत्काल सुधारका लागि भारी उपकरणको प्रयोग गर्नुपर्ने आवश्यकता पहिचान गरिएको छ। गाजा सहरमा मंगलबार बिहान जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेको एउटा भवन भत्काइएको थियो। ती भवनहरूमा बसोबास गरिरहेका १० परिवारलाई स्वेच्छाले स्थानान्तरण गरेपछि, उनीहरूलाई नयाँ स्थानमा आधारभूत आवास, पानी र सरसफाइको सुविधा उपलब्ध गराइएको थियो।
गाजामा राहत तथा उद्धार कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन थप भारी उपकरण, इन्जिन आयल र आवश्यक पार्टपुर्जा तत्काल भित्र्याउनुपर्नेमा ओसीएचएले जोड दिएको छ। सीमित उपकरणहरूको उपलब्धताले पानी निकास, सडक सफाइ र अन्य अत्यावश्यक कार्यहरूमा बाधा पुगिरहेको छ। कार्यालयले जाडो मौसम सुरु हुनुअघि नै आश्रय सामग्री र अन्य मानवीय सहायता सामग्री गाजामा पुर्याउन सम्बन्धित सबै पक्षलाई आग्रह गरेको छ।
गाजाको २.१ मिलियन जनसंख्यामध्ये १.७६ मिलियनभन्दा बढी मानिस अहिले भीडभाड भएका विस्थापनस्थलहरूमा बसिरहेका छन्, जुन जनसंख्याको ८४ प्रतिशत हो। ६५ प्रतिशतभन्दा बढी परिवार पाल र अस्थायी आश्रयस्थलमा छन् भने ३ लाखभन्दा बढी परिवारसँग चिसो मौसम र वर्षाबाट पर्याप्त सुरक्षा छैन। विश्व खाद्य कार्यक्रम (डब्ल्यूएफपी) ले अक्टोबर १९ मा गाजा पट्टीमा भोका परिवारहरूलाई दिइने सहायतामा एक तिहाइ कटौती गरेको घोषणा गरेको थियो, जसले ५ लाख मानिसलाई असर गर्नेछ।
इजरायली प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले नोभेम्बर ११ मा इजरायलले गाजामा जाडोको अवस्था कम गर्न थप मानवीय आपूर्तिहरूलाई अनुमति दिएको बताएको छ। यस योजनामा ९१ हजारभन्दा बढी पाल, ८ हजार २०० भन्दा बढी ट्रक जाडोका कपडा र आपूर्ति, १२ वटा ढल हटाउने ट्रक र पानी तथा ढल पूर्वाधारको मर्मत समावेश छ। यद्यपि, सहायता समूहहरूले मोबाइल घरहरूलाई गाजामा प्रवेश गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको बताएका छन्, जुन भारी वर्षा र जाडोको अवस्थाबाट बचाउन सबैभन्दा आवश्यक वस्तु हो।
अब के हुन्छ
आवश्यक सामग्रीहरू भित्र्याउनका लागि इजरायली अधिकारीहरूको अनुमति र तत्काल मानवीय सहायता कोषको उपलब्धतामा जोड दिइएको छ।