नेप्से २६ अंकले घट्यो, कारोबार ६ अर्ब माथि

मंगलबार धितोपत्र बजारमा सूचीकृत कम्पनीहरूको सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक २६.१६ अंकले घटेको छ । यससँगै नेप्से परिसूचक २७७०.९९ अंकमा झरेको छ । अघिल्लो दिनको तुलनामा बजार पुँजीकरणमा पनि गिरावट आएको छ । यो गिरावटले साना र ठूला दुवै लगानीकर्ताहरूमाझ केही चिन्ताको वातावरण सिर्जना गरेको छ, विशेषगरी जब बजारले केही दिन अघि मात्रै सकारात्मक गति लिएको थियो । यस प्रकारको उतारचढाव नेपाली सेयर बजारको एक सामान्य विशेषता बनेको छ, जहाँ सानातिना समाचार वा आर्थिक सूचकहरूले पनि ठूलो प्रभाव पार्न सक्छन् । यसले नेपाली लगानीकर्ताहरूलाई सधैं सतर्क रहन र बजारको गहिराइमा पुगेर मात्र निर्णय लिन प्रेरित गर्छ ।

नेप्से परिसूचकमा २६ अंकको गिरावट: कारोबार ६ अर्ब माथि

• नेप्से परिसूचक: २६.१६ अंकले घट्यो
• परिसूचक स्तर: २७७०.९९ अंक
• कुल कारोबार रकम: ६ अर्ब ५३ करोड
• कुल कम्पनीहरू: २२८
• सर्वाधिक कारोबार: प्रभु बैंक (प्रभु सेलेक्ट फण्ड-१)
• सर्वाधिक लाभ: सिभिल बैंक (CBL)
• सर्वाधिक गिरावट: युनिलिभर नेपाल (UNL)

नेप्से बजारको उतारचढाव र कारोबारको अवस्था

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा मंगलबार कुल २२८ कम्पनीहरूको सेयर कारोबार भएको छ । यस क्रममा ६ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ । अघिल्लो दिन ४ अर्ब ७४ करोडको कारोबार भएको थियो । यस हिसाबले कारोबार रकममा करिब ३८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । यो कारोबार रकमको वृद्धिले बजारमा लगानीकर्ताहरूको सक्रियता बढेको संकेत गर्छ, जसले गर्दा ठूलो संख्यामा सेयरहरूको किनबेच भएको देखिन्छ । नेपालको अर्थतन्त्रमा सेयर बजारको भूमिका बढ्दै गएको सन्दर्भमा यस्तो उच्च कारोबारले थप उत्साह ल्याउनुपर्ने हो ।

यद्यपि, बजार परिसूचकमा भने गिरावट आएको छ । मंगलबार बजार २६.१६ अंकले घटेर २७७०.९९ अंकमा आइपुगेको छ । यसअघिको दिन ७.७ अंकले बढेको नेप्सेमा आज आएको यो गिरावटले लगानीकर्ताहरूमा केही चिन्ता थपेको छ । यस्तो अवस्थामा, लगानीकर्ताहरूले आफ्नो लगानीको जोखिम व्यवस्थापनमा बढी ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । नेपालमा सेयर बजारको इतिहास हेर्दा, यस्तो उतारचढाव नयाँ होइन, तर यसले सानो पुँजी भएका लगानीकर्ताहरूलाई बढी प्रभावित पार्ने गरेको छ ।

क्षेत्रगत प्रदर्शन: प्रभु सेलेक्ट फण्ड-१ को अग्रता र सिभिल बैंकको चमक

मंगलबारको कारोबारमा सर्वाधिक प्रभु बैंकको प्रभु सेलेक्ट फण्ड-१ को ३७ करोडभन्दा बढीको कारोबार भएको छ । यसबाहेक सिभिल बैंक (CBL) ले पनि करिब १८ करोडको कारोबार गरेको छ । प्रभु सेलेक्ट फण्ड-१ जस्तो सामूहिक लगानी कोष (Mutual Fund) को उच्च कारोबारले बजारमा संस्थागत लगानीकर्ताहरूको बढ्दो सक्रियतालाई दर्शाउँछ, जुन नेपाली सेयर बजारको परिपक्वताको संकेत हो । यसले साना लगानीकर्ताहरूलाई पनि लगानीका नयाँ अवसरहरू प्रदान गर्दछ ।

सबैभन्दा धेरै लाभ कमाउने कम्पनीहरूको सूचीमा सिभिल बैंक (CBL) अगाडि छ । यसको सेयर मूल्य करिब १० प्रतिशतले बढेको छ । यसैगरी, अन्य वित्तीय संस्थाहरूको सेयर मूल्यमा पनि सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको नाफामा सुधार आउनु नेपाली अर्थतन्त्रको लागि सकारात्मक संकेत हो, जसको प्रत्यक्ष असर सेयर बजारमा पनि देखिनु स्वाभाविक हो ।

यता, युनिलिभर नेपाल (UNL) भने सर्वाधिक गुमाउने कम्पनीहरूको सूचीमा शीर्ष स्थानमा छ । यसको सेयर मूल्य करिब १० प्रतिशतले घटेको छ । यसबाहेक अन्य केही कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा पनि गिरावट आएको छ । युनिलिभर नेपाल जस्ता स्थापित कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा ठूलो गिरावट आउनुले बजारमा केही विशेष कारकहरूले काम गरिरहेको संकेत गर्छ, जसको विस्तृत विश्लेषण आवश्यक छ । यसले लगानीकर्ताहरूलाई कम्पनी-विशेषको प्रदर्शनमा पनि ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखाउँछ ।

लगानीकर्ताको अपेक्षा र बजारको दिशा निर्धारण गर्ने तत्वहरू

बैंकहरूको नाफा बढेको रिपोर्ट सार्वजनिक भइरहे पनि त्यसको प्रभाव सेयर बजारमा सकारात्मक रूपमा पर्न नसकेको विश्लेषण गरिएको छ । अर्थविद्हरूका अनुसार, बजारमा तरलताको अवस्था, ब्याजदरको उतारचढाव र समग्र आर्थिक परिदृश्यले सेयर बजारको दिशा निर्धारण गरिरहेको छ । नेपालमा बैंकहरूको नाफा प्रायः राम्रो रहँदै आएको छ, तर त्यो नाफाको प्रतिफल सेयर बजारमा कति प्रतिविम्बित हुन्छ भन्ने कुरा धेरै कुरामा निर्भर गर्दछ । उदाहरणका लागि, यदि बजारमा पर्याप्त तरलता नभएमा वा ब्याजदरहरू उच्च रहेमा, लगानीकर्ताहरूले सेयर बजारमा लगानी गर्नुभन्दा बढी सुरक्षित विकल्पहरू रोज्न सक्छन् ।

लगानीकर्ताहरूले आगामी दिनमा थप सकारात्मक समाचार र नीतिगत स्थायित्वको अपेक्षा गरेका छन् । विशेषगरी, मौद्रिक नीतिमा हुने पुनरावलोकन र चालु पुँजी कर्जासम्बन्धी व्यवस्थाले बजारलाई थप दिशा दिन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले समय-समयमा जारी गर्ने मौद्रिक नीतिले तरलता व्यवस्थापन, ब्याजदर निर्धारण र समग्र वित्तीय क्षेत्रको दिशा तय गर्दछ । चालु पुँजी कर्जासम्बन्धी व्यवस्थामा गरिने परिवर्तनले पनि विभिन्न व्यवसाय र तिनका लगानीकर्ताहरूलाई प्रत्यक्ष असर पार्ने गर्दछ ।

अर्थविद् प्रा.डा. विश्वम्भर प्याकुरेलका अनुसार, ‘बैंकहरूको नाफा बढ्नु राम्रो संकेत हो, तर यो नाफाको प्रतिफल सेयर बजारमा कति प्रतिविम्बित हुन्छ भन्ने कुरा तरलता र लगानीकर्ताको मनोबलमा भर पर्छ।’ यो भनाइले स्पष्ट पार्छ कि केवल कम्पनीहरूको नाफाले मात्र बजार चल्दैन; लगानीकर्ताहरूको आत्मविश्वास र बजारमा पैसाको प्रवाह पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । नेपालको सेयर बजारमा लगानीकर्ताहरूको मनोबल अक्सर राजनीतिक स्थायित्व, सरकारी नीति र अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अवस्थाहरूबाट प्रभावित हुन्छ ।

आगामी साताहरूमा नेप्सेको सम्भावित दिशा र लगानीकर्ताका लागि सुझाव

आगामी दिनमा नेप्से परिसूचकले कस्तो दिशा लिन्छ भन्ने कुरा धेरै पक्षमा निर्भर रहनेछ । विशेषगरी, नेपाल राष्ट्र बैंकले लिने मौद्रिक नीतिसम्बन्धी निर्णय, सरकारको आर्थिक नीति र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभावले यसलाई प्रभावित पार्नेछ । नेपालको अर्थतन्त्र, जुन प्रायः कृषि र विप्रेषणमा निर्भर छ, अन्तर्राष्ट्रिय बजारका उतारचढावले पनि प्रभावित हुन सक्छ । उदाहरणका लागि, कच्चा तेलको मूल्यमा हुने वृद्धिले नेपालमा मुद्रास्फीति बढाउन सक्छ, जसको असर सेयर बजारमा पनि पर्न सक्छ ।

लगानीकर्ताहरूले थप धैर्यताका साथ बजारको अध्ययन गरी लगानी गर्नुपर्ने देखिन्छ । नेपालको सेयर बजारमा लगानी गर्दा दीर्घकालीन सोच राख्नुपर्छ । छोटो अवधिको उतारचढावमा डराएर हतारमा निर्णय लिँदा घाटा हुन सक्छ । यसका साथै, विभिन्न कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था, व्यवस्थापनको क्षमता र भविष्यको सम्भाव्यताको बारेमा गहिरो अनुसन्धान गर्नु आवश्यक छ । नेपालमा सेयर बजारको नियमन र पारदर्शितामा सुधार हुँदै गएको छ, जसले गर्दा लगानीकर्ताहरूलाई थप विश्वास दिलाउन मद्दत पुग्छ ।