सिन्धुलीको नेपालथोकमा सुनकोशी नदीमाथि निर्माण सम्पन्न भएको ७० मिटर लामो उच्च क्षमताको मोडुलर पुलको आज एक विशेष समारोहका बीच उद्घाटन गरिएको छ। यस पुलको उद्घाटनले यस क्षेत्रको यातायातलाई सहज बनाउनुका साथै आर्थिक गतिविधिमा समेत महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालको भौगोलिक बनावटलाई मध्यनजर गर्दै यस्ता प्रकारका पुलहरूको निर्माणले दुर्गम क्षेत्रहरूलाई राष्ट्रिय सञ्जालसँग जोड्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। विगतका वर्षहरूमा पनि भारत सरकारले नेपालको पूर्वाधार विकासमा विभिन्न परियोजनाहरू मार्फत सहयोग पुर्याउँदै आएको छ, र यो पुल त्यसैको निरन्तरता हो।
सिन्धुलीको सुनकोशीमा नयाँ मोडुलर पुलको उद्घाटन
काठमाडौँस्थित भारतीय दूतावासकी काउन्सिलर गीताञ्जली ब्रान्डन र सडक विभागका महानिर्देशक डा. विजय जैसीले संयुक्त रूपमा उक्त पुलको उद्घाटन गरेका हुन्। समारोहमा स्थानीय जनप्रतिनिधि, सरकारी अधिकारीहरू र स्थानीय समुदायका अगुवाहरूको उपस्थिति रहेको थियो। पुलको सफल निर्माणमा संलग्न सबै पक्षलाई उहाँहरूले धन्यवाद ज्ञापन गरे। यो उद्घाटनले सिन्धुली जिल्लाको विकासमा नयाँ आयाम थपेको छ, जसले स्थानीय बासिन्दाहरूको जीवनस्तर उकास्न मद्दत गर्नेछ। नेपालको सडक सञ्जाल विस्तार र स्तरोन्नतिमा यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ।
यो पुल भारत सरकारले नेपाल सरकारलाई उपलब्ध गराउने १० वटा मोडुलर पुलहरूको शृङ्खलामध्येको एक हो। यस प्रकारका मोडुलर पुलहरू विशेषगरी विपद्का समयमा छिटो निर्माण गर्न सकिने र उच्च भार वहन क्षमता भएकाले महत्त्वपूर्ण मानिन्छन्। नेपालजस्तो भूकम्पीय जोखिमयुक्त देशमा, यस्ता द्रुतगतीमा निर्माण गर्न सकिने पुलहरूले विपद्पछिको उद्धार र पुनर्निर्माण कार्यमा ठूलो सहयोग पुर्याउँछन्। यसअघि पनि भारतले नेपाललाई विभिन्न विकास परियोजनाहरूमा सहयोग पुर्याएको छ, जसले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाएको छ।
- स्थान: नेपालथोक, सिन्धुली
- नदी: सुनकोशी
- पुलको लम्बाइ: ७० मिटर
- प्रकार: मोडुलर पुल
- निर्माणकर्ता: भारत सरकार (नेपाल सरकारलाई सहयोग स्वरूप)
- उद्घाटनकर्ता: गीताञ्जली ब्रान्डन (काउन्सिलर, भारतीय दूतावास काठमाडौं) र डा. विजय जैसी (महानिर्देशक, सडक विभाग)
सुनकोशी नदीमा नयाँ पुलले यातायातमा सहजता र आर्थिक विकासको ढोका खोल्यो
सन् २०२५ अक्टोबरमा आएको विनाशकारी वर्षाका कारण सुनकोशी नदीमाथिको पुरानो पुल क्षतिग्रस्त भई यातायात अवरुद्ध भएको थियो। यस नयाँ मोडुलर पुलको निर्माणले उक्त क्षेत्रमा पुनः यातायात सेवा सञ्चालन गर्न सहयोग पुगेको छ। यसबाट विशेषगरी सिन्धुली र आसपासका जिल्लाहरूमा सामान ढुवानी, यात्रुहरूको आवतजावत र दैनिक जनजीवनलाई सहज बनाउनेछ। यसअघि, पुल भत्किएपछि स्थानीय बासिन्दाहरूले लामो र झन्झटिलो वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्न बाध्य थिए, जसले गर्दा दैनिक जीवनयापनका साथै अत्यावश्यक सेवाहरूको आपूर्तिमा समेत कठिनाई उत्पन्न भएको थियो।
स्थानीय व्यवसायीहरूका अनुसार, यो पुल सञ्चालनमा आएसँगै व्यापार व्यवसायमा थप चलायमान हुनेछ। विशेषगरी कृषि उपज र अन्य सामग्रीहरूको ढुवानीमा लाग्ने समय र लागतमा कमी आउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले यस क्षेत्रको समग्र आर्थिक विकासमा टेवा पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ। सिन्धुली जिल्ला, विशेषगरी यसको तराई र पहाडी क्षेत्रका बीचको सञ्चार अवरुद्ध हुँदा यहाँका उत्पादनहरू बजारसम्म पुर्याउन र बाहिरबाट आवश्यक सामग्रीहरू ल्याउन निकै समस्या थियो। अब यो पुलले त्यो समस्याको समाधान गरेको छ।
मोडुलर पुल प्रविधिको विशेषता र नेपाल-भारत मैत्रीको प्रतीक
मोडुलर पुलहरू विशेष प्रविधि प्रयोग गरी निर्माण गरिने भएकाले यिनीहरूको निर्माण कार्य छिटो सम्पन्न हुन्छ। यिनीहरूलाई आवश्यकताअनुसार स्थानान्तरण गर्न वा विस्तार गर्न पनि सकिन्छ। सुनकोशी नदीमा निर्मित यो ७० मिटर लामो पुलले ठूला सवारी साधनहरूको आवतजावतलाई समेत सहज बनाउनेछ, जसले गर्दा यस क्षेत्रको विकासले गति लिनेछ। यस प्रकारको प्रविधिले नेपालको भौगोलिक चुनौतीहरूलाई सामना गर्न मद्दत गर्दछ, जहाँ नदीहरूमा पुल निर्माण गर्नु प्रायः चुनौतीपूर्ण र समयसाध्य हुन्छ।
भारत सरकारले नेपालको पूर्वाधार विकासमा सहयोग पुर्याउने क्रममा यस प्रकारका १० वटा मोडुलर पुलहरू उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। यसअघि पनि भारतले विभिन्न परियोजनाहरूमा नेपाललाई सहयोग गर्दै आएको छ। यस पुलको निर्माणले नेपाल-भारत द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनमा पनि भूमिका खेलेको छ। नेपालको पूर्वाधार विकासमा भारतको निरन्तर सहयोगले दुई देशबीचको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाएको छ।
भविष्यमा यस्तै पुल निर्माणको योजना र कूटनीतिक सम्बन्धको सुदृढीकरण
सडक विभागका महानिर्देशक डा. विजय जैसीले यस पुलको सफल निर्माणले नेपालका अन्य नदीहरूमा पनि यस्तै प्रकृतिका पुलहरू निर्माण गर्ने योजना रहेको बताए। उनले मोडुलर पुल प्रविधिले भविष्यमा विपद् व्यवस्थापन र द्रुत पूर्वाधार निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उल्लेख गरे। नेपालमा बर्सेनि बाढीपहिरो र अन्य प्राकृतिक प्रकोपका कारण सडक सञ्जाल अवरुद्ध हुने गरेको छ, र यस्ता मोडुलर पुलहरूले तत्कालै यातायात सुचारु गर्न मद्दत गर्नेछन्।
भारतीय दूतावासकी काउन्सिलर गीताञ्जली ब्रान्डनले नेपालको विकासमा भारत सरकारको निरन्तर सहयोग रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्। यो परियोजना भारत सरकारको ‘नेपाल-भारत मैत्री विकास साझेदारी’ कार्यक्रम अन्तर्गत सञ्चालन भएको हो। यसले नेपालको पूर्वाधारको आवश्यकता पूरा गर्न र दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाउन सहयोग पुर्याएको छ। नेपालको आर्थिक विकासका लागि पूर्वाधार एक महत्वपूर्ण आधारशिला हो, र यस क्षेत्रमा भारतको सहयोगले नेपाली जनतालाई प्रत्यक्ष लाभ पुगेको छ।