काठमाडौंको थापाथलीमा सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रममा एक महिला बेहोस भएकी छन्। डोजरले बस्ती भत्काउँदा स्थानीय रेखा कुँवर बेहोस भएकी हुन्। यो घटनाले सुकुम्बासी समस्याको मानवीय पाटोलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।
बस्ती हटाउने क्रममा के भयो?
सरकारले बागमती नदी किनारमा रहेको थापाथली सुकुम्बासी बस्ती हटाउन डोजर चलाएको थियो। डोजरले घरटहरा भत्काउन थालेपछि स्थानीयले प्रतिकारको प्रयास गरेका थिए। सोही क्रममा रेखा कुँवर नाम गरेकी एक महिला सहन नसकेर बेहोस भइन्। प्रहरी टोलीले उनलाई तत्काल एम्बुलेन्समार्फत उपचारका लागि वीर अस्पताल पुर्याएको छ।
मुख्य तथ्यहरू
- थापाथली सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रममा रेखा कुँवर बेहोस।
- प्रहरीले उद्धार गरी वीर अस्पताल भर्ना गरायो।
- सुकुम्बासी समस्याको दीर्घकालीन समाधानको माग।
- बस्ती हटाउने कार्यमा स्थानीयको विरोध।
बस्तीको कथा
वर्षौंदेखि बागमती किनारमा बसोबास गर्दै आएका सुकुम्बासीहरूको जीवनमा यो डोजरको आवाज एउटा त्रास बनेर आइपुगेको छ। उनीहरूका लागि यो घर मात्र होइन, उनीहरूको सानो संसार हो। रेखा कुँवरको बेहोस हुनुले यही विस्थापनको पीडा र असुरक्षाको भावलाई उजागर गरेको छ। उनीहरू कहाँ जाने, कसरी जीविका चलाउने भन्ने प्रश्न अनुत्तरित छ।
यस्ता बस्तीहरू हटाउने कार्यले प्रायः समस्याको दीर्घकालीन समाधान नगरी केवल अस्थायी रूपमा हटाउने काम मात्र भएको गुनासो सुकुम्बासीहरूको रहँदै आएको छ। यसले उनीहरूलाई झन् असुरक्षित र विस्थापित बनाउँछ।
सरकारी प्रतिक्रिया
यस विषयमा तत्काल सरकारी अधिकारीहरूको विस्तृत प्रतिक्रिया आउन बाँकी छ। तर, यसअघिका यस्तै घटनाहरूमा सहरी विकास मन्त्रालय र काठमाडौं महानगरपालिकाले अव्यवस्थित बस्तीहरू हटाउनुपर्ने र त्यसमा बसोबास गर्नेलाई वैकल्पिक व्यवस्थापनको प्रक्रियामा लैजाने बताएका छन्। यद्यपि, त्यो व्यवस्थापन कति प्रभावकारी हुन्छ भन्ने प्रश्न भने सधैं रहन्छ।
नागरिकको पीडा
एकातिर सरकारले सुकुम्बासीलाई हटाउन खोज्छ, अर्कोतिर उनीहरूको बसोबासको ग्यारेन्टी हुँदैन। रेखा कुँवरको यो घटनाले विस्थापनको डरले मानिसमा कस्तो मानसिक असर पार्न सक्छ भन्ने देखाएको छ। घर भत्किँदाको पीडा, भोलिको चिन्ता र असुरक्षाले गर्दा उनीजस्ता धेरै नागरिकहरू कमजोर मनस्थितिको शिकार हुने गरेका छन्।
थापाथलीको यो घटनाले सुकुम्बासी समस्यालाई कसरी हेर्ने र यसको समाधान कसरी गर्ने भन्ने बारेमा थप बहसको आवश्यकता देखाएको छ। केवल बल प्रयोग गरेर समस्या हल हुँदैन, बरु यसले थप मानवीय संकट निम्त्याउन सक्छ।
