इजरायललाई सैन्य सहायता अन्त्य गर्ने ट्रम्पको योजनामा सिनेटर-निर्वाचित एल-सईदको समर्थन

मिशिगनका सिनेटर-निर्वाचित अब्दुल एल-सईदले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको इजरायललाई सैन्य सहायता अन्त्य गर्ने योजनालाई स्वागत गरेका छन्। एल-सईदले इजरायललाई हतियार बिक्री पूर्ण रूपमा बन्द गर्न पनि आह्वान गरेका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले गत मंगलबार इजरायललाई दिइँदै आएको वार्षिक करिब ४ अर्ब डलरको अमेरिकी सैन्य सहायता डिसेम्बर २०२६ सम्म अन्त्य गर्ने घोषणा गरेका थिए। उनले प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूसँग धेरै महिनाअघि नै सहायता अन्त्य गर्ने सम्झौतामा पुगेको बताएका छन्, यद्यपि सम्झौताको विस्तृत विवरण अस्पष्ट छ।

हालको अमेरिकी-इजरायल सैन्य सहायता सम्झौताले आर्थिक वर्ष २०२८ सम्म इजरायललाई वार्षिक ३.८ अर्ब डलर प्रदान गर्ने व्यवस्था छ। नेतन्याहूले पनि यसअघि अमेरिकी वित्तीय सहायतामाथिको इजरायलको निर्भरता आगामी दशकभित्र शून्यमा झार्ने लक्ष्य लिएका थिए।

एल-सईदको अडान: हतियार बिक्री रोक्न आह्वान

सिनेटर-निर्वाचित एल-सईदले एनपीआरसँगको अन्तर्वार्तामा भनेका छन्, ‘मलाई लाग्छ राष्ट्रपति यो नीतिमा वास्तवमै सही हुनुहुन्छ।’ उनले इजरायललाई नरसंहार र रंगभेदसहितका खराब काममा प्रयोग हुने हतियार बेच्न रोक्न चाहेको स्पष्ट पारेका छन्। आफ्नो विजय भाषणमा पनि उनले अमेरिकी पैसा रंगभेद, नरसंहार वा युद्धका लागि प्रयोग गर्न नहुने बताएका थिए।

ट्रम्पले फक्स एण्ड फ्रेन्ड्ससँगको अन्तर्वार्तामा नेतन्याहूले नै सुरुमा सहायता अन्त्य गर्ने प्रस्ताव गरेको जनाएका छन्। ट्रम्पका अनुसार, नेतन्याहूले ‘मलाई लाग्छ हामीले सहायता नलिए उपयुक्त हुनेछ’ भनेका थिए। यद्यपि, ट्रम्पले इजरायलसँगको आफ्नो प्रशासनको प्रतिबद्धतालाई पुन: पुष्टि गर्दै दुई देशबीचको रणनीतिक साझेदारीमा जोड दिएका छन्।

एल-सईदले इजिप्ट, साउदी अरेबिया, जोर्डन र पाकिस्तानका लागि अमेरिकी सैन्य समर्थनको व्यापक समीक्षा गर्न पनि आह्वान गरेका छन्। उनले अमेरिकी करदाताको पैसा घरेलु रूपमा खर्च गरिनुपर्ने तर्क गरेका छन्।

नेपालको सरोकार: इजरायलमा नेपालीको अवस्था

नेपाल र इजरायलबीच सन् १९६० जुन १ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको थियो। नेपालले इजरायलको सुरक्षित र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सिमानाभित्र अस्तित्वको अधिकारलाई निरन्तर समर्थन गर्दै आएको छ। सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासले इजरायलमा गरेको आक्रमणमा १० जना नेपाली विद्यार्थीको ज्यान गएको थियो भने एक नेपाली युवा, विपिन जोशी, सोही दिनदेखि बेपत्ता छन्। नेपालले उनको सुरक्षित रिहाइका लागि कतार र अमेरिकासँग सहयोग मागेको छ। इजरायल सरकारले मृतक नेपाली नागरिकका परिवारलाई दीर्घकालीन आर्थिक सहयोग प्रदान गर्न थालेको छ। इजरायलमा हाल ४,५०० भन्दा बढी नेपाली हेरचाहकर्ता कार्यरत छन्।

यसअघि: ट्रम्पद्वारा इजरायललाई वार्षिक ३.८ अर्ब डलर सहायता सन् २०२७ मा रोक्ने घोषणा