इजरायलको निर्वाचनमा प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूको गठबन्धन ६८ बाट ५० सिटमा खुम्चिए पनि उनका प्रतिद्वन्द्वी ग्याडी आइजेनकोटको पक्षले पनि सरकार गठनका लागि आवश्यक ६१ सिटको बहुमत जुटाउन सकेन। अक्टोबर २७, २०२६ मा सम्पन्न निर्वाचनमा ७७.७ प्रतिशत मतदान भएको थियो, जुन सन् १९९९ पछिको सबैभन्दा बढी हो।
अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासले गरेको आक्रमणपछि भएको यो पहिलो निर्वाचन हो। एक्जिट पोलका प्रारम्भिक नतिजाले नेतन्याहूको लिकुड पार्टी सबैभन्दा ठूलो दलको रूपमा उभिए पनि उनको गठबन्धनले अघिल्लो निर्वाचनको तुलनामा ठूलो धक्का खाएको छ। इजरायल डेमोक्रेसी इन्स्टिच्युटका अध्यक्ष योहानान प्लेसनरले एक्जिट पोललाई नेतन्याहूको गठबन्धनका लागि ठूलो हार भनेका छन्।
पृष्ठभूमि
- अक्टोबर ७, २०२३ मा हमासले गरेको आक्रमणपछि इजरायलमा यो पहिलो निर्वाचन हो।
- सन् २०२२ को निर्वाचनमा नेतन्याहूको गठबन्धनले ६८ सिट जितेको थियो।
- सन् २००९ मा, त्जिपी लिभनीको काडिमा पार्टीले लिकुड भन्दा एक सिट बढी जितेको थियो, तर नेतन्याहू प्रधानमन्त्री बने किनभने उनले गठबन्धन बनाउन सके।
एक्जिट पोलका प्रक्षेपण र गठबन्धनको अंकगणित
इजरायलको १२० सदस्यीय नेसेटमा कुनै पनि दलले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न सकेका छैनन्। एक्जिट पोलका अनुसार, नेतन्याहूको लिकुड पार्टीले २४ देखि २५ सिट प्राप्त गर्ने अनुमान गरिएको छ, जबकि आइजेनकोटको याशर पार्टीले २१ देखि २३ सिट जित्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।
- गठबन्धनको अवस्था: च्यानल ११ र १२ ले नेतन्याहूको गठबन्धनलाई ५० सिट र आइजेनकोटको गठबन्धनलाई ५२ देखि ५३ सिट दिएका छन्।
- अरब पार्टीको उदय: अरब पार्टीहरूले १७ देखि १८ सिट जित्ने अनुमान गरिएको छ, जुन इजरायलको निर्वाचन इतिहासमा सबैभन्दा बढी हो।
- नेतन्याहू समर्थक च्यानल: च्यानल १४ (नेतन्याहू समर्थक) ले उनको गठबन्धनलाई ६० सिट र आइजेनकोटको गठबन्धनलाई ४३ सिट दिएको छ।
याशर पार्टीका नेता ग्याडी आइजेनकोटले आफ्नो गठबन्धनले नेतन्याहूको सरकारलाई प्रतिस्थापन गर्ने पहिलो अवसर पाउने दाबी गरेका छन्। तर, उनले अभियानका क्रममा अरब पार्टीहरूसँग गठबन्धन नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएका कारण बहुमत जुटाउन कठिन हुनेछ। जेरुसेलम पोस्टका अनुसार, एक्जिट पोलले अल्पसंख्यक सरकारको सम्भावना बढाएको छ, तर अरब पार्टीहरूमाथि निर्भरताले गठबन्धनलाई जटिल बनाउन सक्छ।
सरकार गठनको चुनौती र सम्भावित परिदृश्य
एक्जिट पोलका नतिजाले इजरायलमा गठबन्धन सरकार गठनको चुनौतीलाई स्पष्ट पारेको छ। सन् २००९ मा त्जिपी लिभनीको काडिमा पार्टीले लिकुड भन्दा एक सिट बढी जिते पनि नेतन्याहू प्रधानमन्त्री बनेका थिए, किनकि उनले गठबन्धन बनाउन सकेका थिए। यसपटक पनि आइजेनकोटले आफ्ना केही प्रतिबद्धताहरू त्याग्नुपर्ने हुन सक्छ।
इजरायलको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले अक्टोबर २७, २०२६ को निर्वाचनको आधिकारिक नतिजा बुधबार साँझसम्म घोषणा गर्ने योजना बनाएको छ। अन्तिम मत गणना अक्टोबर ३० सम्ममा आउने अपेक्षा गरिएको छ, र आधिकारिक नतिजा नोभेम्बर ४ मा प्रकाशित हुनेछ। आधिकारिक नतिजा आइसकेपछि, इजरायलका राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले नयाँ नेसेटका प्रत्येक पार्टीसँग भेट गर्नेछन् र जसले सरकार बनाउन सक्ने सम्भावना बढी छ, उसलाई अधिकार दिनेछन्। गठबन्धन सरकार बनाउन हप्ता वा महिना लाग्न सक्छ। यदि कुनै पनि पक्षले बहुमत जुटाउन सकेन भने, अल्पसंख्यक सरकार, एकता सरकार वा अर्को निर्वाचन पनि सम्भव छ।
